YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2924 E.  ,  2024/5261 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/496 Esas, 2023/104 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/255 E., 2020/310 K.

Taraflar arasındaki tecavüzün tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Mahkemece hüküm altına alınan ve davacı vekili tarafından temyize konu edilen toplam miktar 7.200,00 TL olup Mahkemenin verdiği karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Türkiye Vücut Geliştirme Fitness ve Bilek Güreşi Federasyonuna bağlı 4. Kademe Baş Antrenör olduğunu, müvekkilinin alan adı kendisine ait olan web sitesi www.sporty.com.tr içeriğinde spor, spor dalları ve spor salonları ile ilgili çeşitli konularda kendi tecrübe ve bilgilerini kullanarak özgün makaleler yazdığını, müvekkilinin web sitesinde yayınladığı makalelerden “Body Yapanlara Özel Tavsiyeler”, “Personal Trainer Tavsiyesi ve Faydaları Nelerdir?”, “Ankara’da Spor Salonu Tavsiyeleri” başlıklı makalelerini davalı yanın kendisine ait olan web sitesi www.mostlife.com içeriğinde (2 tane makaleyi aynen, 3. makaleyi ise ikiye bölerek) toplam 4 ayrı makale şeklinde izinsiz bir şekilde kopyalayıp kullandığını, davalı tarafın web sitesinde müvekkiline ait eseri sanki kendisinin eseriymiş gibi yayınladığını, davalının müvekkiline ait eserleri izinsiz ve eser sahibinin adını belirtmeksizin yayınlayarak maddi ve manevi haklarını ihlal ettiğini, ayrıca haksız rekabet yaratarak müvekkilini maddi ve manevi zarara uğrattığını ileri sürerek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı tutulmak kaydıyla 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 68 inci maddesi uyarınca 3 katı tazminat taleplerine karşılık şimdilik her bir makale için 100 TL’den toplam 300,00 TL’nin olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tazminine, 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ihlal edilen manevi haklara karşılık her bir makale için 10.000,00 TL’den toplam 30.000,00 TL’nin olay tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tazmini istemiş, ıslah dilekçesi ile her bir makale için 400,00 TL olan taleplerini 1.200,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yazıların Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu bağlamında eser olarak kabul edilemeyeceğini, söz konusu metinlerin gündelik hayatta sıkça rastlanılan, internet ve diğer kaynaklardan rahatça ulaşılabilecek yaygın bilgilerden oluştuğunu, gerek Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda, gerekse Borçlar Kanunu’nda aranan genel tazminat şartlarının gerçekleşmediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu davacı ...’e ait, www.sporty.com.tr uzantılı internet sitesinde yayınlanan: “Body Yapanlara Özel Tavsiyeler”, “Personal Trainer Tavsiyesi ve Faydaları Nelerdir?”, “Ankara’da Spor Salonu Tavsiyeleri” isimli yazıların 5846 sayılı Kanun anlamında eser niteliğinde olmadıkları, davalının, davacıya ait www.sporty.com.tr adresli web sitesinde 15.09.2017 tarihinde yayınlandığı görülen “Body Yapanlara Özel Tavsiyeler” isimli yazıyı birebir kopyalayıp yapıştırmak suretiyle kendisine ait www.mostlifeclub.com adresli web sitesinde 26.09.2017 tarihinde “Ankara Spor Merkezleri’nde Body Yapanlara Özel Tavsiyeler” başlığı ile yayınlandığı, altında yazar isminin belirtilmediği,davacıya ait www.sporty.com.tr adresli web sitesinde 21.09.2017 tarihinde yayınlandığı görülen “Personal Trainer Tavsiyesi ve Faydaları Nelerdir?” isimli yazıyı birebir kopyalayıp yapıştırmak suretiyle kendisine ait www.mostlifeclub.com adresli web sitesinde 26.09.2017 tarihinde “Ankara Personel Trainer” başlığı ile yayınlandığı, yazıda yazan kişinin adı belirtilmemekle birlikte antrenör Volkan Ersöz’ün tavsiye edildiği, davacıya ait www.sporty.com.tr adresli web sitesinde 30.09.2015 tarihinde yayınlandığı görülen “Ankara’da Spor Salonu Tavsiyeleri” isimli yazıyı birebir kopyalayıp yapıştırmak suretiyle kendisine ait www.mostlifeclub.com adresli web sitesinde 26.09.2017 tarihinde iki ayrı yazı şeklinde sırasıyla “Ankara’da Spor Salonu Tavsiyeleri ve Özellikleri Nelerdir?” ve “Ankara Spor Salonları Özellikleri Nasıl Olmalıdır?” başlıkları ile yayınlandığı, altında yazar isminin belirtilmediği, davalıya ait internet sitesinde, 26.09.2017 tarihinde yayımladığı tespit olunan dava konusu her üç yazının Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/56 D. İş sayılı dosyasında yapılan 06.11.2017 tespit raporu tarihi itibariyle erişime açık durumda olduğu, davalıya ait internet sitesi üzerinde bilirkişi incelemesinin yapıldığı 08.06.2019 tarihinde davacıya ait 1- “Body Yapanlara Özel