YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2304 E.  ,  2024/5213 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/117 Esas, 2022/1382 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/251 E., 2021/620 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ...Ş. vekili ve davalı ... Las. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili ve davalı ... Las. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ... idaresindeki davalı ... Lastik İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.'ye ait, davalı ...Ş. tarafından işletilen araçta müvekkilinin yolcu olduğu sırada 22.06.2016 tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin bu kazada ağır yaralandığını, maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın, müvekkilin kaza sonucu çektiği tüm elem ve ızdıraplarına karşılık olarak 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 13.04.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 124.828,10 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi gereği zorunlu başvuru belgelerinin ibraz edilmemesi halinde yapılacak başvuruların geçersiz olduğunu, başvuru sağlanmadan açılacak tazminat davalırının da dava ön şartı yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketin aracın trafik sigortacısı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Lastik İnşaat Tur. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde; aracın olay tarihinde aracı kullanan ...'un ifadesine göre lastiğinin patlaması sonucu kaldırıma çarpıp savrularak karşı şeridin sonunda hiçbir araca çarpmadan durduğunu ve yaralıların yakın bir hastaneye kaldırıldığını, jandarma ve internetteki görüntülerde aracın devrilmediği, tavanın çökmediği, aracın içindeki koltukların yerinden kopmadığının görüleceğini, yine aynı görüntülerde ve emsal araçlarda kontrol edilebileceği üzere araç camlarında ve yolcu sehpalarında emniyet kemeri bağlanması gerektiği uyarılarının bulunduğunu, ayrıca araç içerisindeki görevli tarafından defalarca anons edilerek emniyet kemerlerinin takılması konusunda yolcuların uyarılmasına rağmen maalesef yolcuların bu uyarılı dikkate almadığı için aracın koridoruna düşerek yaralandıklarını, aracın koltuk sigortası, trafik sigortası ve ihtiyari sigortalarının mevcut olduğunu, yaralı yolucuların tam tedavilerinin yapıldığını, hasta yakınlarının masraflarının dahi karşılandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... cevap dilekçesinde; zamanaşımı definde bulunarak, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, kazada kusurunun bulunmadığını, kazanın sürdüğü aracın lastiğinin patlaması sonucu meydana geldiğini, aracın tüm koltuklarında kemer olmasına rağmen davacının kemerini takmadığını ve bu nedenle aracın içinde savrularak yaralanma olayının meydana geldiğini, davacının daha önce çalıştığını şimdi ise bakıma muhtaç olduğu iddialarını kabul etmediğini, talep edilen manevi tazminat miktarının çok yüksek olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

4.Davalı ...Ş. cevap dilekçesinde; kaza yapan aracın kira bedeli karşılığı kendi nam ve hesabına müvekkili şirketin taşımacılık yetkisi kullanılarak işletildiğini, araç sahibinin zarardan sorumlu bulunduğunu, ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını, davacının manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kusur tespiti için dosya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor alındığı, davalı ...'un yönetimindeki aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği ve olayda %100 oranında kusurlu olduğu, yolcu ...'ın kusursuz olduğunun belirtildiği, Adli Tıp Kurumu'ndan alınan rapora göre davacının trafik kazası sebebiyle Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre %25 oranında maluliyeti bulunduğu, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği, Sosyal Güvenlik Kurumundan davacıya kazaya ilişkin olarak rücuya tabi ödeme yapılmadığı, davacının sürekli ve geçici iş göremezlik zararının hesaplanması amacıyla aktüer bilirkişiden rapor alındığı, bakiye ömür TRH 2010 yaşam tablosuna göre tespit edilmek suretiyle davacının geçici ve sürekli iş göremezlik zararlarının doğru hesaplandığı, 200,00 TL tedavi gideri, 11.994,47 TL'si geçici, 112.833,63 TL'si sürekle işgöremezlik zararı olmak üzere toplam 124.828,10 TL zararın olduğu, aracın kaza tarihini kapsayacak şekilde davalı ... Sigorta A.Ş.'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS), ihbar olunan Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş.'ye ise Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta (ZKTMSS) poliçesi ile sigortalı olduğu, yasa koyucunun yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı (ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı) bakımından müştereken ve müteselsilen sorumluluk öngörmeyip, sıralı bir sorumluluk düzenlediği, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ise sıralı sorumluluk sistemine dahil bulunmayıp bir meblağ sigortası olması itibariyle, yaralanma halinde, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi, sürekli sakatlık halinde ise sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre sigorta bedelini ödemekle yükümlü olduğu, buna göre kaza sonucu meydana gelecek zararların öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından karşılanması gerektiği, sigorta limiti üstünde olup da karşılanmayan zara var ise Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası tarafından ödenmesi gerektiği, kaza tarihinde aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının bulunduğu ve maluliyet zararının teminat limiti içerisinde kalması sebebi ile davalı ...Ş. yönünden davanın reddi gerektiği, 2918 sayılı Kanun'un 85 inci maddesi gereği davalılar ... Turizm A.Ş. ve ... Oto Lastik İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.'nin zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalı ... tarafından her ne kadar emniyet kemeri takılmadığından bahisle müterafik kusur indirimi talep edilmiş ise de davacının ceza yargılaması sırasında alınan ifadesinde koltuğundan düştüğü şeklinde bir beyanının olmadığı, dosya içerisindeki belgelerde emniyet kemeri takmadığı hususunun anlaşılamadığı, kazanın meydana gelmesinde veya zararın artmasında bir etkisinin bulunmadığı sebebi ile tazminat tutarından mütferafik kusur indirimi yapılmadığı, aracın ticari araç olması sebebi ile avans faizine hükmedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 124.828,10 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... Turizm A.Ş. ve ... Oto Lastik İnş. Turz. Tic. Ltd. Şti.'den kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ...hakkındaki davanın reddine, 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ..., ... Turizm A.Ş. ve ... Oto Lastik İnş. Turz. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıy'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve davalı ... Las. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin işleten sıfatı bulunmadığını, zira araç maliki olmadığını, sadece kendi nam ve hesabına taşımacılık yaptığını, kusur ve maluliyet oranlarının yanlış hesaplandığını, müterafik kusur indirimi yapılmadığını, TRH 2010 yaşam tablosuna göre yapılan maddi tazminat hesabının hatalı olduğunu, ceza mahkemesindeki yargılama sonucunun beklenmediğini, manevi tazminatın haksız ve fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Lastik İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kaza yapan aracın 2013 yılından beri ... Turizm A.Ş. tarafından işletildiğini, işleten sıfatının ... Turizm A.Ş.'ye ait olduğunu, müvekkilinin hukuki sorumluluğu bulunmadığını, uzun süreli araç kiralama sözleşmesinin varlığının göz ardı edildiğini, araç sürücünün %100 kusurlu olduğu tespitinin hatalı olduğunu, lastik patlaması sonucu aracın yoldan çıktığını, davacının kemer takmadığını ve yaralanmasında kendi kusuru bulunduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, yasal faiz yerine avans faizine hükmedildiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı ...Ş. vekili ve davalı ... Las. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve davalı ... Las. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... Las. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3, 85 inci maddeleri.

3.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 56 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ...Ş. vekilince ve davalı ... Las. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.