YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2704 E.  ,  2024/5165 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/467 Esas, 2022/1296 Karar
HÜKÜM : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/380 E., 2019/1390 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Bakanlar Kurulunun 2016/8510 sayılı Kararnamesi ile 28.11.2016 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Yemen Cumhuriyeti Hükümeti arasında sağlık alanında "Hibe Anlaşması" imzalandığını, anılan anlaşmanın 2017/9991 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine istinaden yürürlüğe girdiğini, Yemen Devletine gönderilecek 46 ton ilacın T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından tedarik edilerek davacı ... Derneğine teslim edildiğini, bunun dışında davacının da tedarik ettiği 10 ton gıda malzemesinin uçağa yüklenerek gönderilmeye hazır hale getirildiğini, davacı ile Türk Hava Yolları arasında yapılan görüşmeler sonucunda yardım malzemelerinin ulaşacağı havalimanının, mevcut savaş koşullarının devam etmesi sebebiyle sevkiyatı gerçekleştirmesi planlanan ve davacının kurumsal işbirlikçisi ve destekçisi Türk Hava Yolları tarafından yüksek riskli olarak değerlendirildiğini, bunun üzerine işin aciliyetine binaen davacı ile davalı arasında tıbbi malzeme ve diğer malzemelerin gönderilmesi için sözleşme imzalanmak durumunda kalındığını, buna karşın Suudi Arabistan Koalisyon Güçlerinin üst uçuş iznini vermediğini, gönderilmesi planlanan yardım malzemelerinin hava yolu ile gönderilemediğini, davacının sözleşme gereği davalı tarafa ödemiş olduğu 245.000,00 USD + 10.000,00 TL uçak kiralama bedelinin 23.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle, 245.000,00 USD'nin fiili ödeme günündeki kur üzerinden davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereğince, davalının, davacı tarafından belirlenen tarihte Sabiha Gökçen Havalimanından Aden'e 55 ton yardım malzemesi taşımak üzere uygun bir uçak tedarik edeceği, bunun karşılığında davacının 245.000,00 USD ve ayrıca malzemelerin toplanması, elleçlenmesi ve taşınması için 10.000,00 TL ödeneceği, kiralanan uçağın 27.06.2017 günü Türkiye saati ile 10:15'te Sabiha Gökçen Havalimanından havalanarak saat 15:05'te Aden'e konması konusunda mutabık kalındığını, sözleşmede açıkça üst geçiş izni alınmasının Türkiye Kızılay Derneğinin yükümlülüğünde olduğunun, iznin zamanında alınamaması ve bu nedenle uçuşun iptal edilmesi halinde, davalının kiralama ücretinin tamamına hak kazanacağının belirtildiğini, davalının sözleşmeden kaynaklanan borç ve yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin "İptal Etme" başlıklı bölümünde "Suudi Hava Kuvvetleri izni/şikayeti ve ADE iniş/slot müşterinin sorumluluğudur. Müşteri bu izinleri zamanında almazsa ve uçuşlar bu nedenle iptal edilirse Merkür kiralama ücretinin %100'ünü iptal etme ücreti olarak kullanma hakkını saklı tutar" hükmünün düzenlendiği, tarafların sözleşmenin geçerliliğine ilişkin herhangi bir itirazları bulunmadığı, somut olayda Suudi Arabistan tarafından uçuş izni verilemeyeceği yahut Aden Havalimanı'na iniş izni temin edilemeyeceği taraflarca öngörülmüş olduğundan ve bu durumlara ilişkin sonuçlar da sözleşmede açıkça kararlaştırıldığından, ahde vefa ilkesinin bir sonucu olarak davacının uçak kiralama bedeli olan 245.000,00 USD'yi talep edemeyeceği, malzemelerin toplanması, elleçlenmesi ve taşınması için kararlaştırılan 10.000,00 TL'nin davacı tarafından ödenmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirket arasında Umudu Ol Yardım Kampanyası çerçevesinde ilaç ve tıbbi malzemenin nakli için 245.000,00 USD ve 10.000,00 TL değerinde sözleşme imzalandığını, Yemendeki iç çatışmalar nedeniyle üst uçuş izni verilmediğini, bu nedenle malzemelerin gönderilemediğini, ilk bilirkişi raporunda davacının 245.000,00 USD zarara uğradığı ve davalı taşımacının operasyon aşamasında ortaya çıkan masraflarının mahsup edilerek kalan miktarın davacıya iadesi gerektiğinin tespit edildiğini, ancak mahkemece aldırılan ikinci bilirkişi raporuna göre hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporlarının birbiri ile çeliştiğini, çelişkinin giderilmesi için dosyanın yeni bir bilirkişiye gönderilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, Suudi Arabistan tarafından uçuş izni verilemeyeceği veya Aden Havalimanı' na iniş izni temin edilemeyeceği ihtimalinin taraflarca sözleşme yapılırken öngörüldüğü buna ilişkin düzenlemenin sözleşmede yer aldığı, taraflar arasındaki uçak kiralama sözleşmesine göre Suudi Arabistan Koalisyon güçlerinin özel olarak vermesi gereken üst uçuş izninin davacının sorumluluğunda olduğu, bu iznin alınamadığı, davalının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirdiği, herhangi bir kusuru bulunmadığı bilirkişi raporu ile de tespit edildiğinden, ahde vefa ilkesi gereği sözleşme hükümleri doğrultusunda davalıya ödenen 245.000,00 USD'nin iade edilemeyeceği, ayrıca 10.000,00 TL'nin ödendiğine dair belge de bulunmadığından mahkemece davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, uluslararası taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 incı maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.