YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/1754 E.  ,  2024/395 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/184 Esas, 2023/40 Karar
...
İHBAR OLUNANLAR : 1.Teknosa İç ve Dış Tüketim Ürünleri Hazarlama,
Satış ve Ticaret A.Ş. vekili Avukat ...
2.Exa Exort San. ve Mam. Sat ve Arş. A.Ş.
3.Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş.
4. Kordsa Global End. İplik ve Kord Bezi San. ve Tic. A.Ş.
5.Temsa Skoda Sabancı Ulaşım Araçları A.Ş.
6. Tursa Sabancı Turz. ve Yat. İşl. A.Ş.

HÜKÜM : Kabul

Taraflar arasındaki şirket ortaklık payı alacağının tespiti ve tahsili davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin eski unvanı ile Marsa Margarin San. A.Ş’de pay sahibi olduğunu, bu şirketin 100.000,00 TL kıymete sahip 100 hissesine karşılık hamiline yazılı hisse senetleriyle buna bağlı kuponları aldığını, şirketin müvekkilinin pay iktisap tarihinden sonra değişikliklere uğradığını, birleşme ve unvan değişikliği sonrasında davalı şirketin oluştuğunu, müvekkilinin davalı şirkette pay sahibi olduğunu ileri sürerek, maliki olduğu hamiline yazılı hisse senetlerinin dava tarihi itibariyle davalı şirkette ulaştığı değerin ve pay sahipliği hakkının tespitini, pay sahipliğinin pay defterine işlenmesini ve paylara isabet eden tüm mali hakların fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik, 5.000,00 TL’sinin faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının hissedarı olduğu şirketin 30.05.1946'da kurulmuş bir şirket olduğunu, müvekkili şirket tarafından bu şirketin 2012 yılında devralındığını, bu tarihte yeni ortakların ve yöneticilerin hiç birinin 70 yıllık geçmişin ne olduğunu bilmelerinin mümkün olmadığını, davacının hissedarlığını gösterir herhangi bir iz yada emarenin de bulunmadığını, aradan geçen 70 yıllık zamana karşılık davacı alacağı var ise de zamanaşımına uğramış olacağını beyanla zaman aşımı ve esas yönünden davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 15.09.2015 tarih, 2014/832 E. ve 2015/571 K. sayılı kararı ile davacının sahip bulunduğu hamiline yazılı pay senetlerinin 1993 yılında Marsa Margarin Sanayi A.Ş. bünyesinde alınan kararla hamiline yazılı senetlerin nama yazılı senetlere dönüştürülmesi sırasında, şirket kayıtlarına alınıp sahibi belli olmayan senetlerin saklanması yoluna gidilmediği, 1993 yılından sonra şirket bünyesindeki işlemlerde davacıya ait pay sahipliğinin kayıtlarda mevcut olmadığı, davacının şirketi devraldığı sırada da şirket kayıtlarında ve ticaret sicil kayıtlarında davacının pay sahipliğine ilişkin her hangi bir kayıt bulunmadığından, davalının şirket ve ticaret sicil kayıtlarına itibar ederek şirket devrini almış olduğu kabul edilerek, davacının davasının Marsa Margarin Sanayi A.Ş.’ nin hisselerinin tamamının 1993 yılında nama yazılı hale dönüştürülmesine ilişkin şirket yöneticilerine yöneltmesi gerekir iken, davalıya karşı yönelttiğinden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı
Dairemizin 19.12.2017 tarih, 2016/3394 E. ve 2017/7392 K. sayılı kararıyla somut olayda davacının 1993 yılına kadar Marsa Margarin San. A.Ş’nin ortağı iken, 1993 yılından sonra ortaklığının ne şekilde yok olduğunun alınan bilirkişi raporları kapsamında anlaşılamadığı, davacının hissedar olduğu Marsa Margarin A.Ş. davalı şirkete dönüşmüş ise, Marsa Margarin A.Ş’ne yöneltilecek tüm talepler 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 151, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 136 ncı maddesinin dördüncü fıkrası ve 153 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca külli halefi olan davalıya karşı ileri sürülebileceğinden husumet davalı şirkete yöneltilmesi gerektiği, davacının hisselerinin ketmedilip ketmedilmediğinin incelenmesi, ketmedildiğinin anlaşılması halinde ise, hisselerin kimin elinde bulunduğu da belirlenerek, davacıya işbu kişilere dava açmak üzere süre verilip, açılan davaların da bu dava ile birleştirilmesi sureti ile inceleme yapılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığına işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih, esas ve karar sayılı kararı ile davacının elinde bulundurduğu hisse senedine, davalı şirketin 23.04.1993 tarihli genel kurulda alınan kararından sonra 27.04.1993 tarihinde sahip olduğu, davacının davalı şirkette 16.593 adet hissenin bulunduğu, hisselerin edinilme tarihine en yakın tarih olan 31.12.1992 tarihli bilonçoda yer alan şirket özvarlıklarına göre hisse değerinin 29.482,22 TL olduğu, dava tarihi olan 10.04.2013 tarihi itibariyle hisse güncel değerinin 6.002,17 TL olduğu, avans faizi esas alındığında talep edebileceği mali hakların 309.848,04 TL olduğu tespit edildiği, raporun denetime elverişli olduğu, davacının dava tarihi itibariyle davalı ...de değeri 6.002,17 TL olan 1.083.915 adet pay sahibi olduğu gerekçesiyle davacının davasının kabulüne ve davacının pay sahipliğinin davalı şirket pay defterine işlenmesine, paya isabet eden mali hakların taleple bağlılık ilkesi gereğince 5.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; nama tahvil edilen ve hiç bir hükmü kalmayan hamiline hisse senetlerinin ortaklık sağlaması mümkün olmadığı halde, bozma kararına uygun araştırma da yapılmadan verilen kararın, usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, bozma kararı ve gerekçesi dikkate alındığında, 5.000,00 TL tutarla açılan bu davada bozmadan sonra gereksiz olarak yeniden raporlar alınması ve dava tutarının 3 katından fazla gider yapılması, bu giderin de davalıya yükletilmesinin Anayasa ve yasal ilkelerde öngörülen adil yargılanma gibi temel haklara aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, maliki olduğu hamiline yazılı hisse senetlerinin dava tarihi itibariyle davalı şirkette ulaştığı değerin ve pay sahipliği hakkının tespiti, pay sahipliğinin pay defterine işlenmesi, paylara isabet eden tüm mali hakların tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 151, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 136 ncı maddesinin dördüncü fıkrası ve 153 üncü maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin pay sahipliğiyle ilgili hükme yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekili dava dilekçesinde maliki olduğu hamiline yazılı hisse senetlerinin dava tarihi itibariyle davalı şirkette ulaştığı değerin ve pay sahipliği hakkının tespiti ile pay sahipliğinin pay defterine işlenmesi talebinin yanı sıra paylara isabet eden tüm mali hakların da tahsilini talep ettiği, davalı vekilinin ise cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunduğu anlaşılmıştır. Mahkemece paya isabet eden mali haklar bakımından taleple bağlılık ilkesi gereğince toplam 5.000,00 T'L 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de davalının bu hususta da zamanaşımı defi bulunmakta olup zamanaşımı konusunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeksizin işin esasına girilerek karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

3.Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin mali haklara ilişkin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı vekilin pay sahipliğiyle ilgili hükme yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3.Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.