YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/1046 E.  ,  2024/4425 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1059 Esas, 2022/2171 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2016/199 E., 2021/93 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin davalı şirketten kükürt almak için çek verdiğini, davalı şirketin çek karşılığı teslimini taahhüt ettiği kükürt ürününü teslim etmediği gibi çeki de iade etmediğini, 0011484 numaralı 20.01.2016 keşide tarihli 175.000,00 TL bedelli çekin, keşide tarihindeki 01 olan rakamın 04 yapılmak sureti ile tahrif edildiğinin ve bu şekli ile de diğer davalı bankaya teminat amaçlı ciro edildiğinin, çekin hamilinin davalı banka olduğunun öğrenildiğini, müvekkilinin davaya konu çekten dolayı davalılara her hangi bir borcunun bulunmadığını ileri sürerek müvekkilinin keşidecisi olduğu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, müvekkili hakkında başlatılabilecek icra takibinin tedbiren durdurulmasına, çek bedelinin %20'si oranında icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Katılım Bankası vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çekin tahrif edildiğine ilişkin somut delilin bulunmadığını, müvekkili bankanın iyi niyetli 3 üncü kişi olup çekin anlaşılmayan tahrifatlarından sorumlu olamayacağını, kambiyo senetlerinin asıl borçtan mücerret olduğunu, dolayısıyla davalı şirket ve davacı şirket arasındaki asıl borç ilişkisinin iyi niyetli müvekkili bankanın kambiyo senedine itimat ilkesi gereği davalı şirketten kabul ettiği çekten ötürü herhangi bir hak kaybına uğramasının kambiyo senetlerinin esas borçtan mücerret olması kuralının ihlali niteliğinde olacağının açık olduğunu, müvekkili bankanın davacı şirket ile herhangi bir ticari faaliyeti ve bir borç ilişkisinin olmadığını savunarak davanın reddi ile icra inkâr tazminatına karar verilmesini istemiştir.

2.Diğer davalı cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı... şirketinin yetkilisinin dava konusu çekin kendisi tarafından iptal edildiğini, bu çek nedeniyle herhangi bir alacağın bulunmadığını beyan ettiği, dava tarihinden önce olacak şekilde davalı bankanın dava konusu çekte yetkili hamil sıfatına sahip olmadığı, bu nedenle bankanın pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın davalı... Kükürt Gübre Zirai İlaç Tohum San. Tic. Ltd. Şti. yönünden kabulüne, davanın davalı ... Katılım Bankası A.Ş. yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın davalı ... Katılım Bankası A.Ş. yönünden reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, çekteki tahrifatın, çekin ön yüzünden açıkça anlaşıldığını, davalı bankanın ilk bakışta çekteki tahrifatın fark edilemediği iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, ayrıca bankanın basiretli davranma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davalı bankanın iyi niyetli 3 üncü kişi konumunda olduğu iddiasınında haksız olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı .... Katılım Bankası A.Ş. vekilinin 16.09.2019 tarihli dilekçesinde davaya konu çekin 13.04.2016 tarihinde diğer davalı... Kükürt...Ltd. Şti'ne iade edildiğini bildirdiği, ilgili bankaya yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda da teminat amaçlı olarak verilen bahsi geçen 20.04.2016 keşide tarihli 175.000,00 TL tutarlı çekin diğer davalıya iade edildiğinin bildirildiği ve yazı ekinde davalı şirket temsilcisi ....'ın imzasının bulunduğu 13.04.2016 tarihli teslim tutanağı suretinin gönderildiği, davalı şirket temsilcisi ...'ın isticvap edildiği, yetkilinin davaya konu çek aslının elinde olduğunu, çek nedeniyle alacağı olmadığı için çeki iptal ettiğini, çek üzerindeki düzeltmeyi de davacı şirketin yaptığını beyan ettiği, bu halde davaya konu çekin davalı .... Kükürt... Ltd. Şti.'ne iade edildiği, davalı bankanın çekin yetkili hamili olmadığı, mahkemece çekin hamili olmaması nedeniyle davalı .... Katılım Bankası hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın, davalı Müflis ... Katılım Bankası A.Ş. yönünden reddine karar verilmiş olmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bankaların tacir olarak basiretli davranma yükümlülüğü bulunduğunu, çekin ön yüzünde tahrifat yapıldığını, davalı bankanın iyi niyetli 3 üncü kişi konumunda olduğu savunmasının dinlenemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının keşidecisi olduğu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.