Tavsiyeler”, 2- “Personal Trainer Tavsiyesi ve Faydaları Nelerdir?” ve 3- “Ankara’da Spor Salonu Tavsiyeleri” başlıklı üç yazının (yazılardan birinin ikiye bölünerek ayrı ayrı kullanılması suretiyle) ve sırasıyla 1- “Ankara Spor Merkezleri’nde Body Yapanlara Özel Tavsiyeler”; 2- “Ankara Personel Trainer”; 3.1- “Ankara’da Spor Salonu Tavsiyeleri ve Özellikleri Nelerdir?” ve 3.2- “Ankara Spor Salonları Özellikleri Nasıl Olmalıdır?” başlıklarıyla dört yazı şeklinde yer aldığı www.mostlifeclub.com adresinden erişiminin kaldırılmış olduğu, ancak, davalıya ait internet sitesinde, davacıya ait yazının tek bir paragrafının halen erişime açık bulunduğu, davacı yazıları eser niteliği taşımasalar dahi bunların herhangi bir şekilde ticari amaçlı işlenmesi, çoğaltılması veya yayınlanması ya da kamuya arzı durumunda sahibinden izin alınmasının, genel kural olduğu, bu bağlamda davalının web sitesinde söz konusu yazıları izin almaksızın ve kaynak gösterilmeksizin aynen kullanmasının, 5846 sayılı Kanun'un “İşaret ses ve resim” başlıklı 84 üncü maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) “Haksız Rekabet”e ilişkin 55 ve 56 ncı maddeleri ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri”ni düzenleyen 49 uncu vd. hükümlerini ihlal eder nitelikte olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 1.200,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ihlale konu yazıların kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece dava konusu yazıların mesleğinin gerektirdiği tecrübe ve bilgi birikimiyle meydana getirdiği görülmesine rağmen, aynı mesleki tecrübeye sahip başka kişilerce de kaleme alınabilecek genel nitelikte bilgilerin derlenişi niteliğinde yazılar olduğunun kabul edilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin makalelerinin tamamını 28 yıllık sporculuk ve 19 yıllık antrenörlük tecrübelerine dayalı olarak, kendine özgü, bir fikir ve çabanın sonunda ortaya çıktığını, müvekkilinin metinlerde kullanmış olduğu ifade tarzının orjinal olduğunu, yasanın fikri ve düşünceyi değil, fikir ve düşüncelerin ortaya çıkardığı ifade ediliş tarzını koruduğunu, hükmedilen tazminat miktarının müvekkilinin bu süreçte yaşadığı maddi kayıp, itibar kaybı, çektiği üzüntüyü gidermeye yetmeyecek olup, hakkaniyete aykırı bulunduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın tümünün kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu olayda haksız rekabet hükümlerinin uygulanmasına olanak bulunmadığını, davacının herhangi bir zarara uğraması tehlikesi ya da zararı bulunmamasına rağmen bir maddi tazminat hesaplaması yapılmasının hatalı bulunduğunu, davacı vekili lehine hükmedilen vekalet ücreti asıl alacak miktarından fazla olduğunu, bunlara ilaveten hükmedilen maddi istemler ifadesinden ne anlaşılması gerektiğinin de aydınlatılmaya muhtaç bulunduğunu, bu isteme yönelik vekalet ücretinin de hatalı olduğunu, mahkemenin kararının çelişkili hale geldiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda davacıya ait, “Body Yapanlara Özel Tavsiyeler”, “Personal Trainer Tavsiyesi ve Faydaları Nelerdir?”, “Ankara’da Spor Salonu Tavsiyeleri” isimli yazıların 5846 sayılı Kanun anlamında eser niteliğinde olmadıkları, davalının, davacıya ait www.sporty.com.tr adresli web sitesinde yayınlanan yazıları kendi internet sitesinde davacıdan izin almaksızın ve ismini belirtmeksizin kullandığı, davacının yazılarının eser niteliği bulunmasa dahi, bunların herhangi bir şekilde ticari amaçlı işlenmesi, çoğaltılması veya yayınlanması ya da kamuya arzı durumunda sahibinden izin alınması gerektiği, somut olayda davalının kullanımının ise bu şekilde olmadığı, mahkemece hükmedilen vekalet ücretleri yönünden ise bir hukuka aykırılık bulunmadığı, zira davacı tarafın, her biri ayrı bir davaya konu olabilecek istemlerini tek bir dava içinde talep etmiş olması HMK’nin 110. maddesi gereğince dava yığılması niteliğinde olup, kabul edilen bu istemlerin her biri için davacı yararına ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesinde bir isabetsizlik (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13.03.2018 tarihli, 2016/9119 E. ve 2018/1929 K. nolu kararı) bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, FSEK ve haksız rekabetten kaynaklanan tecavüzün ref'i ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ve 371 inci maddeleri,

2.5846 sayılı Kanun'un 67 nci ve 68 inci maddeleri.

3.6102 sayılı Kanun'un 55 ve 56 ncı maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
A. Davacı Temyizi Yönünden
Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davalı Temyizi Yönünden
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.