YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2341 E.  ,  2024/4685 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2217 Esas, 2022/1955 Karar
HÜKÜM : Davanın kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Şirvan Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/930 E., 2021/1332 K.

Taraflar arasındaki rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı ... Elektrik Üretim Madencilik San.Tic. A.Ş.vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince mümmeyyiz davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine,davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... Elektrik Üretim Madencilik San.Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 04.06.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat .... ile davalı ... Elek. vekili Avukat .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Elektrik... A.Ş.'nin sorumluluğunda bulunan açık maden sahasında taşeron ... Yapı...Ltd. Şti.'nin çalışması sırasında 17.11.2016 tarihinde meydana gelen heyelanda müvekkili nezdinde leasing uzun süreli sigorta poliçesi ile sigorta örtüsüne alınan iş makinesinin toprak altında kalarak hasar gördüğünü, sigortalıya 15.06.2017 tarihinde 80.421,25 euro ödeme yapıldığını, meydana gelen olay nedeniyle Şirvan Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/494 sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğünü ve alınan bilirkişi raporunda davalıların kusurlu olduklarının tespit edildiğini, Siirt 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/99 E. sayılı dosyasında kamu davası açıldığını ve bu dosyada alınan bilirkişi raporlarında da davalıların kusurlu olduklarının tespit edildiğini, müvekkilinin sigortalıya ödemiş olduğu sigorta tazminatından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek 80.421,25 euronun faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Elektrik Üretim Madencilik San.Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olayda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, Şirvan Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesinin herhangi bir mühendislik çalışması yapılmaksızın hazırlandığını, bu nedenle Mahkemece ODTÜ veya İTÜ öğretim görevlilerince oluşan heyetten bilirkişi raporu alınması gerektiğini, müvekkili tarafından dosyaya sunulan İTÜ maden grubundaki öğretim üyelerinden alınan bilimsel raporda meydana gelen heyelanın aşırı yağış ve moloz akması ile oluştuğunun tespit edildiğini, "kaçınılmazlık" hali söz konusu olup müvekkiline atfedilecek kusur bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Yapı ... Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre asıl işveren olan davalı ... Elektrik Üretim Madencilik San. A.Ş.'ye ait açık maden ocağı işletmesinde, alt işveren ... Yapı ve Madencilik Ltd. Şti.'nin çalışma yaptığı sahada meydana gelen heyelan olayında asıl işveren davalı ... Elektrik Üre. A.Ş.'nin %70, alt işveren davalı ... Yapı.... Ltd. Şti.'nin %30 oranında kusurlu olduğu, sigortalı araçta toplam 80.421,25 euro zarar mevcut olup davalıların müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Elektrik Üretim Madencilik San.Tic. A.Ş.vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu alacak döviz olduğu için müvekkili lehine hükmedilen vekâlet ücretinin karar tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL karşılığı bulunarak hesaplanması gerektiğini ileri sürerek kararın anılan yönden düzeltilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... Elektrik Üretim Madencilik San.Tic. A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının talebinin halefiyet yoluyla rücuen tazminat olduğunu, rücu şartlarının oluşması kaydıyla üçüncü kişiden talepte bulunulabileceğini, müvekkilinin dava konusu olayda üçüncü kişi konumunda olmayıp hasara uğrayan makinenin kiracısı konumunda olduğunu, rücu şartlarının oluşmadığını, dava konusu olaya ilişkin Siirt 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/99 E. sayılı dosyasında açılan kamu davasının derdest olduğunu, bu davanın sonucunun maddi olgu bakımından hukuk hakimini bağlayacağını, Mahkemece bekletici mesele yapılması yönündeki taleplerinin haksız olarak reddedildiğini, aynı heyelan olayına ilişkin olarak İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1392 E. sayılı doyasında başka iş makineleri için dava açıldığını, anılan davada alınan bilirkişi raporları ile işbu davada alınan raporların birbirinden farklı olduğunu, Mahkemece alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, teknik üniversitelerden yeni bir rapor alınması gerektiğini, taraflarınca bilirkişi raporlarına yapılan itirazların Mahkemece değerlendirilmediğini, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini, ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... Elektrik... A.Ş.'nin poliçede taraf olmadığı, hasar gören iş makinesinin sigorta ettireninin dava dışı Aksüs Yapı...A.Ş. olduğu, bu şirket tarafından iş makinesinin diğer davalı ... Yapı... Ltd. Şti.'ye kiralandığı, bu hali ile davalı ... Elektrik... A.Ş. vekilinin bu yöne ilişkin istinaf isteminin yerinde olmadığı, sigorta sözleşmesine taraf olsa dahi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1472 nci maddesine göre sorumluluğuna gidilmesinde bir engel olmadığı, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1392 E. sayılı dosyasına konu 5 adet iş makinesine ilişkin poliçelerde davalı ... Elektrik... A.Ş. "sigorta ettiren" konumunda olup, dava konusu poliçede böyle bir durumun söz konusu olmadığı, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1392 E. sayılı dosyasına konu iş makinelerinin Garanti Finansal Kiralama A.Ş. tarafından ... Elektrik...A.Ş.'ye kiralandığı, 08.01.2016 tarihinde iki adet iş makinesinin ise ... Elektrik ... A.Ş. tarafından diğer davalı ... Yapı ... Ltd. Şti.’ne kiralandığının anlaşıldığı, anılan 2018/1392 E. sayılı dosya ile eldeki uyuşmazlığa konu dosyadaki tarafların hukuki durumlarının birbirinden farklı olduğu, davalı ... Elektrik...A.Ş. vekili Siirt 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/99 E. sayılı ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürmüş ise de ceza mahkemesi tarafından yapılacak olan yargılamada davalı şirket çalışanlarına atfedilecek olan kusur veya kusurun derecesi ile hukuk hakiminin bağlı olmadığı göz önüne alındığında, söz konusu ceza dosyasının sonucunun eldeki rücuen tazminat dosyası bakımından bekletici mesele yapılmasında zorunluluk bulunmadığı, Mahkemece yargılama aşamasında alınan raporda davalıların kusurlu olduğunun saptandığı gibi davalı ... Elektrik...A.Ş. tarafından dayanılan İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1392 E. sayılı dosyasındaki 16.01.2021 tarihli heyet raporunda da bu davaya konu aynı kazada davalı ... Elektrik...A.Ş.'nin %85, ... Yapı... Ltd. Şti.'nin %15 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiği anlaşıldığından, ceza dosyasının bekletici mesele yapılmayarak yargılamaya devam olunmasında bir isabetsizlik görülmediği, davalı vekilinin davalılar arasındaki kusur dağılımına ilişkin itirazlarının davalılar arasındaki iç ilişkide önem arzedip, işbu davada araştırılmasına gerek olmadığı, ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin yerinde olduğu, davacının talebi yabancı para cinsinden olduğundan karar tarihi itibarıyla TCMB efektif satış kuru üzerinden Türk lirası karşılığı esas alınarak davacı lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiği kanaatıyla davalı ... Elektrik...A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldrılmasına yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, 80.421,25 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Elektrik Üretim Madencilik San.Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Elektrik Üretim Madencilik San.Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı ... Elektrik Üretim Madencilik San.Tic. A.Ş.'nin dava konusu zarardan sorumlu olup olmadığı, ceza dosyası ve İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1392 E. sayılı dosyasının sonucunun beklenmesinin gerekip gerekmediği, davalılar arasındaki kusur dağılımı, faiz başlangıcı ve sair hususlara ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 1472 nci vd. maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Elektrik Üretim Madencilik San.Tic. A.Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.