YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2872 E.  ,  2024/5314 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/185 Esas, 2023/125 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
(Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla)
SAYISI : 2015/312 E., 2019/216 K.

Taraflar arasındaki endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Nilüfer Belediyesi tarafından 17.12.2014 tarihinde yapılan 2014/154211 ihale kayıt numarası ile 160 adet polietilen esaslı prefabrik yeraltı konteyneri satın alınması, montajı ve 262 adet yer altı konteynırının tadilatının gerçekleştirilmesi işi ihalesine katıldığını ve ihaleyi alarak üretim ve montaja başladığını, davalı şirketin de ihaleye teklif verdiğini, davalı şirketin endüstriyel tasarım ve faydalı model tescilinden kaynaklı haklarının tecavüze uğradığı iddiasıyla Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/32 D.İş dosyası ile tespit talebinde bulunduğunu ve müvekkilinin adresinde 28.05.2014 tarihinde tespit yapıldığını, davalı şirket tarafından tescili alınan tasarımın yenilik şartını taşımadığını, tescil talep tarihinden önce kamuya sunulduğunu, ayrıca ayırt edici niteliğe de sahip olmadığını, mutlak objektif yenilik içermediğini, ayrıca ekte bulunan yabancı menşeli Sotkon Waste Systems firmasına ait 2009 yılı katalogu incelendiğinde endüstriyel tasarıma konu plastik yer altı çöp konteynerinin görünüş itibariyle davalı firmanın ufak değişikliklerle hiçbir ayırt edici veya yeni bir tasarım yapmadan tescil başvurusunda bulunduğunun anlaşıldığını, yine Ekotek Yeraltı Konteyner Sistemleri firmasına alt katalog incelendiğinde, neredeyse birebir aynı olan yer altı çöp konteyneri için tasarım tescil belgesi alındığının görüleceğini ileri sürerek davalı adına 2013/08466 no ile tescilli yer altı çöp konteyneri tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket adına tescilli "plastik yer altı çöp konteyneri" tasarımının davacının dilekçesinde yer verdiği diğer ürünlerle karşılaştırıldığında tamamen yeni niteliğinde olduğunu, müvekkil şirketin aynısının dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmadığını, endüstriyel tasarım tescilinde görsel ve estetik açıdan yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına sahip olduğunu, ürünün yalnızca foksiyonuna ilişkin unsurların endüstriyel tasarım anlamında inceleme konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu tasarımın incelenmesinde; Floteks Plastik San. Tic. A.Ş. adına '' Plastik Yer Altı Çöp Konteyneri'' ürünü için 2013 08466 numaralı Endüstriyel Tasarım Tescili olduğu ve bu tasarımın 554 sayılı KHK ile koruma altına alındığı, koruma süresinin devam ettiği, karşı taraf lehine bu tasarımla ilgili lisans/kullanma hakkı verilmediği, davalı şirket adına Endüstriyel Tasarım Tescili bulunan plastik yer altı çöp konteynerinin şekil, profil geometrisi, yan yüzey kaburga tasarımları, görünüş üzerindeki süsleme çizgileri malzeme yapısı, biçim ve genel dış dizayn izlenimi gibi parametreler açısından Sotkon Firması, Ekotek Sistem firması ve diğer plastik yer altı çöp konteynerlerinden farklı olduğu, davalı şirketi adına endüstriyel tasarım tecili bulunan konteynırın şekil, şekil, profil geometrisi, yan yüzey kaburga tasarımları, görünüş üzerindeki süsleme çizgileri malzeme yapısı, biçim ve genel dış dizayn izlenimi gibi parametreler açısından Nilüfer Belediyesi Temizlik İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 07.05.2013 tarihinde ilanı yapılan ihale teknik şartnamesindeki ürünlerden farklı olduğunun tespit edildiği, bu karşılaştırmalar ve yukarıdaki tesbitler karşısında, davalı şirkete ait 2013 08466 no.lu tasarım tescil belgesine konu tasarımın hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı firma tarafından tescili alınan tasarımın yenilik şartını taşımadığını, dosyada alınan bilirkişi raporlarında Nilüfer Belediyesi 2013/56865 ihale kayıt numarası ile ihaleye açılan Yer altı Çöp Konteyneri teknik şartnamesi incelenmediğini, alınan son bilirkişi raporunda gerek Ekotek gerekse de Satkon firması kataloglarının tarihsiz olması nedeniyle incelemeye tabi olamayacağından bahsedildiğini, oysa ki bu husustaki takdirin yerel mahkemeye bırakılarak incelenme yapılması gerektiğini, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda farklılıkların teknik gereklilikten kaynaklanıp kaynaklanmadığının irdelenmediğini, Nilüfer Belediyesi tarafından 2013/56865 no.lu ihalede bulunan yeraltı çöp konteynerleri ile tescil edilen yeraltı çöp konteynerleri karşılaştırması yapıldığında; her iki ürünün de metal aksamlarının aynı olduğu, alt taban yapılarının benzer, geometrik yapılarının aynı, yan yüzey kaburga tasarımlarının benzer ve kaldırma kollarının aynı olduğunun ilk bakışta fark edilmekte olduğunu, ayrıca Sotkon Waste Systems firmasına ait 2009 yılı kataloğu incelendiğinde de aynı tespitlerin ortaya çıktığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yenilik ve ayırt edicilik incelemesinin dosyada alınan her iki bilirkişi raporunda yapılmış olup her iki raporda da tasarımın hükümsüzlük şartlarının bulunmadığının belirtildiği, bu yönüyle raporlar arasındaki çelişkiden söz edilemeyeceği, davacının yenilik giderici olarak sunulan farklı firmalara ait görsellerin bulunduğu kataloglarda tarih kaydına rastlanılmadığı, internetten tespit edilen tarih içeren video kaydında yer alan ürün görsellerinin delil olarak sunulan katalog içeriği ürüne ait olup olmadığının sabit olmadığı, bu yönüyle bilirkişilerce yapılan incelemenin usul ve yasaya uygun olduğu, dosya kapsamında alınan her iki raporda da dava konusu tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 23.12.2013 tarihinden önce kamuya sunulan, yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini kaldıran tasarım tespiti yapılamadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, marka ile ilgili Kurum kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.