YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2936 E.  ,  2024/5395 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/622 Esas, 2023/162 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 4. ... ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/395 E., 2020/129 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 26.12.1994 tarihinde kurulduğunu, ticaret unvanında yer alan “KOTON” ibaresini tekstil alanında ürettiği emtia üzerinde marka olarak kullandığını, meşhur ettiği markasını 08.01.1999 tarihinde 204445 no.lu marka tescil belgesi ile, 07.12.2001 tarihinde 2001/25615 ve 21.03.2005 tarihinde 09422 ve 09423 no.lu tescil belgeleri ile tescil ve ilan ettirdiğini, “koton” markasının WIPO tarafından da tescil edildiğini, “koton” markasının yanı sıra KOTON asli unsurunu teşkil etmek suretiyle başkaca eklerle yapılan birçok markanın da sahibi olduğunu, müvekkili şirketin 11.05.2007 tarihli başvurusu üzerine, TÜRKPATENT tarafından 2001/25615 no.lu “koton” markasının ilgili sektörde herkes tarafından yaygın olarak bilinen tanınmış markalardan olduğunun tespit edildiğini, davalı şirketin 2017/50542 sayılı marka başvurusu ile “Lady Cotton” ibaresinin marka olarak tescilini talep ettiğini, bu başvuruya yapılan itirazların nihai olarak reddedildiğini, “cotton” ifadesinin, müvekkili şirketin yurtiçi ve yurt dışında tanınmış markası olan “koton”un İngilizce dilindeki tam karşılığı olduğunu, tescil edilmek istenen “Lady cotton” markasının içerisinde yer alan “cotton” ibaresinin müvekkili şirket markası olduğu yanılgısına sebep olacağını, “koton” ibaresinin yabancı dildeki yazımının başına herhangi bir ayırt edici özelliği bulunmayan “hanımefendi, kadın” anlamına gelen “lady” kelimesinin getirildiğini, bu durumda müvekkili şirket tarafından tüketiciye sunulan kadın koleksiyonu algısının oluşacağını, taraf markalarının mal ve hizmet sınıflarının da aynı ve benzer sınıflarda olduğunu, davalı markasının tescil edilmesi halinde müvekkili şirket markasının ayırt edici karakterine ve tanınmışlığına zarar verileceğini, davaya konu markanın tescilinden önce müvekkili şirketin tescilli ticaret unvanı içerisinde yer alan vurgu kelime ile benzer ve karıştırılmaya müsait “Lady Cotton” markasının kullanılamayacağını ileri sürerek, YİDK kararının iptaline ve markanın sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; tarafların markalarının telaffuzlarının farklı olduğunu, “Koton” kelimesinin İngilizce “cotton” kelimesinin Türkçesi yani pamuk/pamuklu anlamına gelen bir kelime olsa idi, ürünün cinsini, çeşidini nitelediği gerekçesi ile hiçbir zaman tescil edilememesi gerekeceğini, markaların görsel olarak benzemediğini, iki işaretin görsel olarak da ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali yaratmadığını, markanın tüketiciler nezdinde ayırt edici olmasını sağlayanın “lady” kelimesi olduğunu, “lady cotton” markası tek başına ayırt edici olmasa da, bütünsel anlamda tamamen ayrı bir marka algısı yarattığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının "Lady Cotton" ibareli başvuru markası ile davacının "KOTON" ibareli markası arasında başvuru markasının kapsamındaki bilirkişi raporunda aynı olduğu tespit edilen 24. sınıftaki tüm mallar, 25. sınıftaki tüm mallar ve 35. sınıftaki '' Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. .... Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç)......Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları.......Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)......Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler. Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, güneşlikler, bastonlar........Dokunmuş veya dokunmamış kumaşlar. Ev tekstil ürünleri: perdeler, yatak örtüleri, nevresimler, çarşaflar, yastık kılıfları, battaniyeler, yorganlar, havlular......Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.....'' mal/ hizmetleri yönünden ortalama tüketici kesimi nazarında görsel ve sesçil benzerlik oluştuğu, işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin yargılama konusu yukarıda belirtilen mallar/hizmetler açısından ayırdığı satın alma/faydalanma süresi içinde davalının başvuru markasını gördüğünde derhâl ve hiç düşünmeden bunun davacının "KOTON" ibareli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, diğer bir anlatımla ortalama tüketici nezdinde başvuru kapsamındaki yukarıda belirtilen mallar/hizmetler açısından davacının "KOTON" ibareli markalı ürününü/hizmeti satın almak/yararlanmak isterken davalının başvuru markalı ürünü/hizmeti satın almak şeklinde bir yanılgı yaşayabileceği, yukarıda sayılan mallar/hizmetler açısından her iki taraf markasının aynı işletmeye ait markalar ya da idari ve ekonomik anlamda bağlantılı bir işletme markaları olarak algılanabileceği, taraf markaları arasında bu mallarda/ hizmetlerde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki iltibas koşulunun oluştuğu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkrasındaki tanınmışlık koşulunun da oluşmadığı, davalı başvurusundaki ibare ile davacının ticaret ünvanı da aynı olmadığından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin altıncı fıkrasındaki koşulun da oluşmadığı, ayrıca davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu anlamında haksız rekabette de bulunulduğunun kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin KOTON asli unsurunu teşkil etmek suretiyle başkaca eklerle yapılan birçok markanın da sahibi olduğunu, ilk derece mahkemesi tarafından 35. sınıfta yer alan mal/hizmetler yönünden kısmi iptal kararı verilmiş olması davalı yanın, “cotton” markası üzerinde hak kazanmasına sebebiyet verecek olup, iş bu durumun kabulünün müvekkili şirketin tanınmış marka statüsü hakkına açıkça aykırılık oluşturduğunu, her iki taraf markası özellikle işitsel olarak kıyaslandığında aynı kelimenin yabancı dildeki karşılığının başına, herhangi bir ayırt edici özelliği bulunmayan bir kelimenin getirilerek kullanılmış olmasının orta düzeydeki tüketici algısında müvekkili şirketi akıllara getireceğini, müvekkili şirket nezdinde yürütülen faaliyetler kapsamında "Koton" markası adı altında kadın giyim koleksiyonlarının da tüketiciye sunulduğu dikkate alındığında, "Lady Cotton" markasının, müvekkili şirket tarafından tüketiciye sunulan kadın koleksiyonu olduğu algısının oluşmasının kaçınılmaz olacağını, davalı yan tarafından tescil ettirilmek istenen "Lady Cotton" markasını 35. mal sınıfında kullanmak istediğinin görüldüğünü, bu sınıfın müvekkili şirketin markalarını tescil ettirdiği mal/hizmet sınıflarıyla aynı olduğunu, müvekkilinin “koton” ibaresini markalaştırmakla birlikte bu markayı tüm dünyada bilinen ve tanınan bir marka haline getirdiğini, davalı markasının tescili ile müvekkili şirket markasının ayırt edici karakterine ve tanınmışlığına zarar verildiğini, bu konuda emsal kararların da bulunduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı Sesli Ticari ve İktisadi Bütünlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu markalar karşılaştırıldığında markaların görsel, işitsel ve kavramsal olarak dahi hiçbir şekilde benzemediğini, ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali olmadığını, müvekkilinin "Lady Cotton" markası ile ev tekstili ürünleri ürettiğini, davacı tarafın ev tekstili ürünleri alanında herhangi bir faaliyeti olmadığını, davacı ile müvekkilinin aynı sektörde faaliyet gösteriyor ve markalarını benzer ürünler üzerinde kullanıyor olsaydı dahi üretilen bu malların tüketiciler tarafından birbirinden ayırt edilememesi birinin yerine diğerinin satın alınması mümkün bulunmadığını, somut olay bakımından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartların oluşmadığını, bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere görsel, işitsel, kavramsal olarak dava konusu markaların hiçbir şekilde karıştırılma ihtimali bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

3.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu marka başvurusu ile davacı adına kayıtlı itiraza mesnet markaların incelemesinde davacı markalarında "koton" ibaresi esas unsur olarak ön plandayken, davalı markasının "lady cotton+şekil" şeklinde düzenlendiğini, markalarda yer alan kelimelerin karşılığı olan pamuk ibaresinin, başvuruda tescil talep edilen mallar için tanımlayıcı nitelikte olduğunu, ayırt ediciliğinin düşük bulunduğunu, zayıf bir ibareyi marka olarak seçen kişinin, bu ibarenin çokça kullanımından ve bilinirliğinden istifade ettiği gibi bu ibareye yapılacak eklemeler ve değişikliklerle başkaları tarafından kullanımına -asgari koruma koşullarından yaralanma hali saklı kalmak kaydıyla- tahammül etmek zorunda olduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında benzerlik bulunmadığını, mahkemenin iltibas değerlendirmesinin hatalı ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının önceki tescilli “KOTON” ibareli ve esas unsurlu markalarına dayanarak