YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/2016 E.  ,  2024/5811 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/287 Esas, 2023/75 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 20217/233 E., 2019/886 K.

Taraflar arasındaki haksız rekabetin men'i, refi ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin dişçilik sektöründe uzun yıllardır faaliyet gösteren yerli ve yabancı bir çok firmaya distribütörlük yapan Türkiye’nin her bölgesinde tanınan ve iş yapan bir diş deposu olduğunu, davalılardan ...’nin ise küçük bir İsviçre firması olup AB sınırları dahilinde tescilli ve herhangi bir tanınırlığı olmayan “dentegris” markalı ürünlerin Türkiye’de pazarlama ve satışını tek başına yapabilecek kapasitede olmayan bir şirket olduğunu, bu sebeple davalı ile müvekkili şirketin arasında 2011 yılında imzalanan distribütörlük sözleşmesine göre ... ürünlerinin zamanında üretilmesi ve distribütöre tesliminden sorumlu olacağını, müvekkilinin ise kendi adına ve hesabına ürünlerin kalıcı ve münhasır satış ve pazarlama sorumluluğunu üstleneceğini, davalı ...’nin, davalı ... aracılığıyla müvekkilinin ortağı olduğu şirkete ürün gönderdiğini, müvekkili şirketinde markanın tanıtımını yaparak satış ve pazarlama faaliyetini gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin dentegris markası için ulusal bazda birçok reklam verdiğini, tanıttığını, fuarlara katıldığını, firma markasına yüklü yatırımlar yaptığını, 2015 yılı başlarında ... ve üretimi yapan ...'nin müvekkiline son zamanlarda ciddi maddi sıkıntılarla karşı karşıya olduklarını ve bu nedenle ürün gönderemeyeceklerini bildirdiklerini, hatta ürünlerin parası ödenmesine rağmen gönderilmemesi nedeniyle Dentegris Deutschland şirketine karşı Alman Mahkemesinde icra takibi başlatıldığını, halen borcun ödenmediğini, ancak kendisinin ürün tedarik edememesi üzerine müvekkilinin ürünlerin üretimini sağlamasına önce onay veren davalı şirketin daha sonra haberi yokmuş gibi bu olayı bahane ederek 04.12.2015 tarihinde sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, daha sonra müvekkili şirket bünyesinde çalışan davalılardan ...’nun 09.03.2016 tarihinde davalı şirket yetkilisi ile davalı ... Diş Malzemeleri Tic.A.Ş. ünvanlı şirketi kurduklarını, ...’nun müvekkilinin distribütörlüğünü yaptığı şirket yetkilileri ile şirket kurduğunun öğrenilmesi ile davalının çalıştığı dönemde davalı şirketlere bilgi sızdırdığı, müşteri bilgilerini bu şirketlerle paylaştığı, müşterilerle iletişime geçerek müvekkili şirketle çalışmayı bıraktırmaya ve kendi kuracakları şirketle çalıştırmaya ikna etmeye çalıştırdığının ortaya çıktığını, distribütörlük sözleşmesini haksız ve tek taraflı olarak fesheden ve Türkiye’de kurduğu şirket ile müvekkilinin müşteri çevresini kullanan ...’nin denkleştirme tazminatı ödemekle yükümlü olduğunu ileri sürerek haksız rekabetin men’i, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını ve haksız rekabetten zarar gören müvekkili zararının şimdilik 10.000,00 TL olmak üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 107 nci kapsamında tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Diş Malzemeleri Ticaret A.Ş. ve ... vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası açılamayacağını, 01.07.2011 tarihli distribütörlük sözleşmesinin 04.12.2015 tarihli noter ihtarnamesi ile haklı nedenle feshedildiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 60 ıncı maddesinde haksız rekabet davalarında zamanaşımın düzenlendiğini ve haksız rekabet taleplerinin bir yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra dava konusu edildiğinin ortada olduğunu, davacı tarafın 6102 sayılı Kanun'un 122 nci madde gereğince denkleştirme tazminatı anlaşılabilir olmasa dahi denkleştirme isteminin sözleşme ilişkisinin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesi gerektiğini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davalı şirketler tarafından davacı şirket yetkilileri hakkında yapılan şikayetler neticesinde, haksız rekabet suçu nedeniyle İstanbul 66. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/57 E.; 2016/36282 numaralı dosya ile yürütülen dolandırıcılık suçu ile ilgili soruşturma, dava dışı Tuğçe Baş tarafından yapılan şikayete istinaden İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/35 E. sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini, ceza davalarının sonucunun huzurdaki davayı etkileyecek nitelikte olduğunu bekletici mesele yapılmasını, Dentegris Şirketler Grubunun, dünyanın önde gelen diş implantı üreticilerinden biri olduğunu, implant ürünlerini CE Belgesi esasları dahilinde ürettiklerini, Avrupa Birliği dahilinde tescilli “Dentegris" topluluk markası satışını yaptığını, davacının ise 01.07.2011 tarihli distribütörlük sözleşmesine istinaden Dentegris markalı diş implantı ürünlerini Türkiye’deki satış ve pazarlama faaliyetlerini yürüten şirket olduğunu, sözleşmenin 04.12.2015 tarihli ihtarname ile sahte "Dentegris" marka diş implant ürünlerinin davacı şirket tarafından kopyalanarak ... olması nedeniyle haklı nedenle feshedildiğini, şirket ve yetkilileri hakkında şikayetler kapsamında, haksız rekabetin ihlaline istinaden İstanbul 7. Sulh Ceza Mahkemesinin 03.12.2015 tarih ve 2015/4738 Değişik iş sayılı arama kararı ile ele geçirilen sahte implant parçalarına el konulduğunu ve İstanbul 66. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/57 E. sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini, davacı şirket bünyesinde satış elemanı olan müvekkili ...’na davacı şirket yetkilileri tarafından kendisine ürün kutularının yurtdışında değiştiği şeklinde yalan bilgi verdiklerini, müvekkilinin işten ayrılış tarihinden kısa süre önce müşteri şikayetlerinin artması üzerine şüphelenerek fark ettiğini, ... kaybetmemek ve hastalara geri dönülemez zarar vermemek adına işten ayrıldığını, davacının, dava dilekçesinde Türkiye’de izinsiz ve lisansız üretim yaptıklarını açık ve kesin şekilde ikrar ettiğini, "Dentegris" markası ile ilgili Bakırköy 1. ... Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/6 E. sayılı dosyasında açılan davanın devam ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası açılamayacağını, 01.07.2011 tarihli distribütörlük sözleşmesinin 04.12.2015 tarihli noter ihtarnamesi ile haklı nedenle feshedildiğini, 6102 sayılı Kanun'un 60 ıncı maddesinde haksız rekabet davalarında zamanaşımın düzenlendiğini ve haksız rekabet taleplerinin bir yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra dava konusu edildiğinin ortada olduğunu, davacı tarafın 6102 sayılı Kanun'un 122 nci madde gereğince denkleştirme tazminatı anlaşılabilir olmasa dahi denkleştirme isteminin sözleşme ilişkisinin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesi gerektiğini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davalı şirketler tarafından davacı şirket yetkilileri hakkında yapılan şikayetler neticesinde, haksız rekabet suçu nedeniyle İstanbul 66. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/57 E.; 2016/36282 numaralı dosya ile yürütülen dolandırıcılık suçu ile ilgili soruşturma, dava dışı Tuğçe Baş tarafından yapılan şikayete istinaden İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/35 E. sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini, ceza davalarının sonucunun huzurdaki davayı etkileyecek nitelikte olduğunu bekletici mesele yapılmasını, Dentegris Şirketler Grubunun, dünyanın önde gelen diş implantı üreticilerinden biri olduğunu, implant ürünlerini CE Belgesi esasları dahilinde ürettiklerini, Avrupa Birliği dahilinde tescilli “Dentegris" topluluk markası satışını yaptığını, davacının ise 01.07.2011 tarihli distribütörlük