YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2248 E.  ,  2024/4486 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/342 Esas, 2022/1785 Karar
HÜKÜM : Kısmen konusuz kalan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına, kısmen de yerinde olmayan davanın reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2016/185 E., 2019/1007 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe nedeniyle kaldırılmasına, kısmen konusuz kalan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına, kısmen de yerinde olmayan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak davalı vekili, duruşmasız olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 28.05.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat.... ile davalı vekili Avukat .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 99220522 ve 89661305 numaralı emniyeti suistimal sigorta poliçeleri ile dava dışı sigortalı ... Marketler Tic. A.Ş.'yi sigorta teminatı altına aldığını, müvekkili şirket sigortalısı ile davalı ... Hiz. A.Ş. arasında kıymetli mal taşınmasına ilişkin 23.12.2013 tarihinde, 02.01.2014 yürürlük, 31.12.2016 bitiş tarihli hizmet sözleşmesi akdedildiğini, sigortalı bu sözleşme ile Türkiye çapında 2.500 civarında olan mağazasında toplanan paraların güvenli bir şekilde toplanarak bankalara sevk ve yatırılma işini...Güvenlik Hiz. A.Ş.'ye verdiğini, sözleşme gereği davalının, ... Marketlerin tüm mağazalarında biriken günlük kazançları davalının yetkilendirdiği kişiler tarafından teslim almayı ve teslim alınan tahsilatı takip eden gün ... Marketler'in banka hesaplarına teslim etme yükümlülüğünü üstlendiğini, ancak 01.09.2015 tarihinde sigortalının İstanbul'da faaliyet gösteren mağazalarından davalının toplam 2.190.745,00 TL tutarında teslim alınan paranın takip eden gün olan 02.09.2015 tarihinde sigortalının Akbank'ta bulunan hesabına yatırması gerekirken yatırılmadığını, yine 02.09.2015 tarihinde Türkiye genelinde toplanan 7.008.559,00 TL'nin de 03.09.2015 tarihinde banka hesabına yatırılması gerekirken yatırılmadığını, şirketlerine durumun ihbarından sonra davalı şirket ile görüşüldüğünü ve şirket yetkililerinin yönetim kurulu başkanı ....'nin mağazalardan toplanan paraları bankaya yatırmama talimatı verdiğini beyan ettiklerini, davalı şirketin ihtara rağmen ödeme yapmadığını, konu ile ilgili İstanbul C.Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, savcılık dosyasına yönetim kurulu başkanı Murat Verdi'nin ifadesinde olayı ikrar ettiğini ve ödenmeyen paranın 4.912.000,00 TL civarında olduğunu beyan ettiğini, davalı şirket diğer yetkilisi ....'nin de ifadesinde, toplanan paranın banka hesabına yatırılmaması konusunda yönetim kurulu başkanının talimat verdiğini, ödenmeyen paranın 5.300.000,00 TL kadar olduğunu beyan ettiğini, davalı şirket yetkilileri aleyhine İstanbul 73. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/24 E. sayılı dosyasında hizmet nedeni ile güveni kullanma suçundan dava açıldığını, davalı şirketin sigortacısı olan davalı ...'nın davaya konu hasarı tazminle mükellef olduğunu, davalının, davaya konu emniyeti suistimal rizikosunu teminat altına aldığını, zararın davalı ...'dan talep edildiğini, ancak davalının, sigortalısı Securverdi'nin poliçe primlerini ödememesi sebebi ile sigorta sözleşmesinin feshedildiğini bildirdiğini, ancak davalı ... tarafından tanzim edilen poliçe, ekleri, özel şartları ile sigortalandığına dair kanıt belgesi ve hasar ödeme ek şartında ... Marketler'in lehtar olarak kabul edilerek poliçenin iptal edilmesi halinde hem sigortalı hem de sigortacının iptalin yürürlüğe gireceği tarihten en az 10 gün önce noter kanalı ile ... Marketler'e bildirimde bulunmayı kabul ettiklerini, bu halde iş bu özel şart ile sigortacı sözleşmenin fesih ihtimali olduğunda en az 10 gün önce müvekkili şirket sigortalısına ihbarda bulunma yükümlülüğüne girdiğini, davalı ... tarafından davalı şirkete 31.08.2015 tarihinde Üsküdar 3. Noterliğinden gönderilen ihtarname ile prim borçlarının 10 gün içinde ödenmesini, ödenmemesi halinde ise poliçenin iptal edileceğinin ihtar edildiğini, 10 gün süre içerisinde ödenmemesi sebebi ile 29.08.2015 tarihinde poliçelerin