YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2328 E.  ,  2024/5436 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2373 Esas, 2022/2267 Karar
HÜKÜM : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/235 E.,2021/373 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 18.01.2018 tarihinde saat 09:00 sıralarında davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı Büyükşehir Belediyesi nezdinde çalışan özel halk otobüsü ile ... Caddesini takiben Yoğunburç alt geçit istikametinden gelip Cumhuriyet meydanı istikametine doğru seyir halinde iken 27 Mayıs ışıklı kavşağına geldiğinde kırmızı ışık yanmasına rağmen hızını azaltmaması ve önündeki aracın kırmızı ışıkta durması sonucunda mecburen ani fren yapması nedeniyle araç içindeki yolcuların savrularak düşmesine sebep olduğunu ve müvekkilinin yaralandığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/4013 soruşturma numaralı dosyasında alınmış olan bilirkişi raporunda davalı ...'nun tam kusurlu olduğu ve müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini, ... 12. Asliye Ceza Mahkemesi 2018/724 E. ve 2018/860 K. sayılı dosyasında alınmış olan bilirkişi raporunda müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığı ve davalı ...'nun tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bu kaza neticesinde müvekkilinde sol dizde menüsküs yırtığı, kıkırdak zedelenmesi ve diz bağlarında kopma meydana geldiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkilinin uğraşım olduğu geçici iş göremezliğe ilişkin 200,00,00 TL sürekli iş göremezliğe ilişkin 200,00,00 TL, uğramış olduğu kazanç kaybı ve diğer maddi giderleri nedeniyle 100,00,00 TL olmak üzere şimdilik 500,00,00 TL maddi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek olan faizle tahsiline, müvekkilinin uğramış olduğu bedensel zararı nedeniyle 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek olan faizle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Belediyesi Bşakanlığı vekili cevap dilekçesinde; davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının dilekçesinde kusur başlığı altında belirtmiş olduğu hususları kabul etmediklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.İhbar olunan ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; mahkemenin görevsizliğine karar vererek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini, kazanın meydana gelmesi müvekkili ve davalı araç sürücüsü tarafından engellenmeyecek şekilde olduğunu, araç içi kamera kayıtları incelendiğinde davacının asli ve tam kusurlu olduğunun açıkça görüleceğini, müvekkilinin İhbar olunan taraf olması nedeniyle aleyhlerine hüküm kurulmamasını istemiştir.

3.İhbar olunan ... Ulaşım Tur. İnş. Taah. Proj. Müş. Telekom. San. ve Tic. A.Ş. cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesindeki iddialarının asılsız olduğunu, dava dilekçesindeki hususları kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

4.İhbar olunan Güneş Sigorta AŞ cevap dilekçesinde; ... plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe teminatları içerisinde bulunan İhtiyari Mali Mesuliyet teminatı bedeni zararlarda kişi başına 125.000,00 TL, manevi taminat taleplerinde olay başına 150.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, Poliçe Genel Şartları uyarınca söz konusu poliçe sigortalı aracın 3. kişilere veya araçlara verdiği zararlar için Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile tanınan teminatlar için öngörülen poliçe limitlerinin üzerinde devreye gireceğini, kazanın meydana geldiği tarihte zorunlu trafik sigortası poliçesi teminat limitinin kişi başına 360.000,00 TL olduğunu, davacının talebinin trafik sigortası limitleri dahilinde kaldığını savunarak İhbar olunan şirket hakkında hüküm tesis edilmemesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 74 üncü maddesi gereğince ceza mahkemesince belirlenen kusur oranı veya beraat kararları hukuk hakimi bakımından bağlayıcı olmamakla birlikte, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız olmayıp ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı ve taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşıyacağı, ... 