YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2370 E.  ,  2024/5671 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/104 Esas, 2022/1698 Karar
HÜKÜM : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 4. ... ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/109 E., 2020/302 K.

Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin kurulduğu günden bu yana nizasız ve fasılasız surette kullanarak ayırt edicilik kazandırdığı adına tescilli "EQUAL" ibareli markalarının iyi bilinen tanınmış marka haline geldiğini, davalının müvekkilinin “EQUAL” ibareli markasının toplumda edindiği bilinirlikten haksız biçimde yararlanmaya çalıştığını, müvekkilinin 2001 yılından beri "EQUAL" ibareli ve esas unsurlu seri markaların maliki olduğunu, markasını uzun yıllardan beri yoğun ve ciddi surette kullandığını, söz konusu marka üzerinde öncelik ve üstün hak sahibi olduğunu, müvekkili adına tescilli markalarla davalı şirket adına tescil başvurusu yapılan marka arasında yazılış, okunuş ve telaffuz bakımından ayniyet olduğu gibi her iki markanın da kullanılmak istendiği sınıf aynı olduğundan bu hizmetlerden yararlanacak tüketiciler nezdinde karıştırılma ihtimali bulunduğunu ileri sürerek YİDK’in 2018-M- 11284 sayılı kararının iptaline, tescili halinde 25. sınıfta yer alan mallar bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin, 15 Haziran 1954 tarihinde İsviçre’nin Basel kantonunda kurulduğunu, içlerinde Türkiye’nin de bulunduğu 55 farklı ülkenin futbol federasyonlarının üye olduğu, 60 yılı aşkın zamandır faaliyet gösteren bir birlik olduğunu, müvekkilinin dünya çapında insanları futbol oynamaya teşvik etmek amacıyla kim veya nereli olduğu, nasıl oynadığı vb. koşulları gözetmeksizin herkesi futbol oynamaya çağıran bir kampanya başlattığını ve bu kampanyayı da dilimizdeki karşılığı “Eşit Oyun” olan “Equal Game” sloganıyla adlandırdığını, tamamen farklı konseptlerde oluşturulmuş markalar arasında iltibas ihtimali bulunmadığını, davacının dayanak markalarının ilgili mallar ve hizmetler üzerinde kullanılıp kullanılmadığının belli olmadığını, davacının itirazına dayanak gösterdiği markalardan 2010/84477 ve 2001/27811 sayılı markalarının tescil tarihinin 5 yıldan eskiye dayandığının tespit edildiğini, davacının itirazına karşı cevapları sunulurken davacının bu marka tescilleri kapsamındaki mal ve hizmetler üzerinde kullanımını gösteren delilleri sunmasının talep edildiğini, davacının itiraz dilekçesinde sunduğu, markasının kullanımına ilişkin görsellerin markaların ciddi kullanımını ispata elverişli olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; markalar arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzerlik bulunmadığı, başvuruya konu “Equal Game” markasının bir kampanya adı olduğu, dünya çapında bu şekilde tanıtımlarının yapılarak tüketici nezdinde "şekil + EQUAL GAME " şeklinde bütünsel algı yaratıldığından davacıya ait markalardan görsel, işitsel veya anlamsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzerlik oluşmadığı, ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu mallar için ayırdığı satın alma süresi içinde, davalının"şekil + EQUAL GAME" ibareli başvuru markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacının "EQUAL JEANS+şekil" ve "EQUAL+şekil" ibareli tescilli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği, işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulu markalı mallar algısı oluşmayacağı, marka işaretleri benzemediğinden 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki iltibasın bulunmadığı, aksi yöndeki bilirkişi görüşüne 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 282 nci maddesinden hareketle iştirak edilmediği, davacı tarafın başvuru ibaresi üzerinde önceye dayalı ve gerçek hak sahipliği iddiası kanıtlanmadığından üçüncü fıkradaki koşulların oluşmadığı; marka işaretleri benzemediğinden beşinci fıkradaki tanınmışlık koşulunun oluşmadığı, davacı tarafın başvuru ibaresi üzerinde altıncı fıkradaki diğer ... ve sınai hak iddiasının kanıtlanmadığı, başvurunun kötü niyetli olduğunun kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin EQUAL markası üzerinde öncelik ve üstün hak sahibi olduğunu, mahkemece bilirkişi raporunun aksine hüküm kurulduğunu, gerek dosyada mübrez raporun hüküm kurmaya yeterli olmaması gerekse eksiklikler giderilmeden hüküm verilmesi nedeniyle kararın hukuka aykırı olduğunu, davalı taraf marka başvurusunun kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirketin uzun yıllardır ciddi olarak kullanıp ayırt edici niteliğine kavuşturduğu "EQUAL" ibareli ve esas unsurlu markalarının takliti