feshedilmiş sayıldığının bildirildiğini, sigortalı tarafından .... Sigorta'ya 04.09.2015 tarihinde noterden tebliğ edilen cevap ihtarı ile poliçe şartları gereği 10 günlük ihtarın verildiği fesih öncesi Securverdi'ye tebliğ edilen ihtarın kendilerine de bildirilmesi gerektiğini, bunun yapılmadığını, şirketin sorumluluğunun devam ettiğini, birikmiş prim borçlarının kendilerine bildirilmesinin ihtar edildiğini, .... Sigorta tarafından sigortalıya tebliğ edilen 08.09.2015 tarihli cevabi ihtarnamede ise poliçelerin feshinin derhal bildirildiği, feshedilen poliçelerin canlandırılmasının mümkün olmadığının bildirildiğini, davalı ... şirketinin sigortalandığına dair kanıt belgesi ve hasar ödeme ek şartında yer alan poliçe özel şartlarına aykırı davrandığını, dolayısıyla prim borçlarının muaccel olması için lehtar ... Marketler'e bildirim yapması gerektiğini, lehtara bildirim yapılmaması nedeniyle temerrüt oluşmadığından geçerli bir feshin bulunmadığını, ekspertiz incelemesi ve yapılan araştırmalar neticesinde zimmete geçirilen para tutarının 9.341.525,00 TL, 2.569,00 USD ve 1.305,00 euro olduğunun tespit edildiğini, sigortalının davalı şirkete olan girişimleri neticesi davalı şirketten geri aldığı tutarın mahsup edilmesi ve 250.000,00 TL bedelli teminat mektubunun nakte çevrilmesi neticesinde bakiye 4.887.146,81TL, 2.569,00 USD ve 1.305,00 euronun davalı tarafından emniyeti suistimal ile müvekkili şirket sigortalısına ödenmediğini, müvekkili sigorta şirketi müşterek sigorta içinde %15 payla teminat sağlamış olmakla, sigortalısına 15.12.2015 tarihinde 37.500,00 TL, 592.753,22 TL ödeme yaparak alacağı temlik aldığını, davalı şirketin müvekkilinin sigortalısının güvenini kötüye kullanarak menfaat temin etmek suretiyle müvekkilinin sigortalısını zarara uğrattığını, davalıların ise müvekkilinin ödediği zararı tazmin etmekle mükellef olduklarını iddia ederek 630.253,22 TL'nin ödeme tarihi olan 15.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının sigortalısı tarafından ... yetkilileri hakkında güveni kötüye kullanma suçundan suç duyurusunda bulunulduğunu, bu kapsamda İstanbul 73. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/24 E. sayılı dosyasında kamu davası açıldığını, diğer yandan benzer filler nedeniyle sigortalı ... hakkında dava dışı ... tarafından suç duyurusunda bulunulduğunu, ...'nin yetkilisi ... hakkında İstanbul 19. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/322 E. sayılı dosyasında da dava açıldığını, ...'nin savcılık ifadesinde ... Marketler için toplanan paraları şirketin ihtiyaçlarında kullandığını beyan ettiğini, paraların...firmasının iradesi ve çıkarı doğrultusunda tasarruf edildiğini, Securverdi'nin yönetim kurulu başkanı ...'nin emniyeti suistimal suçunu işleyip işlemediğinin ve rizikonun müvekkili tarafından verilen sigorta teminatına dahil olup olmadığının ceza dosyalarında verilecek kararın kesinleşmesiyle ortaya çıkabileceğini, bu nedenle ceza davaları ve soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, iddia edilen zararın sigorta kapsamında bulunmadığını, sigortalı Securverdi'nin hakim ortağı ...'nin kasıtlı eylemleri sonucu zararın meydana geldiğini, bu kişi ile şirketin iradesi özdeş olup ...'nin şirketin organı olduğunu, poliçe ve genel şartlar gereği sigorta ettirenin kastıyla meydana gelen zararın tazmin edilemeyeceğini, kasıtla meydana gelen bu zararın poliçe teminatı kapsamında bulunmadığını, şirketin hakim ortağının iradesi ile emniyeti suistimal gerçekleşmiş ise bu iradenin aynı zamanda sigorta ettirenin iradesini teşkil edeceğini, Securverdi'nin kendi emniyeti suistimalinin vereceği zararların sigorta edilemeyeceğini, yapılsa da geçersiz olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1429 uncu maddesinde, sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacı ile bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişilerin, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacının tazminat borcundan kurtulacağı ve aldığı primleri geri vermeyeceğinin düzenlendiğini, sigortalının rizikoyu kasten veya hile ile gerçekleştirilmesi hallerinin sigorta güvencesi dışında olduğunu, müvekkilinin, tam zamanlı istihdam olunan