YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2068 E.  ,  2024/4411 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI :2020/666 Esas, 2023/279 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/372 E., 2019/959 K.

Taraflar arasındaki tazminat-alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 28.05.2024 günü hazır bulunan davacı vekilleri Avukat ... ve Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların 17.02.2016 tarihinde ön protokol imzalayarak protokolün 2. maddesi çerçevesinde bayii adayı olan müvekkili şirketin bayilik öncesi yerine getirmesi gereken taahhütler ile tarafların hak ve yükümlülüklerinin düzenlendiğini, davalının, Nissan hariç aynı binada ... ve ...markalarınında satış-servis hizmetlerinin verileceğini bildiğini, özellikle müvekkiline ait binaya, Nissan'ın talepleri doğrultusunda bir çok ilave imalat ve inşaat yapıldığını, davalı şirketin 14.11.2016 tarihli ihtarname ile 17.02.2016 tarihli ön protokolü fesh ettiğini, feshi sözleşmenin 3.1 maddesine dayandırdığını, feshin akabinde bayilik anlaşmasını başka bir şirket ile gerçekleştirdiğini, haksız fesih nedeniyle müvekkilinin ciddi zarara uğradığını, müvekkiline ait taşınmaz üzerine davalının talebi ile yapılan tüm imalatlara ilişkin olmak üzere şimdilik 100.000,00 TL'nin dava tarihinden, davalı tarafından haksız alıkonulan 250.000,00 TL bayilik ödemesinin temerrüt tarihinden itibaren, tahkikat sırasında tespiti mümkün olacak "işe yaramayan ve sökülecek imalat için" fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin faizi ile birlikte tahsilini, pazarlık imkanı verilmeden imzalanan ön protokolün 3.6 maddesinin yazılmamış sayılmasına ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; tarafların 17.02.2016 tarihli ön protokole göre "Nissan logolu dış cephe tabelasını binanın Eskişehir yoluna bakan ön cephesine asacağını" kabul ve taahhüt ettiğini, davacının bu tabelayı ön protokole uygun şekilde asmış iken daha sonra taahhüdüne uymayarak tabelayı kaldırdığını ve yan cepheye astığını, davacının ana yükümlülüğe uymadığı için müvekkilinin de ön protokolü haklı nedenle fesh ettiğini, kusurun davacıda olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ön protokolün 3.1 maddesinde: "...Nissan operasyonunu yürüteceği katın üstünde, Nissan logolu dış cephe tabelası dışında başka bir tabela veya görseli, hiçbir şekilde binanın Eskişehir yoluna bakan ön cephesine asmayacağını...kabul ve taahhüt eder." hükmünün düzenlendiği, davacının başta ön cepheye astığı tabelayı daha sonra kaldırarak yan cepheye astığı, davacı taraf; binanın konumu itibarıyla tabela asılan kısmın .... Koleji tarafı olduğu ve caddeye baktığı, girişte yer aldığı ve davacının başka markalara ait bayiliklerinin de bulunduğu gerçeği karşısında bu yönde bir sınırlandırmanın hayatın olağan akışına uymayacağını ileri sürmüş ise de davacının başka marka otomobil bayiliklerinin olması, basiretli bir tacir olarak imza altına aldığı protokol hükümlerine aykırı hareket etmesine cevaz vermeyeceği, davacının iddiasının protokolde dış cephe tabelasına ilişkin olarak belirlenen şarta uygun olmadığı, tarafların protokol ile dış cephe tabelasının Nissan girişi değil, ön cepheye asılması konusunda vardıkları anlaşmanın davacı tarafça ihlal edildiği, davalının ön protokolü feshinin haklı olduğu, davalının haklı feshinden sonra tarafların 09.02.2017 tarihli "Ön Protokolün Feshine İlişkin Mutabakat Protokolü"nü imzaladıkları, mutabakat protokolü ile bayilik sözleşmesinin imzalanmaması sebebiyle yasal yollara müracaat edilmeyeceğini de kabul ettikleri, alınan teknik bilirkişi raporunun yapılan işler