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/724 E. 201/860 K. sayılı karar ilamına göre 08.01.2018 tarihinde taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma eyleminin gerçekleştiği, davalının asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiği, aldırılan kusur raporunda da davalı araç sürücüsü davalı ...'nun %100 kusurlu olduğunun belirtildiği, alınan Erciyes Adli Tıp Kurumu (ATK) raporuna göre davacının altı ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı ve vücut genel çalışma gücünden % 25,2 oranında kaybettiği, davalı ...'nun araç sürücüsü olması ve özel halk otobüsü niteliğindeki kaza yapan aracın ... Büyükşehir Belediye Başkanlığın nezdinde çalışıyor olması nedeniyle davalı belediyenin sorumluluklarının bulunduğu, taksirle yaralama eylemine göre tazminat şartlarının oluştuğu, olayın meydana geliş şekli, niteliği ve ağırlığı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın manevi zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek nitelikte olması gerekliliği ve yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca manevi tazminat talebinin kabulü gerektiği ve alınan bilirkişi raporuna göre davacının maluliyet nedeniyle maddi zararının 224.913,29TL olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 224.913,29 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 08.01.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 08.01.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu olayın meydana geliş tarihinin 18.01.2018 olduğunu,hüküm kısmında sehven faiz başlangıç tarihi olarak 08.01.2018 yazıldığını, öncelikle bu yanlışın düzeltilmesi gerektiğini, davanın müvekkili idare yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının belirttiği üzere olaydan belli bir süre geçtikten sonra yeniden hastaneye tedavi için gittiğini belirttiğini, zamanında gerekli tedavi sağlansa idi belki de davacının iddia ettiği sonuçların olmayacağını, bu nedenle davacının bu yönüyle müterafik kusurunun olduğunu, davacının araç içerisinde durduğu pozisyon vb itibarıyla kamera kayıtlarının ayrıntılı olarak incelenmesi gerektiğini, davacının ihmali olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, bu hususun göz ardı edildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yerel mahkemece dosyanın esasına girilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalarının belirsiz alacak davası olarak açıldığını, davacının davasını bu şekilde ikame etmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, yerel mahkeme tarafından zaman aşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, mahkemenin müvekkilinin %100 kusurlu olduğu gerekçesi ile karar verdiğini, müvekkilinin mezkur kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde tam kusurlunun davacı olduğunu, kazanın meydana gelmesinin müvekkili tarafından engellenemeyecek şekilde olduğunu, müvekkilinin hayatın olağan akışı doğrultusunda 3. kişilerin hareketlerini kontrol etme durumu bulunmadığını, müvekkilinin olay kapsamında herhangi bir kusurun bulunmadığının açık ve net bir şekilde ortada olduğunu, ... Büyükşehir Belediyesi otobüs yolculuk kuralının 24. maddesini davacının ihlal ettiğini, davacı lehine yerel mahkeme tarafından fahiş olarak manevi tazminata hükmedildiğini, hayatın olağan akışına aykırı bu bedelleri kabul etmediklerini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan 06.09.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin somut verilere uygun olduğu, mahkemece aldırılan kusur raporunun ayrıntılı, bilimsel, taraf ve kanun yolu denetimine elverişli, somut olayın özelliklerine uygun nitelikte olduğu, davacının araçta yolcu olup kusurundan söz edilemeyeceği, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi durumlar dikkate alındığında davacı yararına hükmedilen manevi tazminat miktarıın makul seviyede takdir edildiği, ilk derece mahkemesinin rapor ve delillerin takdirinde bir isabetsizliğin bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin ayrı ayrı istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma dolayısıyla maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Kanun'un 74 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gerek hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilerek 224.913,29 TL maddi tazminat ile 30.000,00TL manevi tazminata olay tarihi olan 18.01.2018 tarihi yerine 08.01.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Davalılar vekilleri tarafından kararın istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince yasal faiz başlangıç tarihi yönünden de yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru olmayıp, bu husus bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ... ile davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalılar vekillerinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendi ile (2) numaralı bendinde yer alan “08.01.2018” ibaresinin çıkartılarak yerine “18.01.2018” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harçlarının istekleri halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.