sıfatıyla çalışmayan, istihdam olunan sıfatıyla hareket etmeyen...yönetim kurulu üyesinin fiil ve ihmali için sigorta teminatı vermediğini, bu hususun poliçede atıf yapılan cash in transit (CIT) poliçesinin koşullar başlıklı 1. maddesinde açıkça düzenlendiğini, maddede, sigortalının yönetim kurulu üyesi veya oy hakkına sahip hissedarının fiilinin sigorta güvencesine dahil olmasının, bu kişinin sigortalının mutad işi kapsamında düzenli ve tam zamanlı çalışan ve sigortalı tarafından kendisine ödeme yapılan bir çalışan gibi hareket etmesi ve böyle bir çalışan gibi hareket etme ehliyetine sahip olması koşuluna bağlandığını, oysa ...'nin bu kapsamda bir çalışan olmayıp şirketi tek başına temsil eden yönetim kurulu başkanı ve hakim ortak olduğunu, dolayısıyla bu kişinin kastının şirketin kastı olduğunu, sigorta ettirenin kastıyla meydana gelen zararın ise sigorta teminatı kapsamında olmadığını, para güvence paket sigortası poliçesinde her türlü sahtekarlıktan kaynaklanan zararın teminat dışı olduğunun yazılı olduğunu,
poliçede yer verilen hırsızlık sigortası genel şartlarının B6 maddesinde de sigortalı veya sigortalının kasten sebebiyet vermesi durumunda poliçeden doğan talep hakkının düşeceğinin belirtildiğini, sigorta ettiren...tüzel kişi olup iradesinin organları aracılığıyla açıklandığını, organların hukuki işlemler ve diğer faaliyetleri ile tüzel kişiyi borç altına soktuklarını, şirketi temsile yetkili kişilerin işledikleri haksız fiilden şirketin sorumlu olacağını, müvekkilinin poliçesinde, taşımanın güzergah üzerinde herhangi bir ara vermeksizin başlatılıp bitirilmesinin esas olduğunun yazılı olduğunu, oysa somut olayda bunun dışına çıkılarak...ile ... Marketler arasındaki mutabakat uyarınca paranın bir gün süreyle Securverdi'nin zilyetliğine bırakılarak video kaydına da alınmadığını, bu suretle taraflar arasında usulsüz vedia ilişkisi bulunduğunu, Securverdi'nin borcunun söz konusu paraları misli ile ... Marketler'e iade etmekten ibaret olduğunu, müvekkilinin ise bu tür bir borç için sigorta güvencesi vermediğini, yine hırsızlık sigortası genel şartlarının B.1.1 maddesinde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren beş gün içinde sigortacıya bildirimde bulunulması gerektiğinin düzenlendiğini, oysa riziko 2 ve 3 Eylül tarihlerinde gerçekleşmiş olmasına rağmen müvekkiline süresinde yapılmış bir ihbar bulunduğunun ispat edilemediğini, ihbarın geç yapılması nedeniyle artan zarardan müvekkili sorumlu olmayıp tazminattan indirim yapılması gerektiğini, huzurdaki davanın 01.09.2015-02.09.2015 tarihleri arasında meydana gelen zararlara ilişkin olup müvekkilinin...için düzenlediği poliçenin 29.08.2015 tarihi itibariyle feshedilmiş olduğunu, 6102 sayılı Kanun'un 1434 üncü maddesi gereğince sigorta priminin ödenmemesi halinde sigortacının sigorta ettirene on günlük süre vererek borcunu yerine getirmesini, aksi halde süre sonunda sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını ihtar edeceği, süre sonunda borç ödenmemiş ise sigorta sözleşmesinin feshedilmiş olacağının düzenlendiğini, somut olayda sigorta ettirenin prim borcunu ödemeyerek temerrüde düştüğünü, bu konuda müvekkili tarafından keşide edilen ihtarnamenin sigorta ettirene 18.08.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, Securverdi'nin on günlük sürede prim borçlarını ödemediğinden para güvence paket sigorta poliçesinin 29.08.2015 tarihi, saat 00.01 itibariyle feshedildiğini, bu hususun 31.08.2015 tarihli ihtarname ile davacının sigortalısı ... Marketler'e de bildirildiğini, bu ihtarnamenin ... Marketler'e 01.09.