YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/1760 E.  ,  2024/4190 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/301 Esas, 2022/267 Karar
HÜKÜM : Kabul

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescili davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 21.05.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekilleri Avukat .... ve Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ... Marmaris Turizm İşletmecilik A.Ş.'nin ortağı olduğunu, 13.09.1991 tarihli genel kurul toplantısında alınan sermaye artırım kararının iptali için Marmaris 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava derdest iken ... Marmaris Turizm İşletmecili A.Ş.'nin 18.11.2002 tarihli genel kurul toplantısında tüm aktif ve pasifiyle külli halefiyet yoluyla ... Turizm A.Ş.'ye (önceki unvanı Robinson Turizm A.Ş.) devredilmesine karar verildiğini, birleşmeyi konu edinen kararın, İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/353 E., 2012/80 K. sayılı ilamı ile yoklukla malul olduğunun tespit edildiğini ve kararın kesinleştiğini, yoklukla malul olduğu tespit edilen birleşme kararı akabinde ... Marmaris Turizm İşletmeciliği A.Ş.'ye ait dava konusu taşınmazın ... Turizm A.Ş. tarafından davalı ... A.Ş.'ye satışının yapıldığını, daha önce ... Marmaris Turizm İşletmeciliği A.Ş.'ye ait üst hakkı 18.01.1990 tarihli işlemle tapu kütüğüne kaydedilmiş iken 30.12.2002 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan birleşme kararı sonucu 18.08.2008 tarihli işlemle ... Turizm A.Ş.'ye devredildiğini, dava konusu taşınmaza ait üst hakkının ... Turizm A.Ş. tarafından 23.09.2011 tarihli işlemle ... Marmaris Otelcilik Turizm Yatırım ve İşletmecilik A.Ş.'ye satıldığını, taşınmaz üzerinde hiçbir tasarruf yetkisi bulunmayan ... Turizm A.Ş. tarafından davalı Şirkete yapılan satışın geçersiz olduğunu, hukuken yok hükmünde bir karara istinaden davalı şirket adına kaydedilen tapunun iptali ile ... Marmaris Turizm İşletmeciliği A.Ş. adına tescili ve tapu kaydının birleşme öncesi duruma dönüştürülmesi gerektiğini, davalı alıcının iyi niyetli olmadığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile dava konusu taşınmazın ... Marmaris Turizm İşletmeciliği A.Ş. adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; şirketlerin birleşmesi tarihinde sicil kayıtlarında davacının ...... A.Ş.'ye açtığı davalara ilişkin bilgi ve tedbir bulunmadığını, müvekkilinin ... A.Ş.'nin de dahil olduğu grup şirketlere ait 3 adet otelin devralınması için 2010 yılı Aralık ayında anlaşma yapıldığını, anlaşma kapsamında Turizm Bakanlığı Milli Parklar Genel Müdürlüğünden tahsisli bir kısmı özel mülk olan 3 otelin grup halinde devrinin kararlaştırıldığını, müvekkili şirket yetkililerinin otellere ilişkin tapu kayıtlarını, Bakanlık tahsis bilgilerini araştırdıklarını, ... A.Ş.'nin yasal hak ve sahibi olduğunu tespit ettiklerini, anlaşmaların yapıldığı aşamada ... Marmaris A.Ş. ortağı olan davacı ile şirket arasında mevcut davalardan müvekkilinin bilgisi olmadığını, bilgisi olsa dahi tapuda kaydı bulunmayan ve müvekkili şirket ile arasında hukuki ticari ilişki bulunmayan şirkete karşı ortağı tarafından açılan ve yalnızca ortaklık hakları ile ilgili davanın varlığının müvekkili şirketi ilgilendirmeyeceği, müvekkilinin iyi niyetli 3. kişi konumunda olduğunu, otel ve otelin üzerin kurulu bulunduğu arazinin gerçekte milli park statüsünde orman arazisi olup mülkiyet haklarının Milli Parklar Genel Müdürlüğüne ait olduğunu, turizm tahsisi yapılarak üzerinde sadece irtifak hakkı kurulduğunu, irtifak hakkı ve otelin devri konusunda anlaşma yapıldıktan sonra Milli Parklar Genel Müdürlüğüne müracaat edilerek devre ilişkin onay alındığını, davacı tarafın iddia ettiği şekilde muvazaalı bir davranışın bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemenin 20.02.2019 tarihli 2018/652 E., 2019/101K. sayılı karar sayılı kararı ile harca ilişkin bozma ilamına uyularak davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

B. Bozma Kararı