sözleşmesine istinaden Dentegris markalı diş implantı ürünlerini Türkiye’deki satış ve pazarlama faaliyetlerini yürüten şirket olduğunu, sözleşmenin 04.12.2015 tarihli ihtarname ile sahte "Dentegris" marka diş implant ürünlerinin davacı şirket tarafından kopyalanarak ... olması nedeniyle haklı nedenle feshedildiğini, şirket ve yetkilileri hakkında şikayetler kapsamında, haksız rekabetin ihlaline istinaden İstanbul 7. Sulh Ceza Mahkemesinin 03.12.2015 tarih ve 2015/4738 Değişik iş sayılı arama kararı ile ele geçirilen sahte implant parçalarına el konulduğunu ve İstanbul 66. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/57 E. sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini, davacı şirket bünyesinde satış elemanı olan müvekkili ...’na davacı şirket yetkilileri tarafından kendisine ürün kutularının yurtdışında değiştiği şeklinde yalan bilgi verdiklerini, müvekkilinin işten ayrılış tarihinden kısa süre önce müşteri şikayetlerinin artması üzerine şüphelenerek fark ettiğini, ... kaybetmemek ve hastalara geri dönülemez zarar vermemek adına işten ayrıldığını, davacının, dava dilekçesinde Türkiye’de izinsiz ve lisansız üretim yaptıklarını açık ve kesin şekilde ikrar ettiğini, "Dentegris" markası ile ilgili Bakırköy 1. ... Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/6 Esas sayılı dosyasında açılan davanın devam ettiğini, davacının tüm yükümlülüklerinin aksine sahte ve taklit ürünler meydana getirerek haksız kazanç sağladığı, haksız rekabette bulunanın davacı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hakkız rekabete konu ettiği eylemlerin davanın açıldığı tarihe kadar devam etmesi nedeniyle haksız rekabet ve buna bağlı talepler yönünden zamanaşımı itirazı yerinde olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 3 üncü maddesi davacıya rekabet yasağı getirdiği, diğer taraftan taraflar arasındaki sözleşmenin feshine yönelik karşılıklı ihtarnameler ile İstanbul 7. Sulh Ceza Mahkemesinin 2015/4738 D. İş sayılı dosyası kapsamı, Sağlık Bakanlığı raporları, İstanbul 28. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/429 E. sayılı dava dosyası, Bakırköy ... ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/6 E., 2017/196 K. sayılı dava dosyası kapsamından haksız rekabete yönelik eylemlerin, taklit ürün imalatının bizzat davacı tarafça yapıldığının saptandığı, her ne kadar davacı, davalı ... ... GMBH şirketinin verdiği ürünleri tedarik edememesi nedeniyle kendisinin bilgi ve onayı ile Türkiye’de üretim yaptırdığını iddia etmiş ise de bu iddiasını ispat edemediği, davalı ... hakkındaki haksız rekabet iddiası da yerinde görülmediği, du durumda davalıların ferdi veya birlikte davacı şirket aleyhine haksız rekabet yaptıkları ispat edilemediği, her ne kadar taraflar arasındaki diğer davaların sonucunun beklenmesi düşünülebilir ise de saptanan durum karşısında buna gerek görülmediği, davacının 6102 sayılı Kanun'un 122 nci maddesine dayalı portföy tazminatı talebi yönünden, 6102 sayılı Kanun'un 122 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre denkleştirme tazminatı istenebilir ise de aynı maddenin üçüncü fıkrası gereğince sözleşmenin haklı nedenlerle feshi halinde denkleştirme tazminatı talep edilemeyeceği gibi, aynı maddenin dördüncü fıkrası gereğince denkleştirme istem hakkının sözleşme ilişkisinin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesi gerektiği, davacının denkleştirme tazminatı talebine karşı davalılar zamanaşımı itirazında bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin tarafı davalı ... ...AG tarafından 04.12.2015 tarihinde feshedildiği, davacı bu fesih bildirimine karşı 17.12.2015 tarihinde cevabi ihtarname ile cevap verdiği gözetildiğinde feshi en geç bu tarihte öğrendiği, denkleştirme tazminatı istem hakkının bu tarihten itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesi gerekirken davanın 10.03.2017 tarihinde açılmış olması karşısında bu istemin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davacının haksız rekabetin men’i ve haksız rakabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılması ve zararın tazminine ilişkin taleplerine yönelik davanın esastan reddine, davacının denkleştirme tazminatı talebine yönelik davalılarca ileri sürülen zamaşımı itirazının kabulü ile denkleştirme talebinin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin gerekçe göstermeden ''davalı f.t. hakkındaki haksız rekabet iddiası yerinde görülmemiştir'' şeklinde tek cümle ile reddetmesi adil yargılanma hakkının ihlali olduğu, davanın esasını oluşturan olayın müvekkili bünyesinde çalışan davalı ...'nun 10.09.2015 tarihinde işten ayrılarak 09.03.2016 tarihinde, ... yetkilisi ve ... yetkilisi ile birlikte Dentegris Diş Malzemeleri Tic. A.Ş. ünvanlı şirketi kurması olduğunu, müvekkili bünyesinde yönetici pozisyonu ile çalışan ...'nun müvekkilin iş sırlarını ve müşteri bilgilerini ele geçirip ... ve ... ile paylaşması ve müşterilerle iletişime geçerek müvekkil hakkında yalan beyanlarda bulunarak onları ileride kendi kuracağı şirket ile çalışmaya ikna etmesi de 6102 sayılı Kanun kapsamında haksız rekabet olduğunu, İlk Derece Mahkemesince hiçbir inceleme yapmadan yalnızca davalıların beyanını esas alarak Sağlık Bakanlığınca onaylı ve lisanslı müvekkil ürünlerininin taklit üretim olduğunu tespit ettiğini ve bu sebeple haksız rekabete ilişkin başkaca incelemeye gerek olmadığından bahisle davalıların haksız rekabetlerini ispat eder tüm delilleri yok saydığını ve bu hususta da bir gerekçe göstermediğini, portföy tazminatının 1 yıllık süre içerisinde istenmemiş olması sebebi ile zamanaşımı itirazının kabulü yönündeki kararın da hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında düzenlenen 01.07.2011 tarihli distribütörlük sözleşmesinin B/1/d bendinde rekabet etmeme yasağı düzenlendiği, söz konusu maddede distribütörün ürünlerin dahil olduğu alanda doğrudan ve dolaylı olarak ve kendi veya üçüncü şahısların hesabına işbu sözleşmenin süresi ve sonrasındaki bir yıl boyunca her türlü rekabet faaliyetinde bulunmaktan imtina edeceği Dentegris'in bu rekabet etmeme hükmünün icrasını talep ederek ve bu hükmün her türlü ihlalin giderilmesini distribütörden talep edebileceği belirtildiği, dosya kapsamından, bilirkişi raporlarında ayrıntılı şekilde yer verildiği üzere davacı distribütörün sözleşmeyi ihlal ettiği, taklit ürünler imal ettiği, sözleşmenin tarafı olan davalı şirketten davacının haksız eylemlerine ve dolayısıyla sözleşmenin ihlaline katlanması beklenemeyeceğinden, davacı ile gerçekleştirmiş oldukları sözleşmeyi haklı olarak feshettiklerinin kabulü ile davacının buna yönelik taleplerinin reddinde bir isabetsizlik görülmediği, davacı diğer davalılara yönelik aynı veya benzer mahiyette iddialarda bulunmuşsa da iddialarını kabul edilebilen delillerle ispatlayamadığı, davalı gerçek kişiye yönelik iddialar hazırlık dosyasında araştırıldığı, her ne kadar kovuşturmaya yer olmadığı kararı hukuk mahkemesini bağlamaz ise de davalının davacı işyerinden ayrılması haklı gerekçelere dayandığı gibi şirket ortağı olmasında da herhangi bir hukuka aykırılıktan söz edilemeyeği, davacının zarara uğradığını iddia ettiği olayların kendi hareketinin sonucu olduğu dikkate alındığında davalıların haksız eyleminden söz edilemeyeceği, sözleşmenin fesih tarihi 04.12.2015 olduğu, dava 10.03.2017 tarihinde açıldığı, portföy tazminatına yönelik davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, haksız rekabetin men’i, haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılması, haksız rekabet nedeniyle oluşan zarar ile distribütörlük sözleşmesinden kaynaklanan portföy tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.