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, sigorta sözleşmesi zarar tarihinden önce feshedilmiş olmakla davanın reddinin gerektiğini, ... Marketler'e verilen sigortalandığına dair kanıt belgesinde geçen bildirimin, sigortalı ve sigortacının müşterek iradesiyle iptal haline özgülendiğini, oysa poliçenin ortak iradeyle değil, 6102 sayılı Kanun'un 1434 üncü maddesine istinaden feshedildiğini, feshin geçerliliğinin ... Marketler'e bildirim koşuluna bağlı olmadığını, davacının sigortalısı ... Marketler'in sigorta güvencesinin sona erdiğini 01.09.2015 tarihinde öğrenmiş olmasına rağmen ...'nin 02.09.2015 tarihinde para toplamasına izin vererek zararın meydana gelmesine ve artmasına sebebiyet verdiğini, tazminatın indirilmesi veya tamamen kaldırılmasının gerektiğini, davanın bu nedenle de reddedilmesi gerektiğini, davacının zarar miktarını ispatlayamadığını, davacının sigortalısı ... Marketler ile...arasındaki sözleşme gereği paranın sayımının yapıldığını, kamera kaydına alındığını ve para döküm formu ile mutabakatın yapıldığını ispatlayacak hiç bir belge sunulmadığını, sigorta ettiren Securverdi'nin borcu kabul ve ikrarının müvekkiline karşı bağlayıcı olmadığını, davaya konu hırsızlık sigortası genel şartları ile taşınan para poliçesi (CIT) gereğince beher hasarda 75.000,00 USD muafiyet uygulanacağının düzenlendiğini, dolayısıyla dava konusu olayda iki ayrı günde ayrı hasarların gerçekleşmesi sebebi ile 150.000,00 USD muafiyet tenzili uygulanması gerekeceğini, yine hırsızlık sigortası genel şartlarının B.5 maddesinde, sigortacının soruşturmanın tamamlanmasına kadar tazminat ödemesini bekletebileceği belirtildiğinden müvekkilinin tazminat ödeme borcu muaccel olmadığından faiz talebinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Güv. Hiz. A.Ş. ile dava dışı ... Marketler Tic. A.Ş. arasında 23.12.2013 tarihinde akdedilen ve 02.01.2014 tarihinde yürürlüğe giren sözleşme gereği ...'nin ... Marketlerin mağazalarından teslim alınan nakit parayı, anılan sözleşme maddelerindeki teslim tesellüm kaidelerinin yerine getirilmesi sureti ile güvenli bir şekilde para naklinin yapılması işini üstlendiği, ... ... A.Ş. ile davalı ...Ş. arasında H-45690489 nolu ve 26.08.2013 tanzim tarihli, 01.08.2013-01.08.2016 vadeli para güvence paket sigorta poliçesi akdedildiği, anılan poliçenin hırsızlık genel şartları kapsamında hazırlandığı, 6102 sayılı Kanun'un 1473 üncü maddesinde tanımlanan türde bir sorumluluk sigorta sözleşmesi olduğu, davacı ile ... Marketler arasında 99220522 ve 89661305 numaralı emniyeti suistimal sigorta poliçesi akdedildiği, 01.09.2015 ve 02.09.2015 tarihlerinde ... Marketler'in mağazalarından ... yetkililerince teslim alınan paranın takip eden günde ... Marketler'in hesabına yatırılmadığı, bu olay nedeni ile İstanbul C. Başsavcılığı'nın 2015/109629 soruşturma numaralı iddianamesi ile ...'nin hakim ortağı ve yönetim kurulu başkanı olan şüpheli ...'nin ve şirkette kasa müdürü olarak görev yapan şüpheli ...'nin atılı hizmet nedeni ile güveni kötüye kullanma suçundan cezalandırılmaları talebi ile İstanbul 34. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/27 E. sırasında dava açıldığı, Mahkemece sanık ...'nin atılı suçtan mahkumiyetine, sanık ...'nin beraatine karar verildiği, anılan kararın istinaf aşamasından geçerek 26.06.2018 tarihinde kesinleştiği, buna göre ...'nin ... Marketlere ait olup banka hesaplarına yatırması gereken parayı yatırmayarak kendi şirket harcamalarında kullandığının tespit olunduğu, davacı, dava dışı sigortalısına zararına karşılık 592.753,22 TL ödeme yapmış olup halefiyete hak kazandığı, Securverdi'nin ... Marketlerin İstanbul'daki mağazalarından 01.09.2015 ve 02.09.2015 tarihinde teslim alınan paraları aralarındaki akdi ilişki gereği ... Market hesabına yatırmaması sebebi ile sözleşmeye aykırı davrandığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 113 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca sorumlu olduğu, ...'nin yönetim kurulu başkanı olan ...'nin işlediği haksız fiilden 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 50 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 6102 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca sorumlu olduğu, davacı tarafın dosyaya sunduğu 05.10.2018 tarihli dilekçesinde ... tarafından 18.04.2018 tarihinde 630.253,22 TL ödeme yapıldığı, bu ödemeden öncelikle faiz ve masrafların mahsup edildiği, müvekkilinin ana para, faiz, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti yönünden davaya devam ettiklerini beyan ettiği, bilirkişi raporlarında yapılan teknik tespitler uyarınca ... ile davalı ... arasında akdedilen poliçe teminatı kapsamında kalmadığı, diğer yandan ...'nin prim borçlarını ödememesi sebebi ile davalı ...'nın sigorta sözleşmesini 29.08.2015 