YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/1675 E.  ,  2024/5444 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/1556 Esas, 2022/1483 Karar
HÜKÜM : Temyiz isteminin reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/529 E., 2019/209 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile ortak bir şekilde davalının yaptığı Uşak Merkez 2. Etap 797 adet ticari konut parojesinden 25.10.2017 tarihinde yapılmış olan ihaleden bir adet iş yeri aldıklarını, Uşak Merkez kentsel yenileme alanı 20 ada 1 parselde kayıtlı j5 blok 2 no.lu bağımsız bölümün ihalesinin kendilerinde kaldığını, davalı kurumun 578 TL bedel ile almış oldukları iş yeri için 144.500,00 TL peşinat aldığını kalan borcu 120 ay vadelendirmek koşuluyla ihale yapıldığını ve bu koşullarda ihaleye iştirak ettiklerini, yine davalı kurumun Katma Değer Vergisi'nin (KDV) de taksitler halinde 120 aya bölünmek suretiyle tahsil edeceklerini, davalı kurum tarafından ihale olunan gayrimenkulün tapusunun kendilerine halen devredilmediğini, tapu devri söz konusu olmadığı için KDV tahsilinin de söz konusu olmadığını, 18.05.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak Bakanlar Kurul kararı ile yürürlüğe giren işyerlerindeki KDV oranını %18'den %8 indiren Yasa maddesi gereğince ihtarnamesi çektiklerini, halen yürürlükte olan Bakanlar Kurul kararı uyarınca KDV oranlarının %8'e çekilmesini ayrıca davalı kurumun yine Uşak ilinde uygulamış olduğu peşin ödemede %20 indirim kampanyasından yararlandırılarak dükkan bedelini ve KDV'sini peşin ödemek istediklerini, davalı kurum tarafından söz konusu gayrimenkulün tapusunu almamalarına rağmen tescilin yapılmış olduğundan bahisle KDV indirim taleplerini ve peşin ödemede %20 indirim taleplerini reddettiklerini, dava konusu gayrimenkulün bulunduğu kentsel dönüşüm alanında halen ticari faaliyetlere başlanılmamış olduğunu, söz konusu gayrimenkulun gerçek anlamda teslim edilmediğini, davalarının bir tespit ve kısmı dava niteliğinde olduğunu, öncelikle davalarının KDV oranının %8 olarak tespitini, mümkün olmaması halinde %10'luk KDV oranından borçlu olmadıklarının tespitini ve ileride bedel arttırma haklarının ve ıslah haklarının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL KDV'den dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... ve ...'in 12.06.2018 tarihinde müvekkili idareye başvurduklarını, KDV oranının düşürülmesini talep ettiklerini, işyerlerine yönelik söz konusu KDV indiriminin 18.05.208 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe girdiğini, kararın 18.05.2018 tarihi itibariyle uygulanması kararlaştırıldığını bu tarihten önce teslim alınmış işyeri için bu kararın uygulanmasının mümkün olmadığını, davalıların 25.10.2017 tarihli açık artırma müzakere tutanağını imzalayarak akdettiklerini, gayrimenkulün satım sözleşmesinde yer alan tüm hükümleri ifa edeceklerini kabul ve taahhüt ettiklirini, 18.05.2018 tarihli Bakanlar Kurulu'nun KDV oranı hakkındaki hükümlerinin Resmi Gazetede yayımlandıktan sonra yürürlüğe gireceğini, davalıların bu tarihten önce satın aldıkları ve sözleşme imzaladıkları işyeri için KDV oranı indirim taleplerinin reddi gerektiğini savunarak haksız ve hukuka aykırı davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında ihalenin 25.10.2017 tarihinde yapıldığı ve taraflar arasında Toplu Konut Projesi Gayrimenkul Satış Sözleşmesinin 24.11.2017 tarihinde imzalandığı, bu tarih itibarıyla uygulanacak KDV oranının %18 olduğu ve 18.05.2018 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla KDV oranının 31.10.2018'e kadar %8'e düşürüldüğü ve 31.10.2018 tarihinde de Cumhurbaşkanlığı kararı ile 31.12.2018'e kadar uzatıldığı, Bakanlar Kurulu kararının çıktığı tarihte davacılara yerin henüz teslim edilmediği, faturalandırılmadığı, tapu devrinin yapılmadığı, davacı taleplerinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davacıların satılan gayrimenkulün satış tarihindeki satış bedeli olan 578.000,00 TL üzerinden hesaplanan 46.240,00 TL KDV ödemesi gerektiğinin tespiti ile davacının bu tespiti aşan ödemeleri varsa buna dair haklarının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Uşak Tabakhane kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında noter kurası sonucunda hak sahipleri için belirlenen işyeri/konut dışında İdare stoğunda kalan bağımsız bölümlerin piyasaya arz sonucu alıcı olan ... ve ...'in 12.06.2018 tarihinde müvekkil İdareye başvurarak KDV oranının düşürülmesini talep ettiklerini, söz konusu KDV indirimine ilişkin Bakanlar Kurulu kararının 18.05.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdiğini, KDV oranının 31.12.2018'e kadar %8'e düşürüldüğünü, ilgili Bakanlar Kurulu kararının 6 ncı maddesinde değişiklik kararının yayım tarihi olan 18.05.2018 tarihi itibariyle uygulanması kararlaştırıldığını, bu tarihten önce teslim alınan iş yerleri için bu kararın uygulanamayacağını, müvekkil İdare ve davacı arasında 25.10.2017 tarihinde ihale yapıldığını ve 14.11.2017 tarihinde Toplu Konut Projesi Gayrimenkul Satış Sözleşmesi imzalandığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar ile davalı idare arasında Uşak Kentsel Yenileme Projesi kapsamında yapılacak işyerlerinden 20 ada 1 parseldeki J5 blok 2 nolu bağımsız bölüm ihalesi sonucunda 25.10.2017 tarihli ihalenin davacılarda kaldığı, ihale bedelinin 578.000,00 TL olduğu 144.500,00 TL peşinat alınarak kalan bedelin 120 ay vadelendirildiği, KDV'nin de 120 aya bölünerek tahsil edileceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafça taşınmazın tapusunun kendilerine verilmediği, ticari faaliyet tam olarak başlamadığı için gerçek bir teslimin olmadığı, davalı tarafça Bakanlar Kurulu kararının uygulama tarihinden önce taşınmazın teslim edildiği bu nedenle KDV indiriminin uygulanamayacağı, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi için mal tesliminin yapılması gerektiği, davacı beyanı dikkate alındığında taşınmazın Bakanlar Kurulu kararından önce davacıya fiilen teslim edildiği, buna göre vergi tahakkukunun gerçekleştiği, taşınmazın fiilen teslimi yapıldığından %8'lik vergi indiriminden yararlanamayacağı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddine karar verilmiştir.

2.Davacı ... vekili ve ... karara karşı temyiz isteminde bulunmuş, 23.11.2022 tarihli ek kararla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 352 nci maddesi gereğince verilen hükmün kesin olduğu ve 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre temyiz kabiliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı ... vekili ve ... temyiz dilekçesinde özetle; kararın miktar olarak kesin olduğu yönündeki tespitin doğru olmadığını, tespit talebinde bulunduğunu, %8 olarak belirlenmesini istediklerini, kesin olmasının mümkün olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, TOKİ'den ihale ile satan alınan taşınmazın KDV oranının %8'e indirilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen 23.11.2022 tarihli ek karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekili ve ... tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.