YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/1340 E.  ,  2024/4504 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1686 Esas, 2022/1493 Karar
HÜKÜM : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/218 E., 2020/73 K.

Taraflar arasındaki davalı TÜRKPATENT kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı TÜRKPATENT vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; "tiryaki", "öz tiryaki", "öztiryaki+şekil", "tiryaki+şekil", "tiryaki elpaso pirinç", "tiryaki fortuna pirinç", "tiryaki", "tiryaki", "tiryaki", "tiryaki", "tiryakioğlu" "tiryaki good people good earth", "tiryaki iyi insanlar bereketli topraklar" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin, bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki “F.R Tiryakiler Kuruyemiş+şekil” ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı Kuruma başvuruda bulunduğunu, müvekkilinin başvuruya itirazının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edilerek başvuru kapsamından 29. sınıf "Kuru bakliyat.Hayvansal kaynaklı sütler, Bitkisel kaynaklı sütler, süt ürünleri (tereyağı hariç)" ve 30. sınıf "Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç." emtiasının çıkarıldığını, kısmen red kararına karşı yaptıkları itirazlarının da nihai olarak dava konusu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararıyla reddedildiğini, oysa müvekkilinin 1980 yılından bu yana ülke genelinde ve dünyadan tahıl, bakliyat, kuruyemiş, yem ve yağlı tohumları en etkili ve kaliteli şekilde; tedariki, üretimi, depolaması ve ticareti alanlarında faaliyet göstermekte olduğunu ve Türkiye’nin en büyük tarım şirketleri arasında yer aldığını, müvekkilinin tüm faaliyetlerini, adına tescilli bulunan markaları sürdürdüğünü, dava konusu başvurunun müvekkili markaları ile benzer olduğu gibi dava konusu başvuru kapsamında bırakılan mal ve hizmetlerin müvekkili markaları kapsamında kalan mallarla benzer bulunduğunu, dava konu markanın müvekkilinin tescilli ticaret unvanının çekirdek unsuru ile de aynı olduğunu bu itibarla başvurunun 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6 ncı maddesinin üç ve altıncı fıkraları uyarınca da reddi gerektiğini, öte yandan müvekkilinin markaları tanınmış olduğundan somut olayda aynı maddenin beşinci fıkrasındaki koşulların da gerçekleştiğini, davalının kötüniyetli bulunduğunu ileri sürerek TÜRKPATENT YİDK’nın 2019-M-2271 sayılı kararının iptali ile dava konusu 2018/36227 sayılı “F.R Tiryakiler Kuruyemiş+şekil” ibareli başvurunun markasının tescil edilmiş ise hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; dava konusu marka başvuru kapsamında bırakılan mal ve hizmetler yönünden taraf markaları arasında iltibas bulunmadığını, davacının diğer iddialarının da yerinde olmadığını, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların marka işaretleri arasında düşük düzeyde benzerlik bulunduğu, dava konusu marka kapsamında bırakılan mal ve hizmetlerin davacının itirazına mesnet markaları kapsamında yer alan mallardan farklı olduğu, bu nedenle taraf markaları arasında iltibas bulunmadığı, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının ileri sürülebilmesi için markanın tescilsiz olarak başvuru tarihinden önce tescil talep edilen mal/hizmetler üzerinde kullanılmak suretiyle bir hak elde edilmiş olması gerektiği, itiraza gerekçe olan davacı markaları tescilli olduğundan, tescilli olduğu sınıfta 6769 sayılı Kanun hükümlerine göre korunduğundan, tescilsiz markalara sağlanan korumadan faydalanmak üzere 6 ncı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca ileri sürülen iddiaların değerlendirilmediği, davacının ticaret unvanının dava konusu başvuruda yer almadığı bu nedenle aynı maddenin altıncı fıkrasına dayalı iddiasının da yerinde bulunmadığı, davacı markalarının tanınmış olduğunun ve dava konusu marka başvurusunun kötü niyetli yapıldığının ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna karşı itirazlarının göz ardı edilerek hüküm kurmaya elverişli bulunmayan bilirkişi raporu doğrultusunda karar verildiğini, itirazlarına mesnet markaları kapsamında yer alan mallar ile dava konusu mal ve hizmetlerin benzer olduğunu, zira dava konusu marka kapsamında yer alan 29. ve 30. sınıf gıda malları ile müvekkili markaları kapsamında yer alan 29. ve 30. sınıf gıda mallarının aynı tüketici kitlesine hitap ettiği, aynı reyonlarda yan yana satıldıklarını, ayrıca