tarihinde feshettiği, bu nedenle de 01-02/09/2019 tarihinde gerçekleşen zarardan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın gerekçeden yoksun olduğunu, kararda bilirkişi raporlarının özetlendiğini, davalının sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılma gerekçesinin açıklanmadığını, bu hususun adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğunu, Mahkemece alınan 07.09.2018 tarihli rapor ile müvekkilinin haklı olduğunun sübut bulduğunu, kararın aksine davalının dava konusu hasarı tazminle sorumlu olduğunu, hükme esas alınan 02.09.2019 tarihli bilirkişi raporunun yasaya, poliçe hükümlerine ve dosyada mübrez delillere aykırı olduğunu, davalının düzenlediği transit kasalama ve bina poliçesinin 1. maddesinde, sigortalının onayı doğrultusunda sigortalının istihdam ettiği personel gibi hizmet veren şahıs veya şahıslar da dahil olmak üzere, sigortalının herhangi bir personelinin fiili veya ihmali yüzünden sigorta edilen varlıkların uğrayacağı fiziki kayıp ve hasarın da sigorta kapsamında olduğunun, maddenin 2, 3, 4 ve 5. paragraflarında yine hissedar, yönetici ve çalışanların sigortalanan varlıklara her türlü davranışı sonucu verdiği zarar ve hasarın teminat altında olduğunun belirtildiğini, poliçe özel şartlarında, her türlü rizikonun nasıl gerçekleşir ise gerçekleşsin teminat altına alındığının açıkça belirtildiğini, ister emniyeti suistimal ister hırsızlık ister yankesicilik, kapkaç gibi sebebi ne olursa ve nasıl olursa olsun meydana gelen her türlü hasarın hiçbir şarta bağlı olmaksızın teminat altında olduğunu, ayrıca sigortalandığına dair kanıt belgesinde, sigortalının tam zamanlı bir çalışan gibi çalışmakta olan asli yönetim kurulu üyeleri ve/veya oy hakkına sahip hissedarlar da dahil çalışanlarının ve bu kapsamda...'nin de diğer çalışanlar gibi herhangi fiili ya da ihmali neticesinde sigortalının mallarında oluşacak hasar ve zararların teminat altında olduğunun belirtildiğini, poliçede şirket hissedarlarının veya yöneticilerinin emniyeti suiistimal, hırsızlık gibi fiillerinin teminat dışında olduğuna dair bir kayıt bulunmadığını, davalı şirket yönetim kurulu üyesi ...'nin hem yönetici hem SGK'lı çalışan olup mutad çalışan vasfında olduğunu, zira bu kişinin her gün işe gidip şirketi yöneten, bizzat çalışan bir kişi olduğunu, ceza davalarında alınan ifadelerde de ...’nin mutad işlerin yürütülmesi, organizasyonu ve yönetiminde tam zamanlı çalışan gibi çalışmakta olduğu ve aktif rol aldığının açıkça görüldüğünü, yine bu kişinin yanı sıra diğer çalışanların da emniyeti suiistimal suçunu işlediğinin sabit olduğunu, söz konusu çalışanların yalnızca, aktif çalışan ve sürekli olarak şirkette bulunan ...’nin talimatıyla hareket etmeleri nedeniyle beraatlerine karar verildiğini, bu kişinin tam zamanlı çalışan olarak kabul edilmemesi halinde dahi transit kasalama ve bina poliçesi 1. maddesinde sigortalının personelinin fiili neticesinde oluşan kayıpların teminat kapsamında olduğu düzenlenmiş olmakla söz konusu poliçe hükmü gereğince, sigortalının tüm personelleri tarafından gerçekleştirilen fiil sonucu uğranılan zarar da teminat kapsamında olduğundan ...’nin fiili neticesi oluşan davaya konu tüm zararın teminat kapsamında olduğunu, poliçe klozlarının çelişkili kabul edilmesi halinde de sigortalı lehine yorum yapılması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ...’nin şirketin bir organı ve yönetim kurulu üyesi olduğu tespitinin yapıldığını, bir şirketin organının, şirketin kendisi olmadığını, dolayısıyla sigortalı şirket ile organın farklı oluşumlar olup farklı hukuki düzenlemelere, yetki ve yükümlülüklere tabi olduklarını, bu nedenle 6102 sayılı Kanun'un 1429 uncu maddesi hükmündeki “sigortalı tarafından gerçekleştirilen riziko” lafzı ile tek yönetim kurulu üyesi olan şahsın gerçekleştirdiği rizikonun aynı anlama gelmediğini, ...'nin davalı şirketin hukuken fiilinden sorumlu olduğu kişi vasfında olduğunu, bu nedenle tazminat ödenmesini sağlamak amacıyla yapılmamış olan söz konusu fiilin teminat kapsamı içerisinde olduğunu, bu madde hükmünün tazminat ödenmesini sağlama amacı şartına bağlı olduğunu, somut olayda ise böyle bir durumun söz konusu olmadığını, Yargıtay kararları uyarınca sigortacının, kasten meydana getirilen fiil neticesi oluşan zararı da tazminle yükümlü olduğunu, dolayısıyla davalı ... şirketinin, somut olayda ...’nin kastı neticesinde meydana gelen zararı tazminle yükümlü olduğunu, davalı ... şirketinin aynı zamanda ... A.