Dairemizin 08.01.2020 tarihli 2019/2291 E., 2020/171 K. karar sayılı kararıyla şirket ortağı olan davacının davanın açılmasında menfaatinin bulunduğunun kabulüyle dosyanın esasına girilmesi gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının adli yardım talebinin kabulüne karar verildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 338 inci maddesi kapsamında adli yardım kararının kaldırılmasını gerektirir bir durumun varlığının iddia ve ispat edilmediği, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, davacı tarafça belirtilen değer 07.05.2015 tarihli celse davalı tarafça da kabul edildiğinden üst hakkının alınmasından sonra yapılan tesis, bina ve her türlü muhtesata ilişkin taleplerin başka davanın konusu olacağı dikkate alınarak bu değer üzerinden harç ve yargılama gideri hesaplandığı ve keşif yapılmadığı, birleşme kararına istinaden İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/353 E., 2012/80 K. sayılı dosyası ile açılan davada 30.12.2002 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan birleşmeye ilişkin kararın yoklukla malul olduğu tespit edilip kararın kesinleştiği, tapudaki üst hakkının 18.08.2008 tarihli işlem sonucu birleşme nedeni ile ... Turizm A.Ş.'ye devredildiği, dava konusu taşınmaza ait üst hakkının ... Turizm A.Ş. tarafından 23.09.2011 tarihli işlem ile davalı ... Marmaris Otelcilik Turizm Yatırım ve İşletmecilik A.Ş.'ye satış sureti ile devredildiği, 30.12.2002 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan birleşme kararının yoklukla malul olduğunun tespit edilmesi karşısında birleşme kararı gereği devir ve sonrasında davalı şirkete satışa ilişkin tüm hukuki işlemlerin, bu karara dayanılarak yapılan devir ve satış işlemlerinin de kurucu unsurlarında eksiklik söz konusu olduğundan satış işleminin hukuken geçersiz hale geldiği, yolsuz tescil niteliği kazandığı, bu nedenle üst hakkına yönelik tapunun iptaline ve davacının ortağı olduğu ... Marmaris Turizm İşletmeciliği A.Ş. adına tesciline karar vermek gerektiği kanaatıyla "davanın kabulüne, Muğla İli Marmaris İlçesi Adaköy Mahallesi 363 parsel nolu taşınmazda davalı ... Marmaris Otelcilik Turizm Yatırım ve İşletmecilik A.Ş. adına kayıtlı "Orman Daimi Müstakil Ayni Hak" niteliğindeki (üst hakkına yönelik) tapunun iptali ile davacının ortağı bulunduğu ... Marmaris Turizm İşletmeciliği A.Ş. adına tapuya tesciline" karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin keşif yapılarak tespit edilmesi gerektiği halde, Mahkemece bu konuda hiçbir araştırma yapılmadan karar verildiğini, davacı tarafından iptali talep edilen tapu tescilinin başlangıçta 49 yıl süreli üst hakkına ilişkin olduğunu, taşınmaz üzerinde turizm tesisi yapılmak üzere Orman Bakanlığı Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından 1988 yılında kesin izin verildiğini, iptali istenen tapu kaydı mülkiyet hakkına değil, süreli üst hakkına ilişkin olduğundan kalan sürenin dikkate alınarak taşınmaz değerinin tespit edilmesi gerekeceğini, taşınmaz üzerinde 5 yıldızlı otel bulunmakta olup keşif yapılarak üst hakkının ve üzerindeki tesis ile demirbaşların değerinin ayrı ayrı tespit edilmesi gerektiğini, davacının beyan ettiği değer üzerinden davasını ıslah etmediğini, bu değer üzerinden dahi harç yatırmadığını, bozma sonrası adli yardım talebi kabul edilerek davanın harçsız sürdürüldüğünü, keşif yapılıp taşınmazın gerçek değerinin saptanması gerektiğini, ıslah dilekçesi verilmesinin harçlar, vekalet ücreti, yolsuz tescil, iyi niyetli iktisap iddialarının değerlendirilmesi bakımından önemli olduğunu, gerekçeli kararda harç ve vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını, harcın taşınmazın dava tarihindeki değeri esas alınarak hesaplanması eğer yabancı para ise dava tarihindeki kur esas alınarak hesap yapılması gerektiğini, karar-ilam harçları ve vekalet ücreti bakımından hükmün bozulması gerektiğini, müvekkilinin delilleri yeterince toplanmadan karar verildiğini, 12.09.2022 tarihli dilekçe ile bildirilen deliller toplanıp değerlendirilmeden verilen kararın eksik incelemeye dayandığını, tahkikat tam olarak tamamlanmadan sözlü yargılamaya geçilip ihbar taleplerinin reddinin hatalı olduğunu, iptaline karar verilen tapu bilgilerinin hatalı olduğunu, taşınmaz yenileme görerek