bir kısmı arasında ürün-hammadde ilişkisi bulunduğunu, anılan hususun mahkemece görüşüne başvurulan bilikişi raporuyla da tespit edildiğini, başka bir marka başvurusu ile ilgili açılan davada alınan bilirkişi raporunda 30. sınıfta yer alan sütlü tatlıların müvekkili markaları kapsamında yer alan süt ve süt ürünleri ile benzer görüldüğünü, ayrıca davalı Kurum tarafından benzer görülen ve başvuru kapsamından çıkarılan 29. ve 30. sınıf malların satışına özgü mağazacılık hizmetleri yönünden de emtia benzerliği bulunduğunu, diğer taraftan müvekkilinin tescilli markaları yanında "Tiryaki" asıl unsurlu ticaret unvanıyla da 36 yıldır dava konusu emtia da dahil olmak üzere ticareti faaliyetini sürdürdüğünü, bu nedenle de başvurunun reddi gerektiğini, müvekkilinin markaları tanınmış olduğunu, dava konusu başvurunun kötüniyetli olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası maddesi anlamında, ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunduğu, davacının itirazına mesnet markalarından 2000/21912 sayılı markası itiraz tarihinde hükümden düştüğü için iltibas değerlendirilmesinde dikkate alınmayacağı, davacının itirazına mesnet 2001/25725, 2194503, 2002/10998, 2008/40138, 2009/24602, 2009/24603, 2011/75634, 2011/83448, 2011/83512, 2017/32039, 2017/32029 sayılı markaları ise genel olarak 29. ve 30. sınıfta tescilli olup marka kapsamlarında "Kuru bakliyat. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler, Süt ve süt ürünleri (tereyağ dahil).Kuru bakliyatlar yani fasulye, nohut, barbunya, bezelye, soya, yeşil mercimek, kırmızı mercimek, sarı mercimek, pirinç, keşkek, aşurelik buğday. Mercimek Bulgur." mallarının bulunduğu, davaya konu başvuru kapsamında 29. sınıfta yer alan "Hazır çorbalar, bulyonlar. Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar" malları ile, davacının yukarıda bahsi markaları kapsamında 29. ve 30. sınıfta yer alan "Kuru bakliyatlar yani fasulye, nohut, barbunya, bezelye, soya, yeşil mercimek, kırmızı mercimek, sarı mercimek, pirinç, keşkek, aşurelik buğday. Mercimek Bulgur." emtiası arasında, başvuru kapsamında 30. sınıfta yer alan "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Pekmez " malları ile davacının yukarıda bahsi geçen markaları kapsamında 29. sınıfta yer alan " Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler, Süt ve süt ürünleri (tereyağ dahil)." malları ve 29. ve 30. sınıfta yer alan "Kuru bakliyatlar yani fasulye, nohut, barbunya, bezelye, soya, yeşil mercimek, kırmızı mercimek, sarı mercimek, pirinç, keşkek, aşurelik buğday. Mercimek Bulgur." malları arasında hammadde/mamül ilişkisi bulunduğu, birbirlerini bütünleyici/ tamamlayıcı oldukları, aynı tüketici kitlesine hitap edip, aynı dağıtım veya dolaşım yollarına sahip bulundukları anlaşıldığından benzer mallar olduğu, yine davacının markaları kapsamı ile benzer görülen 29. sınıfta yer alan "Hazır çorbalar, bulyonlar. Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar" ve 30. sınıfta yer alan "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Pekmez" mallarının satışına ilişkin 35. sınıf perakendecilik hizmetleri ile davalı Kurum tarafından başvuru kapsamından çıkarılan 29. sınıfta yer alan "Kuru bakliyat. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil)" ve 30. Sınıfta yer alan "Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç." mallarının satışına ilişkin 35. Sınıf perakendecilik hizmetlerinin de benzer olduğu, sayılan mal ve hzimetler dışında başvuru kapsamında kalan diğer mal ve hizmetler yönünden ise böyle bir benzerlik bulunmadığı, dava konusu başvuru kapsamında farklı olduğu tespit edilen mal ve hizmetler yönünden, 6769 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin beş ve altıncı fıkra şartlarının sağlanmadığı, davalı tarafın kötü niyetinin de ispatlanamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, davalı TÜRKPATENT kararının yazılı sınıflar bakımından iptaline davalı başvuru markasının da yazılı işbu sınıflar bakımından hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında iltibasa neden olacak düzeyde benzerlik bulunmadığını, taraf markalarının kapsadığı mal ve hizmetler arasında benzerlik bulunmadığını, ortak unsurun zayıf nitelikte olduğunu, davalının markasını özgünlük katacak unsurlar eklediğini, özellikle davacının "öztiryaki" ibareli markaları ile hiçbir benzerlik bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.