Ş’nin emniyeti suiistimal suçu ile verdiği hasarı tazmin ettiğini, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında ... Holding paket poliçesi kapsamında, alacaklı ve borçlu sıfatı kendisinde birleşmesine rağmen davalının ...’nin kasten işlediği emniyeti suiistimal fiili ile meydana getirdiği zararı ... Marketlere ödediğini, kendi sigortalısı ... aleyhine bu alacağı temlik alıp davacı olduğunu, bunun da davalı ... şirketinin rizikoyu teminat altına aldığı hususunun ikrarı niteliğinde olduğunu, davalının poliçeyi fesih tarihinin zararın tazmin talebinin sonrası olduğunu, kaldı ki sigortalı ve lehtara poliçe şartlarına uygun bir bildirim yapılmadığını, davalı ... tarafından düzenlenmiş olan kanıt belgesi ve hasar ödeme ek şartı gereğince poliçenin iptali halinde sigortalı ve sigortacının iptalin yürürlük tarihinden on gün öncesinde ... Marketler'e bildirim yapılması gerektiğini, ancak davalının ihtarnamesinin ... Marketler'e 01.09.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, bu nedenle davalının poliçe özel şartına aykırı davrandığını, prim borcunun muaccel hale gelmesi için lehtara bildirim yapılmasının gerekli olduğunu, bildirim yapılmaması nedeniyle temerrüt oluşmamış olup ortada geçerli bir feshin de bulunmadığını, ayrıca transit kasalama ve bina poliçesinin 22. sayfasında düzenlenen prim ödeme klozuna ilişkin olarak fesih ihbarının en az 15 gün süreli olduğunun düzenlendiğini, sözleşmenin feshine ilişkin ihtarnamenin diğer davalı ...'ye 18.08.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, bu halde tebliğ tarihinden sonra 15 günlük sürenin 02.09.2015 tarihi bitiminde sona erdiğini, dolayısıyla 01.09.2015 ve 02.09.2015 tarihleri arasında gerçekleşen rizikonun, poliçenin hala yürürlükte olduğu tarihte gerçekleştiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince, yargılama sırasında davalı .... aleyhine açılmış olan davanın, iş bu davadan tefrik edildiği, yargılamaya davalı ... aleyhine açılmış olan dava bakımından devam olunduğu, 6102 sayılı Kanun'un 1434 üncü maddesinde, sigorta priminin zamanında ödenmemesi halinde sigortacının sigorta ettirene on günlük süre vererek borcunu yerine getirmesini, aksi halde süre sonunda sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını ihtar edeceği, süre bitiminde borç ödenmemiş ise sigorta sözleşmesinin feshedilmiş olacağının düzenlendiği, somut olayda sigorta ettiren Secuverdi firmasının prim borçlarını vadesinde ödememiş olması nedeniyle davalı ... tarafından keşide edilen 12.08.2015 tarihli ihtarname ile 189.811,46,00 USD prim borcunun en geç 10 gün içinde ödenmesi, aksi halde poliçelerin feshedilmiş sayılacağı ihtar edilmesine rağmen prim borçlarının ödenmediği, ihtarnamenin muhataba 18.08.2015 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafça sigortalı ... Marketler'e hitaben düzenlenmiş olan sigortalandığına dair kanıt belgesi ve hasar ödemesi ek şartında, bu poliçenin iptali halinde sigortalı ve sigortacının iptalin yürürlüğe gireceği tarihten en az 10 gün önce noter aracılığıyla ... Marketler'e bildirimde bulunmayı kabul ettiklerinin yazılı olduğu, ayrıca davalı ... tarafından düzenlenmiş olan Cash In Transit kasalama ve bina poliçesinin prim ödeme klozu başlıklı maddesinde, sigorta priminin 90 gün içinde veya taksitli ödeme durumunda ilgili vadelerinde ödenmemesi durumunda sigortacının iş bu poliçeyi yazılı bir ihbar bildirimi ile fesih hakkını haiz olduğu, ihbarın 15 gün süreli olması konusunda mutabakata varıldığı, poliçenin ihbar süresi bitiminde kendiliğinden sona ereceğinin düzenlendiği, davalı tarafça sigortalı ... Marketler'e hitaben düzenlenmiş olan sigortalandığına dair kanıt belgesi ve hasar ödemesi ek şartındaki açık düzenlemeye rağmen fesih konusundaki bildirimin yürürlük tarihinden 10 gün önce yapılmadığı, 31.08.2015 tarihli ve 01.09.2015 tarihinde tebliğ edilen ihtarname ile süresinden sonra ... Marketler'e bildirildiği, ayrıca cash in transit poliçesinde öngörülen fesih süresi de 15 gün olup süre bitimi, ilk rizikonun gerçekleşme tarihinden sonrası olduğu, sigortalı ... Marketler'e de süresinde bildirim yapılmamış olmakla riziko tarihi itibariyle sigorta sözleşmesinin feshedilmiş olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, Mahkemenin riziko tarihinden önce sigorta sözleşmesinin feshedildiği yönündeki gerekçesinin yerinde olmadığı, bu durumda rizikonun poliçe teminatı kapsamında olup olmadığının tespiti gerektiği, davalı tarafından düzenlenmiş olan para güvence paket sigortası poliçesinde, sigortalının bordrosuna kayıtlı ve görevlendirdiği personeli tarafından nakit ve kıymetlerin taşınması sırasında meydana gelecek zararların hırsızlık sigortası genel şartları gereği teminat altına alındığı, bu kapsamda üçüncü kişilerin gasp ve hırsızlık eylemleri, nakil aracının kazaya uğraması veya yanması neticesindeki kayıp ve yine nakil sırasında mücbir sebepler neticesinde oluşacak kayıpların da teminat kapsamında olduğu, poliçede atıf yapılan hırsızlık sigortası genel şartlarında sigortanın konusunun, hırsızlık türleri ve zor kullanarak gerçekleşen gasp eylemi olarak açıklandığı, sigortalının hizmetinde bulunan kimselerce yapılan hırsızlık ve tahribat ise teminat kapsamı haricinde olup aksine sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebileceğinin belirtildiği, uyuşmazlık konusu hasar ise bizzat sigortalının yönetim kurulu üyesinin talimatlarıyla gerçekleşen güveni kötüye kullanma niteliğinde bulunduğundan hırsızlık sigortası genel şartları ve poliçe özel şartları kapsamında teminat kapsamında olmadığı, davalının poliçesinde atıf yapılan cash in transit kasalama ve bina poliçesinin "koşullar" başlıklı bölümünde ise sigortalının onayı doğrultusunda istihdam ettiği personel gibi hizmet veren şahıslar da dahil olmak üzere, sigortalının personelinin fiili veya ihmali yüzünden oluşacak kayıp ve hasarın sigorta kapsamında olduğu, asli yönetim kurulu üyesi veya oy hakkına sahip hissedar, tam zamanlı çalışan gibi çalışmadığı ve bir çalışan gibi hareket etme ehliyetine sahip olmadığı sürece hariç olmak kaydıyla çalışanın, sigortalının hizmetinde düzenli olarak çalışan ve sigortalı tarafından kendisine maaş, ücret gibi ödeme yapılan ve verdiği hizmete ilişkin olarak düzenleme yapma ve yönetme hakkına sahip olan kişi anlamına geleceği, sigortalının bir çalışanının mutad görevleri kapsamına giren görevleri yerine getiren herhangi bir yöneticisi veya kayyımının çalışan kapsamı dahilinde olduğunun belirtildiği, bu hüküm doğrultusunda sigortalının yönetim kurulu üyesi veya oy hakkına sahip hissedarın fiili sonucu meydana gelen zararın teminat kapsamında olduğunun kabulü için bu kişinin tam zamanlı çalışan gibi çalışması ve bir çalışan gibi hareket etme ehliyetine sahip olması, sigortalı tarafından kendisine maaş, ücret vb. gibi ödeme yapılması, ayrıca bir çalışanın mutad görevlerinin kapsamına giren görevleri yerine getirmesi koşullarının bulunması gerektiği, somut olayda ise uyuşmazlık konusu hasarın, sigortalı şirketin hakim ortağı ve tek yönetim kurulu üyesi olan ...'nin bilgisi ve talimatları doğrultusunda meydana geldiği, nitekim ceza yargılamasında bu kişi hakkında güveni kötüye kullanma suçundan mahkumiyet kararı verildiği, bu kişi şirketi temsil ve ilzama yetkili tek yönetim kurulu üyesi olup şirketin sigortalı çalışanı olmadığı, getirtilen hizmet cetvelinden, sigortalı şirkette sigortalı çalışmasının bulunmadığı, ...'nin poliçede belirtilen çalışan sıfatını da taşımadığı anlaşılmakla uyuşmazlık konusu rizikonun cash in transit kasalama ve bina poliçesi teminatı kapsamında olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, farklı bir poliçeden ödeme yapılmış olmasının, davalının iş bu dava konusu poliçeler bakımından da sorumluluğunu kabule yeterli olmadığı, davacı vekilince yargılama sırasında sunulan dilekçeler ile...firması tarafından müvekkiline 18.04.2018 tarihinde, 630.253,22 TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin öncelikle faiz, yargılama masrafları ve karşı tarafın ödemesi gereken vekâlet ücretinden mahsup edildiği, müvekkilinin