suretiyle marka oluşturulduğunu, müvekkilinin markalarının tescil ve koruma bakımından öncelik hakkına sahip bulunduğunu, karıştırılma ihtimalinin tespitinde en çok kullanılan ve sonuca etkisi olan benzerliğin görsel benzerlik olduğunu, davalı taraf markası ile müvekkilinin markalarının aynı mallarda kullanıldığını, müvekkili şirket markalarının tescilli olduğu 25. sınıfta yer alan emtia ile davaya konu markanın tescil edilmek istendiği 25. sınıfın aynı olduğunu, müvekkilinin "EQUAL" ibareli ve esas unsurlu markalarını ciddi ve yoğun bir şekilde başta 25. sınıfta kullandığını, toplumda ve sektöründe oldukça iyi bilinen ibareler olmaları nedeniyle tescilli olduğu mal ve hizmetler için, diğer tescilli markalar gibi aynı veya benzer mal ya da hizmetler yönünden karıştırma tehlikesi temelinde korunmasının yanında, benzer olmayan mal ve hizmetler açısından da korunması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davalı UEFA'nın başvurusuna konu "şekil + EQUAL GAME" ibareli marka başvurusu ile davacının "EQUAL JEANS+şekil" ve "EQUAL+şekil" ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzerlik bulunduğu, zira başvuru konusu ibarede karşılaştırmada esas alınacak ibarenin "EQUAL", davacı markasının da esas ibaresinin "EQUAL" olduğu, görsel, anlamsal ve işitsel olarak yapılan değerlendirmede tarafların markalarının benzer olduğu ve iltibas riski taşıdığı, ancak 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının somut uyuşmazlığa uygulanabilmesi için karşılaştırılan markaların kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği şartının da gerçekleşmesi gerektiği, davacının itirazına mesnet markalarından 2001/27811 sayılı "EQUAL" markasının 25. ve 35. sınıflarda, 2010/84477 sayılı markasının da 25. sınıfta tescilli olduğu, ancak bu markalara yönelik olarak 6769 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası bağlamında ileri sürülen def'i kapsamında bilirkişilerce yapılan incelemede, bu markaların, tescil kapsamlarında bulunan kot pantolon emtiasında kullanıldığının ispatlandığı, davacının itirazına mesnet olarak sunulan 2011/104367 sayılı markanın da 35. sınıf içerisindeki 25. sınıfta tescilli olduğu, davacının kullanım ispatı sağlanan kot pantolon emtiası ile 35. sınıfın içerisinde tescilli bulunan 25. sınıftaki tescilli markaları ile davalının başvurusunun kapsamında bulunan 25. sınıf emtianın aynı/benzer olduğu, zira karşılaştırılan malların dağıtım kanalları, kullanım yöntemleri, hedeflenen halk kesimleri aynı olduğu gibi birbirlerini tamamlama veya birbiri yerine ikame edilebilme niteliklerinin de bulunduğu, başvuru kapsamında bulunan diğer mal ve hizmetler yönünden ise iltibas bulunmadığı, somut olayda 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının somut olaya uygulanabilme şartları bulunduğu için, benzer bulunan emtia yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken aksi kanaat ile davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, TÜRKPATENT YİDK'in 2018-M-11284 sayılı kararının, dava konusu marka tescil başvurusu kapsamında bulunan 25. sınıf emtia yönünden iptaline fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı adına tescil edilen 2018/01466 sayılı "şekil+EQUAL GAME" ibareli markanın kapsamımda bulunan 25. sınıf emtia yönünden hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında benzerlik ve iltibas riski açık olup bu hüküm altına alınmışken kötü niyetin bölünmezliği ilkesinin göz ardı edildiğini, dolayısıyla yalnız 25. sınıf emtia yönünden hükümsüzlük kararı verilmesinin hatalı olduğunu, markanın tümden hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle, dava konusu markanın bir kampanya adı olduğunu, markalar arasında benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3. Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle, müvekili markasının tüketici nezdinde bütünsel algı yaratır nitelikte olup baskın ve ayırt edici unsurunun bulunmadığını, dünya çapında tanıtımı yapılmış bir kampanya adı olduğunu, tanınmış marka olması sebebi ile karıştırılma ihtimalinin olmadığını, davacının itiraza dayanak markalarını kullanmadığını, bilirkişi raporunda kot emtiası açısından yapılan tespitin hatalı olduğunu, dava konusu markanın faaliyet alanı ile alakası olmayan bir alanda kullanılan Equal ibaresinin markanın esas unsurlarından biri olduğu ve ortalama tüketicinin de markaları ayırt edemeyeceği varsayımına dayalı hüküm kurulduğunu, halbuki markalar arasında benzerlik değerlendirmesinin markaların bıraktıkları genel görünüm ve bıraktığı intibaya göre yapılması gerektiğini, markaların farklı konseptlerle oluşturulduğunu, müvekkili