YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/20 E.  ,  2024/1880 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2119 Esas, 2022/2147 Karar
DAVALILAR : 1-...
2-... vekilleri Avukat ...
İLİŞKİLİ KİŞİ : Tekfen Tarımsal Araştırma Üretim ve Pazarlama vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/221 E., 2022/532 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 05.03.20524 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Nevşehir ... Bankası Merkez Şubesi'nde bulunan çek hesabından keşide yeri Nevşehir, keşide tarihi 25.02.2019 olan, 281105 seri numaralı, 2.150,000 TL bedelli çekin davalı tarafından aynı bankaya ibraz edildiğini, ilgili çekin müvekkili tarafından düzenlenmediğini ve verilmediğini, müvekkilinin davalı yana herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili ile ilgili olarak davalı yanın Nevşehir 3. İcra Dairesinin 2019/1839 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, yapmış olduğu araştırmada alacaklı ...'in ... zaman birlikte çalıştığı, ortak iş yaptığı ...'in babası olduğunu öğrendiğini, davalılar ile müvekkilinin ... zaman çalışmış olmasından kaynaklı bu çeki kendisinden hırsızladıkları kanaatine ulaştığını iddia ederek davalarının kabulü ile Nevşehir 3. İcra Dairesinin 2019/1839 E. sayılı dosyası ve bu takibe konu çekten dolayı davalı tarafa müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline ve kötü niyetli takip tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; çekin bir ödeme aracı olduğunu, aksinin bunu iddia eden tarafça yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, çekteki imzanın davacı ...'a ait olup savcılıkça müvekkilinden imza örnekleri alındığını, incelemeye yollandığını, imza bilirkişi incelemesinden geldiğinde çekteki imzanın ...'ın ... ürünü çıkacağı görüleceğini, davacı tarafın açmış olduğu menfi tespit davasında bile çelişkilerle dolu ifadeler kullandığını, aklına gelen tüm asılsız iddiaları ileri sürdüğünü, müvekkilinin tacir olmayıp ticari defter tutma zorunluluğu bulunmadığını, davacının davasını yazılı delille ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddi ile tazminat istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı sonrasında 29.04.2019 tarihli tensip zaptı ile davacı vekiline yemin deliline dayanıp dayanmadığı hususunda beyan dilekçesi sunulmasının istendiği, aksi takdirde yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtar edildiği, ancak davacı vekili tarafından bu hususta bir beyan dilekçesinin sunulmadığı,
davacının takibe konu çek nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitini talep ettiği, davalıların davanın reddini istedikleri, çek, bir ödeme aracı olup mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerektiği, davacı taraf bu karinenin aksini iddia ettiğinden somut olayda ispat yükünün davacıda olduğu, davacı iş bu iddiasını usulüne uygun olarak sunulmuş yazılı delillerle ispat edememiş olup davacı dava dilekçesinde yemin deliline dayanmakla yemin delili kendisine hatırlatıldığı, ancak yemin deliline de dayanmadığı gerekçesiyle davanın ve davalıların tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilgili çekin müvekkili tarafından düzenlenmediğini ve verilmediğini, müvekkilinin davalı yana herhangi bir borcu bulunmadığını, çekin müvekkili tarafından düzenlenmemesi nedeni ile savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu ve savcılık tarafından alınan ifadelerde davalıların çek üzerinde alacak kısmının boş olduğunu ve bu kısmın kendi avukatları tarafından doldurulduğunu beyan ettiklerini, dava konusu çekin davalıların eline haksız olarak geçtiğini, anılan çekin seri numaralarının seri şekilde çek koçanındaki bütün çekler bir fatura karşılığı keşide edilmişken sadece bu çek ile ilgili olarak faturanın söz konusu olmadığını, Mahkemece bu hususun değerlendirilmediğini, davalılar ile müvekkilinin ... zaman çalışmış olmasından kaynaklı olarak bu çeki kendisinden hırsızladıkları kanaatine ulaştığını ve davalı ve oğlundan şikayetçi olduğunu, yapılan incelemede yazı örneklerinin müvekkiline ait çıkmadığını, faturalarda müvekkilinin davalılardan alacaklı olduğuna dair birçok evrak var iken bu konularda bir bilirkişi incelemesi yapılmadığını, müvekkilinin yaptıkları iş nedeni malzeme alımları noktasında gönderdiği toplamda yüklü tutarda paraların mevcut olduğunu, davalı ve oğlunun ... kayıt sisteminde kayıtları mevcut olduğunu, müvekkilinin çeklerinin hepsinin karşılığının belirli olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Daire kaldırma kararı doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın reddine ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini tekrar ederek ve ayrıca ispat yükünün davalı tarafta olduğunu, davalı tarafın savcılıkta ikrarı bulunduğunu, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararının isabetsiz olup dosya kapsamına uygun bulunmadığını, yargılama devam ederken ...'in müvekkiline 1800 ton patates teslim ettiğini beyan ettiğini, bu şekilde ispat yükünün yer değiştirdiğini, davalının patates teslimi iddiasını hiçbir zaman kanıtlayamayacağını, davalının davacı hakkındaki suç duyurusunun takipsizlikle sonuçlandığını, davalıların iyi niyetli olmadıklarını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, takibe konu çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.