ve bunların bedellerinin belirlenmesine ilişkin bulunduğu, davacı tarafça bu miktar üzerinden dava değerinin arttırıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının, müvekkilinin diğer bayiliklerinden haberdar olduğu halde bayilik teklifi yaptığını, davalının, müvekkilinin aynı binada....ve .... markalarının da satış ve servis hizmetlerinin verileceğini bildiğini, mahallinde keşif yapılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, yargılama aşamasında feshin haksız olup olmadığı konusunda araştırma ve değerlendirme yapılmadığını, davalı tarafça feshin protokolün 3.1 maddesine dayandırıldığını, Nissan bölümünün girişi ... Koleji tarafı olup bu cephenin de Eskişehir yoluna baktığını, Nissan logoları ve yazılarının istenildiği şekilde binaya monte edildiğini, davalının başka bir şirketle gecikmeksizin anlaşma yapmasının iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, bayilik bedeli olarak davalı tarafından alıkonulan bedelin iadesi gerektiğini, sözleşme hükümlerine müdahale imkânına sahip olmadan müvekkilinin ön protokolü imzalamak zorunda kaldığını, mahkemenin hatalı uygulaması nedeniyle davanın ıslahına neden olup bu nedenle davalı taraf lehine haksız olarak fazla vekâlet ücretine karar verildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile feshin haklılığının belirlenmesi hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konular olup bu hususta bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmediği, Mahkemece teknik bilirkişi raporunun yapılan işler ve bunların bedelinin belirlenmesine ilişkin bulunduğu açıklanarak fesih sebebinin Mahkemece değerlendirildiği, protokolün 3.1 maddesi ve ibraz edilen ihtarname ile fotoğraflar incelendiğinde Nissan logolu dış cephe tabelasının binanın Eskişehir yoluna bakan ön cephesine asılması gerektiği, Nissan bölümünün girişinin önem arz etmediği, sözleşmede özellikle ön cepheye vurgu yapıldığı, davacının da tabelayı ön cepheye asmışken sonradan kaldırdığı, bu husus protokole aykırı olup fesih haklı nedene dayandığından davacının zararların tazminini talep edemeyeceği, ön protokolün 3.6 maddesinde davalının sözleşmeyi feshi halinde bayilik yatırım bedeli 250.000,00 TL'nin iade edilmeyeceği kararlaştırılmış olup genel işlem şartı taşıyan ve müzakere edilmeden imzalanan bir sözleşme söz konusu olmadığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 20 nci maddesinin uygulama alanı bulunmadığı, fesihten sonra imzalanan 09.02.2017 tarihli “Mutabakat Protokolü”n 1. maddesinde de bayilik yatırım bedeli olarak ödenen 250.000,00 TL + KDV’nin Ön Protokol hükümlerine uygun şekilde iade edilmeyeceğinin taraflarca kabul edildiği, davacı taraf Ön Protokol'ün müzakere edilmeden ve baskın konumda olan davalı tarafın zorlaması ile imzalandığını ve iptali gerektiğini ileri sürse de fesihten sonraki uzlaşma aşamasında ve mutabakat protokolünde de aynı hükümleri kabul ettiği gözetildiğinde davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf nedenin yerinde görülmediği, davacı tarafça bilirkişi incelemesinden sonra talep artırımı iradi olarak yapılmış olup ıslah edilen değer üzerinden takdir edilen vekalet ücretinde bir hata bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki protokolün feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, davacının talep ettiği tazminat ve alacak kalemlerinin tazmini koşullarının bulunup bulunmadığı, sözleşme hükümle hükümlerinin haksız şart niteliğinde olup olmadığı ve davalı lehine hükmedilen vekalet ücretine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Kanun'un 20 vd. maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.