markasındaki "Equal" ibaresinin oyun anlamına gelen "Game" ibaresini niteleyecek şekilde tamlama halinde oluşturulduğunu, müvekkili markasının içerdiği ibareler bakımından tek tek değerlendirilmesinin doğru olmadığını, ortak emtia sınıfları varsa da markalar benzer olmadığından karıştırılma ihtimalinden bahsedilemeyeceğini, davacının itiraza dayanak markalarını ciddi bir şekilde kullandığını ispat edemediğini, davacının delillerinin 01.09.2017-01.09.2012 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olmadığını, dava tarihinden sonra sunulan faturaların delil olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, başvuru markası ile itiraza mesnet markaların ve kapsamlarının 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında aynı ya da benzer olup olmadıkları, başvurucunun kötü niyetli olup olmadığı, burada varılacak sonuca göre itiraza mesnet markanın markasal olarak kullanılıp kullanılmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava, TÜRKPATENT YİDK kararının iptali ve tescili halinde davacı markasının hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 6 ve 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin ise aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı şirket, "şekil+ Equal Game" ibaresinin tescili için başvuruda bulunmuş, davacı şirket ise "Equal + şekil", "Equal Jeans+şekil" markalarına dayanarak başvuruya itiraz etmiş, bu kez davalı 6769 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kullanmama def'ini ileri sürmüştür. İlk Derece Mahkemesince markalar arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzerlik bulunmadığı, davacı tarafın başvuru markası üzerinde önceye dayalı ve gerçek hak sahipliği iddiası kanıtlanmadığından üçüncü fıkradaki koşulların oluşmadığı; marka işaretleri benzemediğinden beşinci fıkradaki tanınmışlık koşulunun oluşmadığı, davacı tarafın başvuru ibaresi üzerinde altıncı fıkradaki diğer ... ve sınai hak iddiasının kanıtlanmadığı, başvurunun kötü niyetli olduğunun kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, istinaf mahkemesince ise, markaların görsel, anlamsal ve işitsel olarak benzer olduğu ve iltibas riski taşıdığı, ancak 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının somut uyuşmazlığa uygulanabilmesi için emtia aynılığı ya da benzerliği şartının da gerçekleşmesi gerektiği, davacının itirazına mesnet markalarından 2001/27811 sayılı "EQUAL" markasının 25. ve 35. sınıflarda, 2010/84477 sayılı markasının da 25. sınıfta tescilli olduğu, ancak bu markalara yönelik olarak 6769 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası bağlamında ileri sürülen def'i kapsamında bilirkişilerce yapılan incelemede, bu markaların, tescil kapsamlarında bulunan kot pantolon emtiasında kullanıldığının ispatlandığı, başvuru kapsamında bulunan diğer mal ve hizmetler yönünden iltibas bulunmadığı, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının somut olaya uygulanabilme şartları bulunduğundan benzer bulunan emtia yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile yeninden hüküm kurularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2.Markanın kullanılması veya kullanma sayılacak hallere ilişkin olarak 6769 sayılı Kanun'un "Markanın kullanılması" kenar başlıklı 9 uncu maddesi;

"1) Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir.

(2) Aşağıda belirtilen durumlar da birinci fıkra anlamında markayı kullanma kabul edilir:

a) Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması.

b) Markanın sadece ihracat amacıyla mal veya ambalajlarında kullanılması.

(3) Markanın, marka sahibinin izni ile kullanılması da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edilir." düzenlemesini havidir.

Somut olayda, davacı, dava konusu marka başvurusu ile ilgili süreçte TÜRKPATENT'e bir kısım etiketler ibraz etmişse de bu etiketlerin hangi tarihlere ilişkin olduğu belirtilmemiş, dayanılan faturalarda ise marka yazılmamıştır. Diğer taraftan markanın mezkûr hükümler uyarınca kullanıldığının kabul edilebilmesi için ticari anlamda ciddi kullanımı gerekir.

İstinaf mahkemesi kararına gerekçe yapılan 2 adet faturanın üzerinde marka adı yazılı olsaydı bile bu sayıdaki kullanma, markanın anılan hükümler kapsamında ciddi kullanıldığının ispatı için yeterli değildir. Hal böyle olunca, davacı taraf istinaf başvurusunun esastan reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalılar yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davacı vekilin tüm, davalılar vekillerinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalılara iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.