davalı tarafından sonradan tescil başvurusu yapılan “Lady Cotton” ibareli başvuruya itiraz ettiği, taraf markalarının kısmen aynı ve/veya benzer malları kapsadığı, taraf markaları birbirinin aynı ve/veya benzeri ve/veya birbirinin devamı intibaını oluşturacak şekilde benzer olup, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında ortalama tüketiciler tarafından karıştırılma ihtimali ve/veya tehlikesi olduğu, taraf markalarına konu işaretler arasındaki ayniyet dikkate alındığında, giyim eşyaları yönünden “KOTON” markasını gören, bilen, satın alan ortalama tüketici kitlesinin, daha sonra başvuruya konu giyim eşyaları üzerinde “Lady Cotton” markasını gördüklerinde her iki ticari işletme arasında bağlantı olduğunu her ikisinin de aynı ticari işletme tarafından üretildiği veya satıldığı düşüncesine kapılma ihtimallerinin yüksek olduğu, markanın bu haliyle tanımlayıcı olduğundan söz etmenin mümkün olmadığı, bu uyuşmazlığa esas alınabilecek nitelikte bulunan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2021/2679 E., 2022/6941 K. ve 12.10.2022 tarihli, "KOTON - COTTONIL" markalarına ilişkin verdiği ilamının da bu yönde olduğu, diğer yandan da 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkrasındaki tanınmışlık koşulunun oluşmadığı, davacıya ait tanınmış olduğu iddia edilen markadan haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceğinin kanıtlanmadığı, davalı başvurusundaki ibare ile davacının ticaret ünvanı aynı olmadığından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin altıncı fıkrasındaki koşulun da oluşmadığı, ayrıca davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığının kanıtlanmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 35. sınıfta yer alan mal/hizmetler yönünden kısmi iptal kararı verilmiş olması davalının “COTTON” markası üzerinde hak kazanmasına sebebiyet vereceğini, bu durumun kabulü müvekkili şirketin tanınmış marka statüsü hakkına açıkça aykırılık oluşturduğunu, müvekkili şirketin markası tanınmış marka korumasına sahip olup aksi yönde değerlendirmede bulunan Bölge Adliye Mahkemesi ve İlk Derece Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu, müvekkil şirket tarafından kendi adına tescil ettirilmiş markalar 35. sınıfta yer alan mal/hizmet bakımından da kullanıldığını, müvekkil şirket tarafından 35. sınıfta yer alan marka tescili, sadece markanın korunmasına yönelik olmayıp faal olarak da 35. sınıfta yer alan ürünler müvekkil şirket tarafından kullanıldığını, müvekkil şirket tarafından faal olarak kullanılan bir marka ile aynı sınıfta tescil ettirilmeye çalışılan ve iltibasa yol açacağı açık bir şekilde ortada olan bir marka tescilinin kısmen iptal değil tamamen iptal edilmesi gerektiğini, davalı markasının tescili ile müvekkil şirket markasının ayırt edici karakterine ve tanınmışlığına zarar verildiğini, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkrasındaki şartların somut durumda vuku bulunduğu açıkça ortada olup davaya konu markanın 35. sınıftaki tescilinin tamamen iptal edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; YİDK kararında yer almayan hususlara değinilerek hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, İstinaf Mahkemesi’nin kararının temeline aldığı tespitlerin yanlış olduğunu, dava konusu markalar karşılaştırıldığında markaların görsel, işitsel ve kavramsal olarak dahi hiçbir şekilde benzemediği, ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimallerinin olmadığını, davalı müvekkil “Lady Cotton” markası adı altında ev tekstili ürünlerini ürettiğini, ev tekstili ve giyim tekstilinin farklı alanlar olduğu bilgisi ışığında İstinaf Mahkemesi’nin kararında yer alan “giyim eşyaları üzerinde “Lady Cotton” markasını gördükleri” yönündeki tespiti ve varsayımının yerinde olmadığını, dava konusu olayda davacı ve davalı her iki tarafın ayrı sektörlerde faaliyet göstermeleri ve ayrıca davacı tarafın ev tekstili sektöründe hiçbir faaliyetinin bulunmuyor olması sebebiyle tüketici nezdinde davaya konu markalar arasında bağlantı kurulamayacağının açık olduğunu, İstinaf Mahkemesinin kararının temelini oluşturan, ayrıca emsal dava olarak gösterdiği olayın işbu dava konusu olay ile ilgisi bulunmadığını, kararın gerekçelendirilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf markaları bütün olarak değerlendirildiğinde görsel, işitsel veya anlamsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dâhil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.