YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2246 E.  ,  2024/475 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/35 Esas, 2023/109 Karar
DAVACILAR : 1....
2.... Duygu Kamışlıoğlu
3....
4.... vekilleri Avukat ...
DAVALILAR : 1.Arçelik A.Ş. vekili Avukat ...
2.Aygaz A.Ş. vekili Avukat ... ...
3.Allianz Sigorta A.Ş. vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Esas hakkında yeniden kurulan hüküm ile davanın
zamanaşımı nedeni ile reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/337 E., 2019/100 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; zamanaşımı nedeni ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinden ...'ın eşi, diğer müvekkillerinin babası olan ... ...'ın 05.07.2011 tarihinde ziyaret amacıyla bulunduğu anne-babasının Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, Cumhuriyet Mahallesinde bulunan evinin banyosunda ölü bulunduğunu, müveteffanın kolluk makamlarınca şüpheli görülen vefatı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2011/752 soruşturma sayılı dosyası üzerinden soruşturma yürütüldüğünü ve soruşturmanın neticesinde vefat sebebinin zehirlenmeye bağlı solunum ve dolaşım yetmezliği olduğunun tespit edildiğini, müteveffanın vefat ettiği banyoda, zehirlenmek suretiyle ölümüne neden olabilecek unsurlardan; gaz sızıntısı yaratan ve davalılardan Arçelik A.Ş. tarafından imal edilen Arçelik marka ARG 38 SL model şofben ile bu şofbene bağlanmak suretiyle besleyen ve diğer davalı ...Ş. tarafından imal edilen 12 kg hacimli Lipetgaz markalı tüpün olduğunu, davalı ...Ş.'nin de davalı ...Ş (Birleşme öncesi unvanı; Mogaz Petrol Gazları A.Ş) tarafından üretilen tüpler nedeniyle oluşabilecek riskleri Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigorta Poliçesi çerçevesinde garanti eden sigorta şirketi olduğunu, bu itibarla müvekkillerinin murisi olan ... ...'ın vefatına neden olan olayda imalatçı sıfatı ile davalılar Arçelik A.Ş. ve Aygaz A.Ş'nin kusur ve sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek, ıslaha ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili davacı ... için 1.000,00 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 41.000,00 TL tazminat, müvekkili davacı ... için 1.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 21.000,00 TL tazminat, müvekkili davacı ... (...) için 20.000,00 TL manevi tazminat, müvekkili davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 102.000,00 TL tazminatının zarar (vefat) tarihi olan 05.07.2011 tarihinden itibaren hesap edilecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; olayın 05.07.2011 tarihinde gerçekleşmesine rağmen, davanın 28.03.2018 günü açıldığını, dava konusu olayın niteliği itibari ile Türk Borçlar Kanunu Genel Hükümleri uyarınca, haksız fiil için öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, müvekkili ya da istihdam ettiği kişiler hakkında suç teşkil edecek bir eylem olmadığından davacıların uzamış ceza zamanaşımı süresinden de faydalanmalarının mümkün olmadığını, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, vefata neden olayın davacıların iddiasının aksine tüpgaz zehirlenmesinden değil karbonmonoksit zehirlenmesi sonucunda meydana geldiğini, bu nedenle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun söz konusu olmadığını, davalının sorumluluğundan bahsedilebilmesi için olaya karışan Aygaz markalı tüpte ayıp veya imalat hatası bulunması gerektiğini, olayda bahsi geçen şofben ve baca bağlantısının uygun yükseklikte yapılmaması ve bacanın standartlara aykırı şekilde takılmasının olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiğin ve istenilen manevi tazminatın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresinin geçtiğini, dava konusu şofbenin montajının müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, söz konusu türden herhangi bir ürünün davacılar ile ilişkili kaydına rastlanılmadığını, dava konusu şofbenin üretim yılı bilinmemekle birlikte eşyanın tabiatı ve teknik veriler gereğince ürün eski ise arıza yapması ve servis müdahalesi görmesinin oldukça yüksek ihtimal olduğunu, söz konusu şofbenin müvekkili ya da yetkili servisi tarafından yapılamaması ve üçüncü kişiler tarafından yapılması sebebiyle müvekkiline herhangi bir sorumluluk atfedilemeyeceğini, Arçelik marka şofbenin ayıplı olduğunun