parsel numarası değiştiğini, davacının dava takip yetkisi bulunmadığını, adli yardım talebinin kabulünün hatalı olduğunu, davacının ekonomik durumunun değiştiğine dair yeni delil sunulmadığını, yolsuz tescil bulunmadığını, dava konusu taşınmazın (üst hakkı) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan orman niteliğinde ve milli park statüsünde bulunan arsanın üzerinde Orman Bakanlığının izin ve tahsisiyle Maliye Bakanlığı tarafından tesis edilmiş olan bir üst hakkı olduğunu, taşınmazın asıl malikinin Maliye Hazinesi olduğunu, müvekkilinin doğrudan yolsuz tescil işleminin tarafı (ilk el) kabul edilerek iyi niyet iddiasının dikkate alınmamasının hatalı bulunduğunu, üst hakkının 2011 yılında müvekkiline devrine ilişkin işlem ... Marmaris A.Ş. tüzel kişiliğinin ... A.Ş. (Robinson Turizm A.Ş.) tüzel kişiliği ile birleşmesinden sonraki ilk devir ve tescil işlemi olmadığını, üst hakkının Maliye Hazinesi tarafından 2008 yılında ... Turizm A.Ş. adına tapu müdürlüğünde yapılan işlemle devir ve tescil edildiğini, ... A.Ş.'nin bu işlemle üst hakkının sahibi sıfatını kazandığını, Maliye Hazinesinin kendi hüküm ve tasarrufu altındaki üst hakkını Orman Bakanlığının kesin iznin devrine ilişkin yasal kararı uyarınca ... A.Ş.'ye devretmiş olmasının yolsuz tescil olarak nitelendirilemeyeceği gibi yolsuz bir tescilin varlığından söz edilecek olsa dahi yapılan ilk yolsuz tescil işleminin 2008 yılında Hazine tarafından ... A.Ş. lehine yapılan tescil işlemi olacağını, müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, dosyada müvekkilinin kötü niyetli olduğuna dair delil bulunmadığını, üst hakkı tesisi ve devrine ilişkin iki idari işlem iptal edilmedikçe müvekkiline yapılan devrin iptal edilemeyeceğini, kararın gerekçe açısından yetersiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil şartlarının bulunup bulunmadığı ve sair hususlara ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1023 vd. maddeleri

3. Değerlendirme
1.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve dava konusu taşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun ilgili hükmü gereği yenileme görerek parsel numarasının değişmiş olmasının infaz aşamasında nazara alınacak olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup dava değerinin yabancı para üzerinden değerlendirildiği durumlarda taraflar yararına hükmedilecek nispi vekalet ücreti ile nispi karar ve ilam harcı hesaplanırken dava konusu yabancı paranın dava tarihinde geçerli efektif satış kuru üzerinden TL karşılığı esas alınmalıdır. Taraflar yararına hükmedilecek nispi vekalet ücreti bakmından hüküm tarihinde geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi oranlarının nazara alınması gerekir. Dairemizin uygulaması da bu yöndedir (Emsal: Dairemizin 25.11.2013 tarihli 2013/5266 E., 2013/21347 K. sayılı, 25.02.2020 tarihli 2019/3473 E., 2020/2039 K. sayılı, 10.11.2014 tarihli 2014/9942 E., 2014/17233K. sayılı ilamları). Buna göre Mahkemece dava değeri 25.000.000,00 euro kabul edilmiş olup dava konusu yabancı paranın dava tarihinde geçerli efektif satış kuru üzerinden TL karşılığı hesaplanarak yukarıda belirtildiği şekilde vekalet ücreti ve karar ilam harcına hükmedilmesi gerekirken bu husus nazara alınmadan yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesi ve 5236 sayılı Kanun’un geçici 2 nci maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 5236 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi ile değiştirilmeden önceki 438 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davalı vekilinin vekalet ücreti ve karar ilam harcına ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasının 2. bendinde geçen "33.124.515,00 TL" rakamının çıkartılarak yerine “4.929.028,42 TL ” rakamının yazılmasına ve yine hüküm fıkrasının 4. bendinde geçen "Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 5.087.150,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" cümlesinin hükümden çıkarılarak yerine "Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 959.575,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

22.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.