YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/1821 E.  ,  2024/5211 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2690 Esas, 2023/159 Karar
HÜKÜM : Davanın reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI : 2016/565 E., 2020/100 K.

Taraflar arasındaki haksız rekabetin tespiti, men'i ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Saraç İthalat ünvanıyla ... şahıs firması olarak 2009 yılından bu yana soft dondurma makineleri, sert dondurma yapıcıları ve bunlara ait ekipman ve aksesuarlarının Türkiye çapında satışını yaptığını, satışını yapmış olduğu ürünlerin İtalyan menşeili Carpigiani markalı makineler ve Çin'den ithal ettikleri BGN-tech markalı makineler olduğunu, Soft dondurma makinaları ithalatı ve satışı alanında ticari faaliyetleri yürüten davalının (Doğuş Makine) satışını yapmakta olduğu Triomaxx markalı soft dondurma makinelerinde teknik anlamda aldatıcı lansmanlar yaparak sektördeki diğer rakip satıcılar nezdinde haksız rekabete ve tüketiciler nezdinde ise aldatmaya yönelik eksik ve yanlış bilgilendirmeler ile mağduriyete ve zarara neden olduğunu ileri sürerek haksız rekabetin tespiti ile men'ine, davalının Çin'den ithal edip satışını yapmakta olduğu Triomaxx markalı Safir, Karya ve Prestij isimli soft dondurma makine modelleri ile ilgili firmanın tüm tanıtım reklamlarında kullanmakta olduğu makinelerin üretim sisteminin pompalı olduğu ve ürün teknik tanıtım tablo ve yazılarında kullandıkları hava pompalı ibareleri ve hava pompası sayesinde daha az gramaj ile daha yoğun hacimde ürün servis edilme ve yüzde 50 standart kabartma sağlar ve arka arkaya seri bir şekilde servis yapabilir ibarelerinin kaldırılmasına, Triomaxx markalı makinelerin menşei hakkında tüketiciyi yanıltan, İtalyan Gelmatic markalı makineler ile aynı altyapıyı kullanıyor algısını oluşturan eksik ve yanlış bilgilendirmelerin düzeltilmesine, hükmün ilanına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, 21.01.2020 havale tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini toplam 28.427,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, haksız rekabet şartlarının oluşmadığını, müvekkilinin haksız rekabet oluşturacak bir eylemi bulunmadığını, satışı yapılan makinelerin Bakanlık uygunlık belgesi ve CE belgesi bulunduğunu, davacı taleplerinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafından satışı yapılan Triomaxx safir markalı dondurma makinesi üzerinde teknik bilirkişiler aracılığıyla yapılan inceleme neticesinde davalı tarafından satış ve reklamı yapılan dondurma makinesine basit bir hava komprsörü eklendiği, yerçekimi sistemli bir makine olduğu, dondurma makinesine sonradan eklenen hava kompresörünün dondurma sıvısını emerek imalat bölgesini yüksek basınç ile besleme görevi bulunmadığından üretilen dondurmanın yoğun, ağır ve soğuk kıvamda olduğu, pompalı olarak tanımlanan makinelerde üretilen dondurmanın içinde yüksek miktarda hava olmasından dolayı daha açık dokuda, daha çekici ve daha sıcak bir kıvamda olduğu, davalının satışını yaptığı dondurma makinesinin çalışma prensibi nazara alındığında hava pompalı olarak tanımlanmasının uygun olmadığı, davalının ilgili web sayfasında satışını yaptığı dondurma makinesinin tanımında kullandığı ifadenin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 55 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği, tarafların incelenen ticari defterlerine göre davalının haksız eylemi neticesinde davacının 28.427,00 TL kâr kaybına uğramış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 28.427,00 TL'nin avans faizi ile davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 03.09.2020 tarihli ek kararı ile; davalının dava konusu fiillerinin haksız olduğunun tespiti ile, haksız rekabetin men'ine, davalının Çin'den ithal edip satışını yapmakta olduğu Triomaxx markalı Safir, Karya ve Prestij isimli soft dondurma makina modelleri ile ilgili firmanın web sitesi ürün tanıtım sayfaları, satış ilanları, şahsi blog sitelerindeki yazıları ve diğer tüm tanıtım reklamlarında kullanmakta olduğu, makinelerin üretim sisteminin pompalı olduğu ve ürün teknik tanıtım tablo ve yazılarında kullandıkları hava pompalı ibareleri ve hava pompası sayesinde daha az gramaj ile daha yoğun hacimde ürün servis edebilme ve %50 standart kabartma sağlar ve arka arkaya seri bir şekilde servis yapabilir ibarelerinin kaldırılmasına ve hükmün ilanına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin ek kararla haksız rekabetin tespitine ve önlenmesine karar vermesinin açıkça yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin haksız rekabet oluşturacak bir davranışı olmamasına rağmen, davacının sadece müvekkilinin yürüttüğü reklam ve tanıtma yazılarından olumsuz etkilendiğini söyleyerek dava açıldığını ve tek somut delil ileri sürilmediğini, dava dilekçesinde faiz talep edilmediği halde faize hükmedildiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin 2012 yılında beri bu sektörün içinde olup makinelerin reklamını yaparak sattığını, oysa eldeki davanın 2016 yılında açıldığını, bilirkişi raporunda da davacının sattığı makine ile müvekkilinin sattığı makinelerin birbiri ile rekabet edecek makineler sınıfında bulunmadığını, bu nedenle makine satışlarının etkilenmesinin mümkün olmadığının belirtildiğini, buna rağmen davacının uğraması muhtemel olası kar kaybına göre hesaplama yapılarak tazminat miktarı belirlendiğini, varsayım üzerinden tazminat hesabı yapılamayacağını, davacının uğradığını iddia ettiği zararla müvekkilinin satışları arasında uygun illiyet bağı bulunmadığını, müvekkilinin ithal ettiği makinelerin tüm yasal izinlerini alarak satışını gerçekleştirdiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince aldırılan her iki bilirkişi heyet raporunda da makine konusundaki teknik bilirkişilerin, davalının sattığı dondurma makinelerinin davacının sattığı dondurma makineleri ile aynı özellik ve evsafta olmadığını yani birbiri ile rekabet edecek makineler sınıfında bulunmadığı hususunun özellikle belirtildiği, tarafların sattığı ürünlerin profesyonel kullanıma yani iş yeri kullanımına uygun olduğu bu yüzden hitap edilen alıcı kitlesinin de ortalama tüketici sınıfında bulunmayıp iş yeri için satın alan profesyonel olarak bu işi yapan alıcı niteliğinde olduğu, tüm bu hususlar dikkate alındığında davalının eyleminin haksız rekabet oluşturmayacağının bilirkişi raporları ile teyit edilmesine rağmen yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; her iki bilirkişi raporunda da haksız rekabetin mevcut olduğunun tespit edildiğini, davalının gerçek dışı beyanları ile yaptığı satışlar sonucu müvekkili davacıya zarar verdiğini, çünkü davalının satışa sunduğu makinelerin ürettiği dondurmanın teknik anlamda soft dondurmanın özelliğini taşımadığını, davalının reklamlarında aldatıcı beyanlarda bulunduğunu, davalının satışını yaptığı dondurma makinesinin teknik anlamda hava pompalı olmadığını, ancak davalının hava pompalı özelliği varmış gibi satış yaptığını, dava konusu dondurma makinesinin bireysel kullanıma uygun mini modellerinin de bulunduğunu, bu nedenle potansiyel müşteri yelpazesinin çok geniş olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince verilen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, haksız rekabetin tespiti, men'i ve maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6102 sayılı Kanun'un 54 ve 55 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Davacı soft dondurma makinelerinin Türkiye'de satışını yaptığını, davalının satışını yaptığı Triomaxx markalı dondurma makinelerinin teknik anlamda hava pompalı olmadığı halde aldatıcı reklamlar yapılarak tüketicinin yanıltıldığı iddiasıyla haksız rekabetin tespitini talep etmiş, ilk derece mahkemesince davalının satışını yaptığı dondurma makinesinin çalışma prensibi nazara alındığında hava pompalı olarak tanımlanmasının uygun olmadığı, davalının ilgili web sayfasında satışını yaptığı dondurma makinesinin tanımında kullandığı ifadenin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 55 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı yanca istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince taraf makinelerinin farklı olduğu, birbiriyle rekabet edemeyeceği gerekçesiyle yerel mahkeme hükmü kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

2. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarının incelenmesinde; "yapılan teknik inceleme neticesinde, davalıya ait dondurma makinesine basit bir hava komprsörü eklendiğini, yerçekimi sistemli bir makine olduğunu, dondurma makinesine sonradan eklenen hava kompresörünün dondurma sıvısını emerek imalat bölgesini yüksek basınç ile besleme görevi bulunmadığından üretilen dondurmanın yoğun, ağır ve soğuk kıvamda olduğu, pompalı olarak tanımlanan makinelerde üretilen dondurmanın içinde yüksek miktarda hava olmasından dolayı daha açık dokuda, daha çekici ve daha sıcak bir kıvamda olduğu, bu tespitlere nazaran davalının satışını yaptığı dondurma makinesinin çalışma prensibi nazara alındığında hava pompalı olarak tanımlanmasının uygun olmadığı..."
" davaya konu olan ve davalının pazarladığı dondurma makinesi ile literatürde pompalı olarak tanımlanan ve aynı zamanda davacının pazarladığı dondurma makinesinin çalışma prensipleri karşılaştırıldığında, davalının pazarladığı ve davaya konu olan dondurma makinesini hava pompalı olarak tanımlamanın mümkün olmadığı, davalının web sayfasında Safir isimli ürün tanıtımında, gravitiy sistemi ile çalışan kompresör vasfındaki ürünü pompalı ürün olarak tanımlayarak, söz konusu ürünün pompalı olması özelliği ile daha az gramaj ile daha yoğun hacimde ürün servis edileceğini belirtildiği" mütalaa edildiği görülmüştür.

3.6102 sayılı Kanun'un dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar başlıklı 55 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi "Kendisi, ticari işletmesi, işletme işaretleri, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, fiyatları, stokları, satış kampanyalarının biçimi ve iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak veya aynı yollarla üçüncü kişiyi rekabette öne geçirmek..." ve aynı fıkrasının (9) numaralı alt bendi "Malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerin özelliklerini, miktarını, kullanım amaçlarını, yararlarını veya tehlikelerini gizlemek ve bu şekilde müşteriyi yanıltmak..." hükmünü haizdir.

4. Mahkemece alınan bilirkişi raporlarındaki teknik değerlendirmeler dikkate alındığında davalının satışını yaptığı dondurma makinelerinin reklam ve satışını yaparken tüketiciyi yanıltıcı şekilde beyanlarda bulunduğunun ve az yukarıda anılan kanun maddeleri uyarınca haksız rekabet koşullarının oluştuğunun kabulü ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.