da ispat edilemediğini, olayın müteveffanın ihmalkâr davranışları nedeniyle meydana geldiğini, davacılar için talep edilen manevi tazminat isteminin her türlü hukuki dayanaktan yoksun ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak şekilde olduğunu, müvekkilinin kusurunun oluşmadığı bir davada manevi tazminat yönünden de karar verilmesinin beklenemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı sürelerinin gerçekleştiğini, dava konusu taleplerinin, müvekkili şirketin sigorta poliçesi kapsamında olmadığını, Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigorta Poliçesinin 01.01.2011-01.01.2012 tarihleri arasını kapsadığını, dava konusu ölüm olayının karbonmonoksit gazı nedeni ile meydana geldiğini, LPG tüpünün veya bağlantılarının ayıplı olmadığını, tüpten LPG sızmasına bağlı olarak bir zarar oluşmadığının ... olduğunu, bu nedenle davacının iddia ettiği tazminat bakımından sigortalının ve bu kapsamda müvekkili şirketin bir sorumluluğunun bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı ...'nın yaşı itibariyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceğini, davacıların müteveffanın vefatından önce sürekli ve düzenli desteği olduğunu ispatlamaları gerektiğini, manevi tazminat talebinin sigorta poliçesi teminat kapsamında yer almaması nedeni ile davacıların manevi tazminat taleplerinin de reddinin gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ceza kanununda daha ... zamanaşımı süresi öngörülmüş ise haksız fiil sorumluluğunda da uzamış ceza zamanaşımı sürelerinin uygulanacağı, eldeki davanın 13.04.2018 tarihinde açıldığı, ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen kararda olayda herhangi bir suç unsuruna rastlanmadığının tespit edildiği, davacılar tarafından da bu karara karşı itiraz edilmediği, bu kapsamda dava konusu olay suç teşkil eden bir eylemden kaynaklanmadığından dava konusu tazminat talepleri hakkında uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanamayacağı, davada bir yıllık zamanaşımı süresinin de dolduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 28.01.2021 tarih, 2019/985 E. ve 2021/94 K. sayılı ilamı ile; değişik gerekçe ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin 28.01.2021 tarihli ve 2019/985 E. 2021/94 K. sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 19.10.2022 tarih, 2021/3087 E. ve 2022/7157 K. sayılı kararı ile; Bölge Adliye Mahkemesince, ... ve farklı bir gerekçe ile reddedilmesi gerektiği sonucuna varılması nedeniyle İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulması gerekirken, başvurunun esastan reddine şeklinde hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına uyularak yeniden esas hakkında kurulan hüküm ile; adam çalıştıranların (imalatçıların) ... sorumluluğuna dayalı tazminat taleplerinde, adam çalıştıranların istihdam ettiklerinin suç oluşturan eylemlerinden sadece hukuken sorumlu oldukları, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 60 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen ceza zamanaşımı sürelerinin, davalı şirketlere karşı ileri sürülecek tazminat talepleri bakımından uygulanmasına yasal olanağın bulunmadığı, olay ve dava tarihi itibari ile zamanaşımı süresinin dolduğu, davalıların süresinde zamanaşımı itirazında bulundukları gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için cezayı gerektiren fiilin olmasının yeterli olduğunu, bunun dışında, eylemi gerçekleştiren fail hakkında soruşturma yapılmasının gerekmediğini, ... ve doğru zamanaşımının uygulanmasının gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, desteğin ölümü nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme
Davacıların haksız fiil sebebine dayanarak dava açmış olmaları karşısında, zehirlenme nedeniyle ölüm olayında davalıların eylemlerinin suç teşkil ... etmediği, kusurlarının bulunup bulunmadığı, varsa hangi oranda kusurlu oldukları hususları araştırılarak, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile olay yeri keşif ve otopsi tutanağında yer ... şofbenin kurulum yerinin ve baca bağlantısının standartlara uygun olmadığı ile gaz kaçağı bulunduğu yönündeki tespitlerin de irdelenip, sonucuna göre her bir davalı bakımından ceza zamanaşımının uygulanıp uygulanmayacağı yönünde karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.