YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2136 E.  ,  2024/4856 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/931 Esas, 2023/187 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2011/705 E., 2021/849 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Hollanda'da çatı ve inşaat malzemeleri ticareti, üretimi, bakımı ve montajı yapmakta olan şirket olduğunu, davalının Hollanda uyruklu .... B.V. Adli şirketin ortağı ve yetkili temsilcisi olduğunu, davalının kendi şirketi adına müvekkili şirketten ve müvekkilinin çeşitli şirketlerinden 137.260,39 Euro'luk çatı kaplama ve inşaat malzemesi ve hizmeti aldığını, malzeme veren şirketlerin malzeme bedeli olan alacağın AABO'ya ait olduğunun kabul edildiğini, davalının borcunu ödemediğini, davalının müvekkiline olan borçlarını ödeyeceğine dair yazılı olarak şahsi garanti verdiğini, müvekkili şirketin Amsterdam Mahkemesinde açtığı davayı kazandığını, Fatsa 1. İcra Müdürlüğünün 2011/1723 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak borçlunun borcunu ödemediği gibi alacağa haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının alacak miktarının %40'ı oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın hukuka aykırı, haksız ve mesnetsiz olduğunu, takip dayanağının yabancı mahkeme kararı olduğunu, müvekkilinin böyle bir karardan haberinin olmadığı gibi kararda belirtildiği şekilde bir borcunun bulunmadığını, icra takibinin haksız olarak başlatıldığını, müvekkilinin mağdur olduğunu, yabancı mahkeme kararının Türk mahkeme ve icra dairelerince uygulanmasının mümkün olmadığını, dayanak olabilmesi için tanıma ve tenfizinin yapılmasının zorunlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanıma ve tenfiz davalarının resen araştırma ilkelerine tabi olmaları, Hollanda Amsterdam Medeni Hukuk Mahkemesinin 23.06.2010 tarih 448934/HA ZA 10-255 sayılı kararı ile Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde 2016/639 Esas- 2016/823 Karar nolu ilamın 116.06.2021 kesinleşme tarihli ilamının hüküm fıkraları ile konularının da bire bir aynı olmamaları hasebiyle söz konusu mahkeme kararları, mahkememiz dosyası açısından güçlü delil mahiyetinde olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, eldeki dava likit olduğundan davalının %40 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyaya sunulan delillerinin dikkate alınmadığını, bilirkişi ve tanık anlatımlarına başvurulmadığını, eksik inceleme sonucu karar verildiğini, müvekkil ile davacı arasında ticari ilişkiden kaynaklı uyuşmazlığın bulunduğunu, yalnızca bekletici mesele yapılan yabancı mahkeme kararları dayanak gösterilerek davanın kabulüne karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığını, yabancı mahkeme kararının Türk yargısı nezdinde icra kabiliyetinin bulunmadığını, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, nispi olarak hükmedilen vekalet ücretinin de usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle, mahkemece verilen kararın kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 50 nci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk Mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlı olduğu gibi yine aynı Kanun'un 58 inci maddesine göre de yabancı mahkeme ilâmının kesin delil olarak olarak kabul edilebilmesi, yabancı ilâmın mahkemece tanınmasına bağlı bulunduğu, (Yargıtay 11. H. D 2012/13540 E.2014/5598K.) icra takibine dayanak yapılan Hollanda Amsterdam Medeni Hukuk Mahkemesi'nin 23/06/2010 tarih ve 448934/HA ZA 10-255 sayılı kararının, Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/639 Esas-2016/823 Karar sayılı kesinleşmiş ilamı ile tanınması nedeniyle yabancı mahkeme ilamının kesin delil niteliğinde olmasına, alacağın likit olması nedeniyle davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olmasına, davanın para alacağına ilişkin olması nedeniyle harç ve vekalet ücretinin nispi olarak belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşıldığı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece hiçbir delilin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporu alınmadan tanık dinlenmeden karar verildiğini, sadece bekletici mesele yapılan mahkeme kararları dayanak gösterilerek davanın kabulüne karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığını, tanınmasına karar verilen yabancı mahkeme kararının Türk yargısı nezdinde icra kabiliyeti olmadığını, bunun için tenfiz edilmesinin şart olduğunu, lakin yabancı mahkeme kararının tenfizinin değil tanınmasının sağlandığını, yasal koşullar oluşmadan icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yargılama neticesinde müvekkil aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve harcın maktu olması gerekirken nispi olmasının doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yabancı mahkeme ilamına dayalı başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 68 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.