YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2023/1038 E.  ,  2024/4341 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1628 Esas, 2022/1751 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/455 E., 2018/211 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında Türkmenistan'daki stadyumun saha aydınlatma projesi için malzeme, montaj, işçilik için proofrma fatura üzerinden anlaşıldığını, müvekkili tarafından iki adet toplamı 142.000,00 USD çek verildiği halde davalı tarafça mal teslimi yapılmadığını ileri sürerek çeklerin müvekkiline iadesine, ya da iptaline, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mal satış ilişkisinde alıcı ve satıcının alıcı ve satıcının edimlerini aynı anda ifa ettiklerinin kabul edildiği, peşin satış karinesinin aksini iddia eden tarafın bu iddiasını yazılı belge ile ispat etmesi gerektiği, davacının çeklerin avans olarak verildiğini, malların teslim alınmadığını kanıtlaması gerektiği, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan delillerin, çeklerin avans olarak verildiğini ve davalının sözleşmeye konu malları teslim etmediğini kanıtlamaya yeterli olmadığını, dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanıldığından davacı vekiline yemin delilinin hatırlatıldığı, ancak davacı vekilinin yemin deliline dayanmadığı, davacının dava konusu çeklerin avans çeki olduğu ve davalının malları teslim etmediğini usulüne uygun deliller ile ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava açıldığı tarihte çeklerin vadesinin gelmediğini, davalının ticari merkezini terk ettiğini, tüm bu delillere göre peşin satış olma ihtimalinin ortadan kalktığını, bilirkişi raporunda mal teslimine ilişkin bir bilgi veya belgeye ulaşılamadığını, müvekkilinin iradesi fesada uğratılarak dolandırıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından dosyaya çek tahsilat makbuzu, davalı tarafından düzenlenen 01.02.2017 tarihli ve 2.350,00 USD bedelli fatura, 31.01.2017 tarihli ve 140.003,64 USD bedelli proforma faturanın sunulduğu, ilgili bankaca dava konusu çeklerin yargılama sırasında ibraz edilerek tahsil edildiklerinin bildirildiği, bilirkişi raporunda davacının usulüne uygun şekilde tutulmuş ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacı tarafından dava konusu çeklerin davalıya avans mahiyetinde verildiği, davalı tarafından düzenlenen 2.773,00 USD bedelli faturanın defterlere kaydedildiği ve davacının 139.500,00 USD alacaklı olduğu tespitine yer verildiği, davacı davaya konu çeklerin avans çeki olduğunu iddia etmiş olduğundan ispat yükünün kendisinde olduğu, çeklerin avans çeki olduğu, peşin satış yapılmadığı ve malların teslim edilmediği iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf aşamasındaki itirazlarını yineleyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davalı tarafa verilen çekler karşılığı mal teslimi yapılmadığından bahisle borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.