bakiye 209.347,29 TL alacağı bakımından taleplerinin devam ettiğinin belirtildiği, somut olayda dava, 630.253,22 TL dava değeri üzerinden açılmış olup ayrıca alacağa ödeme tarihi olan 15.12.2015 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasının talep edildiği, davacının rücu isteminde ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebileceği de gözetildiğinde, davanın, ödenen tutar bakımından kısmen konusuz kaldığı, sadece asıl alacağın ödenmesinin davanın tümüyle konusuz kalmasına yol açmayacağı, ancak ödenen asıl alacak tutarı kadar dava konusuz kalmış ise de davacının kısmi ödemeyi faiz alacağına mahsup etme hakkı bulunduğu, davacı vekili, ödenen miktarın yargı gideri ve vekâlet ücretine mahsup edildiğini beyan etmekte ise de anılan kalemler hükmün fer'isi olduğundan eldeki dava dosyasında karar verilmekle hak kazanılacağından bu kalemleri ödenen kısmi ödemeden mahsup hakkı bulunmadığı, asıl alacak tutarının ödendiği, faiz ödenmediğinden davanın tümüyle konusuz kalmadığı, rizikonun davalının poliçe teminatı kapsamında bulunmadığı belirlendiğinden ödenen kısım bakımından konusuz kalan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına, kalan kısım bakımından reddine karar verilmesi gerektiği, İlk Derece Mahkemesince sigorta sözleşmesinin davalı tarafından riziko tarihi öncesinde feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru değil ise de yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak kısmen konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına, kısmen de yerinde olmayan davanın reddine, konusuz kalan kısım bakımından da davacı davasında haklı olmadığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331 inci maddesi uyarınca yargı gideri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verildiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe nedeniyle kaldırılmasına, kısmen konusuz kalan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına, kısmen de yerinde olmayan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararında, sigortalı yetkilisi ...'nin poliçede belirtilen çalışan sıfatını taşımadığı gerekçesiyle taleplerin teminat dışında olduğuna karar verilmiş ise de, söz konusu kararın poliçe özel ve genel şartlarına ve dosya muhteviyatına açıkça aykırı olduğunu, poliçe özel hükmünün dikkate alınmamasının doğru olmadığını, Fazıl Murat Verd'nin SGK'lı, mutad çalışan olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararında aleyhe hükmedilen yargılama giderleri ve vekâlet ücretine itiraz ettiklerini belirterek ve istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini de tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilemeyen kararlardan olduğunu, müvekkilinin, Securverdi’nin prim borçlarını ödememesi sebebiyle aralarındaki sigorta sözleşmesini 29.08.2015 tarihi itibari ile feshetmesi sebebiyle de 01-02.09.2019 tarihinde gerçekleşen zarardan sorumluluğunun söz konusu olmadığını, çalışanın hileli ya da muvazaalı işlemlerinin 7 gün içinde ihbar edilmesi şartına riayet edilmediğini, sigorta ettirenin, sözleşmenin yapılmasından sonra sigortacının izni olmadan rizikoyu ve mevcut durumu ağırlaştırdığını, ihbar ve koruma yükümlülüğüne riayet edilmediğini, ...’un müterafik kusurunun illiyet bağını kesecek ağırlıkta olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilmeyen kararlardan olması nedeniyle davacı vekilinin temyiz talebinin reddine, temyiz edilebilen kararlardan olduğu kabul edilecek ise davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddine, bir an için davacının temyiz sebepleri haklı görülecek olsa dahi arz ve izah edilen savunmalarının katılma yoluyla karşı temyiz sebebi olarak dikkate alınmasına ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının sigortalısına ait paranın sözleşmenin tarafı olan ... tarafından, sözleşme hükümlerine aykırı olarak sigortalının hesabına yatırılmaması sonucunda davacı tarafından sigortalıya ödenenen hasar bedelinin, hasara neden olan sigortalı güvenlik firması ile bu firmanın sigortacısı konumunda bulunan davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan ayrı ayrı alınarak yekdiğerine verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.