YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2860 E.  ,  2024/5718 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi
SAYISI :2020/1193 Esas, 2022/1475 Karar
HÜKÜM :Davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI :2017/904 E., 2019/618 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacının, iplik üretim ve satışı yapan davalı şirketle 05.01.2015 tarihli faks mutabakatında çeşit, miktar ve renkleri belirtilen toplam 14,666 kg ipliğin 05.03.2015-15.05.2015 tarihleri arasında teslimi karşılığında, 4,5 USD birim fiyattan hesaplanan toplam 66.000,00 USD bedelli, sıralı 30.10.2015-30.09.2016 başlangıç/bitiş tarihli 12 adet bonoyu düzenleyerek davalıya verdiğini, davalı tarafından sadece 21.04.2015 tarihli ve 08.07.2015 tarihli faturalara konu toplam 5.452,74 kg ipliğin teslim edildiğini, geriye kalan 9.213,26 kg ipliğin teslim edilmediğini ileri sürerek davalı şirkete avans olarak verilen ancak karşılığı olan mallar teslim edilmemekle bedelsiz kalan toplam 41.462,67 USD tutarındaki 28.02.2016-30.09.2016 vade tarihli sıralı 8 adet senetten dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, senetlerin iptali ile asıllarının davacıya iadesine, davalı aleyhine tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların bahsettiği gibi bir sözleşme yapılmadığını, her ne kadar sözleşmedeki imza davalının imzasına benzese de böyle bir sözleşmenin hatırlanmadığını, davalı tarafından davacıya düzenlenen faturalar karşılığında 4 adet senet alındığını ve bu senetlerin icraya verildiğini, icraya konulan senetlerin tamamının düzenlenen faturaların karşılığı olduğunu, davacıların davalıya verdiği fazla bir para olmadığı gibi, fazladan bir senet de bulunmadığını savunarak davanın reddi ile davacılar aleyhine tazminata karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan delillere göre davacıların iddia ettiği gibi taraflar arasında sözleşme ilişkisi olduğu, davacıların davalıya 12 adet bono teslim ettiği, davalının sözleşmeden kaynaklanan yükümlüğünü eksik ifa ettiği, teslim ettiği ve fatura düzenlediği ipliklerin bedelinin icra takibine konulan 4 adet bono ile karşılandığı ve davalının edimini ifa etmemesi sebebi ile bedelsiz kalan bonolar olduğu, davalının edimini tam olarak ifa ettiğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 05.01.2015 tanzim, 28.02.2016, 30.03.2016, 30.04.2016, 30.05.2016, 30.06.2016, 30.07.2016, 30.08.2016 ödeme tarihli 5.500'er USD bedelli ve 30.09.2016 ödeme tarihli 4.500,00 USD bedelli senetlerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, senetlerin iptaline, davacıların tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ile yapılan sözleşmenin uygulamaya konulmadığını, davacının iddiasındaki senetlerin kendilerine teslim edildiğine dair hiçbir belgenin olmadığını, her ne kadar sözleşme yapıldığı iddia edilse de ilgili sözleşmenin uygulandığına ve senetlerin kendilerine teslim edildiğine dair hiçbir evrakın bulunmadığını, ticari defterlerde de bu yönde bir kaydın yer almadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi ile davacılar aleyhine tazminata karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında düzenlenen 05.01.2015 tarihli ticari satış sözleşmesi uyarınca 14.666 kg ipliğin 4,5 USD/kg birim fiyatı ile satışı konusunda anlaşma sağlandığı, mal bedeli olarak davalıya toplamda 66.000,00 USD bedelli 12 adet bono verildiği, satışa konu mallardan 9.213,26 kg'lık bölümün davacılara teslim edilmediği, davalı tarafça bu malların teslim edildiği de iddia ve ispat edilemediği, davacılar tarafından davalının teslim ettiği mal bedeli düşülerek bedelsiz kalan senet miktarı 41.462,67 USD olarak talep edildiği halde Mahkemece hüküm kurulurken taleple bağlılık ilkesi gözetilmeden talep aşılarak senet bedelinin tamamı üzerinden davacıların borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin doğru bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, davacıların 05.01.2015 tanzim tarihli; 28.02.2016, 30.03.2016, 30.04.2016, 30.05.2016, 30.06.2016, 30.07.2016, 30.08.2016 ödeme tarihli 5.500'er USD bedelli ve 30.09.2016 ödeme tarihli 4.500,00 USD bedelli toplamda 43.000,00 USD bedelli bonoların 41.462,67 USD'lik kısmı yönünden borçlu olmadıklarının tespitine, davacıların tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, avans olarak verilen bonolar nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.