YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/1944 E.  ,  2024/406 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/366 Esas, 2022/2023 Karar
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Davanın kabulü

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalıya teminat teşkil etmek üzere sadece imza ve miktarı yazılı açık senet verildiğini, akdi ilişkinin sona erdiğini, davalının kayıtlarına araç bedeli satışı olarak kaydetse de satıştan çok önce bononun tanzim edildiğini, davalının bonoyu iade yerine icra takibine koyduğunu ileri sürerek; takip konusu alacaktan kaynaklanan borçlarının olmadıklarının tespitine, % 40’dan ... olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında icra tehdidi altında ödeme yapıldığını belirterek davaya istirdat davası olarak devam edilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; takibe konu senedin alacağa karşılık verildiğini, teminat iddiasının yazılı delil ile kanıtlanması gerektiğini savunarak davanın reddine, % 40 kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 26.05.2010 tarih, 2009/313 E. ve 2010/209 K. sayılı kararı ile davacının senedin teminat olarak verildiği yolundaki iddiasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı
Yargıtay 19.Hukuk (Kapatılan) Dairesinin 28.02.2011 tarih, 2010/12721 E. ve 2011/2580 K. sayılı kararıyla davacının şikayeti üzerine davalı hakkında ... belgede sahtecilik suçundan ceza davası açıldığı, ceza mahkemesince belirlenecek maddi olayların hukuk hakimi bağlayacağı, ceza yargılamasının sonucunun beklenmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 18.01.2012 tarih, 2011/352 E. ve 2012/6 K. sayılı kararı ile davacının senedin teminat olarak verildiği yolundaki iddiasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı
Yargıtay 19.Hukuk (Kapatılan) Dairesinin 13.12.2012 tarih, 2012/12515 E. ve 2012/19021 K. sayılı kararıyla mahkemenin ilk kararı ceza yargılamasının sonucunun beklenmesi gerektiği belirtilerek bozulduğuna göre ceza mahkemesince verilen kararın kesinleşmesi beklenerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 30.12.2016 tarih, 2013/122 E. ve 2016/1143 K. sayılı kararıyla taraflarca takip edilmeyen dosyanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100 sayılı Kanun)'nun 150'nci maddesi gereğince, 3 aylık süre içinde yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, yasal süresinde yenilenmemesi üzerine davanın 30.12.2016 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

F. Üçüncü Bozma Kararı
Yargıtay 19.Hukuk (Kapatılan) Dairesinin 21.05.2018 tarih, 2017/1720 E. ve 2018/2832 K. sayılı kararıyla duruşma için belirlenen 22.09.2016 tarihinde duruşma yapılmadığı gibi, hangi nedenle yapılmadığına ilişkin tutanak da tutulmadığı, daha sonra 28.09.2016 tarihinde davalı vekilinin talebi üzerine ara karar adı altında celse açılmış ise de bununla ilgili taraflara herhangi bir bilgi verilmeyerek dosyanın işlemden kaldırıldığı, duruşmanın meşru bir nedenle yapılmaması halinde mutlaka taraflara ... gün ve saat tebliğ edilerek duruşma günü belirlenmesi gerekirken tarafların yokluğunda dosyanın işlemden kaldırılması ve müteakiben davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna işaret edilerek bozulmuştur.

G. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 03.12.2019 tarih, 2018/996 E. ve 2019/1293 K. sayılı kararıyla icra takibine konu senet metninde senedin teminat senedi olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede de senede yapılmış bir atıf olmadığı, senedin teminat senedi olduğu iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

H. Dördüncü Bozma Kararı
Dairemizin 18.11.2021 tarih, 2020/4224 E. ve 2021/6365 K. sayılı kararıyla davaya konu bono üzerinde düzenleme nedeninin teminat olarak gösterildiği, davalı tarafın savunmasında söz konusu bononun taraflar arasında araç alım satımından kaynaklanan borcun ödenmesi amacıyla düzenlendiğini ileri sürdüğü, işbu savunmanın senedin düzenlenme nedeninin talili niteliğinde olduğu ve ispat yükünün davalıya ait olacağı, bu durumda mahkemece ispat yükünün tayininde hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığına işaret edilerek bozulmuştur.

I. Mahkemece Dördüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davaya konu bono üzerinde düzenleme nedeninin teminat olarak gösterildiği, davalı taraf savunmasında söz konusu bononun taraflar arasında araç alım satımından kaynaklanan borcun ödenmesi amacıyla düzenlendiğini ileri sürerek senedin düzenlenme nedenini talil ettiği, bu durumda ispat yükü davalıya ait olduğu, ancak davalının bu savunmasını ispatlayamadığı, davalıya son olarak yemin hakkı da hatırlatıldığı, davacının duruşmaya katılarak yeminini yerine getirdiği gerekçesiyle sübut bulan davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde dava konusu bononun araç kiralama işi için teminat olarak verildiğini belirttiğini, müvekkili şirketin muhasebe kayıtlarında ise araç satış bedeli olarak yer aldığını, davaya cevapta bononun düzenlenme nedenine ilişkin değişiklik yapılmadığını, alınan tüm bilirkişi raporlarında müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunun tespit edildiğini, ancak davacının müvekkiline borçlu olmadığını ispatlayacak hiçbir resmi kayıt ibraz etmediğini, halbuki bono üzerinde teminat yazılmasının ... başına delil olamayacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu bononun düzenlenme nedeni ile ispat külfetinin hangi tarafta olduğuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72'nci maddesi.

3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.