YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2735 E.  ,  2024/5575 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/188 Esas, 2023/349 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 2. ... ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/37 E., 2022/175 K.

Taraflar arasındaki eser sahipliğine dayalı tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı Kalan Müzik'e gönderdiği Kadıköy 17. Noterliği 22.12.2020 tarih ve 20295 Yevmiye Numaraları ihtarname ile; ... ...'in mirasçıları ile şirket arasında imzalanan bir sözleşmenin bulunup bulunmadığı, varsa bu sözleşmenin onaylı bir suretini, vekil edeni ... ... dolayısı ile kendisine ve ... ...'in diğer kanuni mirasçılarına yapılan telif ödemelerinin hangi hukuki ilişkiye dayanılarak yapıldığını, yapılan ödemelerin faturalarını, Kalan Müzik'in 3. şahıslar ile yapmış olduğu anlaşmaları, bu anlaşmalara istinaden düzenlenen sözleşmelerin onaylı suretlerini davalı şirketten talep etmiş, davalı Kalan Müzik şirketinin, davacıya cevaben gönderdiği İstanbul 22. Noterliği 04.01.2021 tarih ve 00009 Yevmiye Numaralı ihtarname ile; ... ...'e ait eserlerin mali haklarının mirasçılara ait olduğunu, şirketin eserlerin tanıtım, satış ve pazarlanması için edisyon sözleşmesi kapsamında editör olarak faaliyet gösterdiğini, şirketin edisyon faaliyetleri paylarına göre bildirmiş oldukları banka hesaplarına yatırıldığını, 17 eserden oluşan albümün edisyon ilişkisi ile alakası olmadığını, bu albümün yapımcısının Kalan Müzik olduğunu bildirdiğini ileri sürerek müvekkili ile davalı arasında imzalanan bir edisyon sözleşmesi bulunmadığını, davalının cevabi ihtarnamede belge sunamadıklarını, davalı şirketin, ... ...'in mirasçıları ile kendileri arasında bir sözleşme varmışcasına hareket ettiğini, müvekkili ve diğer mirasçıların haklarına tecavüz etmesinden dolayı davalının hukuka aykırı fiilleri sebebi ile davacı müvekkilin uğradığı net zararın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) 68 inci madde uyarınca tespitini, ... ... eserlerinin izinsiz kullanılması sebebi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; 5846 sayılı Kanun 68. madde uyarınca müvekkilin uğradığı zararın 3 katı tutarında şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihinden İtibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ünlü halk ozanı merhum ... ...'in edisyon haklarının müvekkili tarafından ihlal edildiği bahsiyle dava açıldığını, davanın merhumun tüm mirasçıları tarafından veya tereke temsilcisi tarafından açılması gerektiğini, davacı ...'nun merhumun mirasçısı olmadığını, ... ...'in mirasçılarından olan oğlu ve hayatta olan ... ...'nun kızı olduğunu, ihtilafın bir haksız fiile değil sözleşmeye dayandığını, davacının bu durumu bildiğini, yıllardır müvekkili şirketle muhatap olan, yine yıllardır müvekkili şirketten ödeme alan, gönderdiği ihtarlar ve dosyaya sunmuş oldukları dilekçeler ile bu durumu ikrar eden tarafın davacı olduğunu, davacıya yıllar içinde yapılan ödemelerin, yine yıllar içinde yapılan yazışmalar, görüşmeler ile ilgili çok sayıda kayıt dosyaya sunulduğunu, merhum ... ... mirasçıları ile müvekkili arasında sözleşme olduğu açıkken davanın haksız bir fiile dayandığından bahisle ilgili davanın davacı tarafından açılabilir olduğunu düşünmenin de mümkün olmadığını, merhum ... ...'in mirasının el birliği ile mülkiyet hükümlerine tabi olduğunu, terekenin temsilcisi bulunduğunu, müvekkili şirket aleyhine bir dava açılacak ise bu davanın tereke temsilcisi tarafından açılması gerektiğini beyanla, davanın öncelikle usulden reddi, mahkeme aksi kanaatte ise esasa yönelik beyanları doğrultusunda davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... ... ... ...' nun eserleri üzerinde miras yoluyla davacının babası dava dışı ... ...' nun hak sahibi olduğu anlaşılmış ise de davacının ... ...'e ait eserlere ilişkin hak sahibi olmadığı, davacının dava dilekçesi incelendiğinde, davayı dava dışı babası olan ... ... tarafından kendisine verilen Şarkışla Noterliğinin 09.09.2015 tarih ve 04926 yevmiye no.lu vekâletnameye dayandırdığı, vekâletname içeriği incelendiğinde, işbu vekâletnamenin davacının babasına ait bir takım işlemlerin davacı tarafından yapılmasına ilişkin temsil yetkisi mahiyetinde olduğu, dava dışı ... ... tarafından sahip olduğu mirasçılık haklarının davacıya devredildiğine ilişkin herhangi bir vekâletname niteliğinde olmadığı, dava konusunun ... ...' in eserlerine ilişkin mali haklara tecavüz nedeniyle tazminat davası olduğu, bir davada davacı olmak sıfatı ancak hakkın sahibine ait olup buna aktif husumet denilmekte davacının dava konusu hakkın sahibi olmadığı gerekçesi ile davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin babası ... ...'nun Şarkışla Noterliğinin 09.09.2015 tarih 04926 yevmiye numaralı vekâletnamesi ile, ... ... ...'ndan kendisine intikal eden eserler ile ilgili olarak bu eserlerden kaynaklanan bütün hak ve yetkilerini davacı müvekkil ...'na devrettiğini, vekâletnamenin çok geniş yetkiler verdiğini, mahkemenin vekâletnameyi dar yorumladığını, vekâletname ile devredilen haklara tecavüz söz konusu olduğu taktirde dava açma yetkisinin tanınmayacağını söylemenin hukuka aykırı olacağını, mahkemenin davacının babasının vekâletnamesinin dava açma yetkisi vermediğini düşünse bile, bu eksikliğin dava içerisinde dava yetkisini içerecek vekâletname ile aşılabileceğini, davacının babası ... ...'nun dava devam ederken 14.09.2021 tarihinde vefat ettiğini, Mersin 1. Noterliğinin 14.09.2021 tarihli 17535 yevmiye numaralı veraset ilamından da görüleceği üzere müvekkil ... ... ...'nun 3/16 oranında mirasçısı olduğunu, mirasçısı sıfatıyla davaya devam edebilecekken mahkemenin aktif husumet yokluğu sebebiyle davayı usulden reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla, mahkeme kararının kaldırılarak davanın esastan görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, 5846 sayılı Kanundan kaynaklana mali haklara tecavüzün tespiti, men-i ve ref-i ile tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
5846 sayılı Kanun 19, 20, 63, 66 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.