YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/7503 E.  ,  2024/3994 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1541 Esas, 2022/1191 Karar
HÜKÜM : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/14 E., 2020/334 K.

Taraflar arasındaki haksız rekabetin tespiti ve meni davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı şirket yönünden kabulüne, davalı ... yönünden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili ve davalı şirket vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde,davalı şirketin hasar danışmanlığı adı altında hukuki danışmanlık ve diğer hukuki girişimleri yaptığını, diğer davalının, davalı şirketin batı anadolu bölge müdürü olduğunu, davalı tarafından sürdürülen faaliyetlerin büyük bir kısmının avukatların yapabileceği iş ve işlemler kapsamında bulunduğunu, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun (1136 sayılı Kanun) 35 inci maddesi uyarınca "Kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek, mahkeme, hakem veya yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmak, adli işlemler takip etmek, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemek, yalnız baroda yazılı avukatlara aittir" şeklinde emredici hüküm olduğunu, ancak davalı şirketin hukuki meseleler hakkında danışmanlık ve neticelendirme vaadi ile vatandaşla iletişime geçerek danışmanlık hizmeti verdiğini ve vekâletname aldığını, ayrıca davalı tarafça ortada dava açmayı gerektirecek bir husus bulunduğunda anlaşmalı oldukları avukatlar için vatandaşlardan vekâletname alarak bu avukatlara davalar açtırdığını, bu durumun da hukuka aykırı olduğunu ve davalı şirketin faaliyetlerini duyurmak amacıyla yazılı ve görsel basın aracılığı ile reklam yaptığını ve buradan vatandaşlara ulaştığını, resmi internet sitesinin www.dostelihasar.com.tr. olduğunu, tüm bu nedenlerde dolayı da davalı şirketin ve diğer davalının 1136 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinde belirtilen tekel hakkında aykırı faaliyetlerde bulunduğunun ve bu faaliyetlerinin haksız rekabete yol açtığının tespitine, haksız rekabetin önlenmesine, davalı şirketin ana sözleşmesinin konu ve amaçları arasında yer alan kanuna aykırı olan tüm ibarelerin ana sözleşmeden çıkarılmasına, davalıların avukatlık tekeline aykırı olan reklam ve yayınlarının yasaklanmasını ve çeşitli internet sitelerine erişimin engellenmesine veya haksız rekabete yol açmayacak şekilde düzeltilmesine ve bu bu hükmün gazetede ilan edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının, dava dilekçesinde beyan ettiği hususları kabul etmediğini, davacı tarafın kötüniyetli olduğunu, Türkiye genelinde yaklaşık 500 adet hasar danışmanlık şirketinin bulunduğunu ve hiç birinin bugüne kadar kapatılmadığını, şirket olarak hukuka aykırı herhangi bir işlem yapmadıklarını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde, şirketlerinin tamamen hukuka uygun bir şekilde kurulduğunu ve faaliyetlerini yerine getirdiğini, davacı tarafın iddialarının haksız olduğunu, şirketlerinin avukatlarla rakip olmadığını, mesleklerinin avukatlık mesleği ile ilgisiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 1136 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile yönetmeliğin 14 üncü maddesi gereğince, yasal işlerde ve hukuki konularda görüş bildirme, mahkemeler ve yargı yetkisine sahip organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etme, savunma ve bir kısım adli işlemleri takip etmek bakımından yetkinin münhasıran avukatlara ait olduğu düzenlenmiş olup,1136 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesi ile de bu yetkilerin kullanılmasının açık biçimde suç olarak düzenlendiği, 48 inci maddesi kapsamında herhangi bir çıkar karşılığında avukata iş getirmeye aracılık eden ve aracı kullanan avukatların hapis cezası ile cezalandırılacağının da düzenlendiği, Türk Hukuk düzeninde 1136 sayılı Kanun'un bu hükümleri kapsamında hukuki konular itibariyle danışmanlık şirketlerinin kurulmasına olanak bulunmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 55 inci maddesinde kendisi ve ticari işletmesi hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmanın veya aynı yollarla 3. kişiyi rekabette öne geçirmenin bu davranışlardan sayıldığı, devamındaki düzenlemeler itibariyle bakıldığında ticari uygulamalar itibariyle gerçeğe aykırı yanıltıcı her türlü davranışın dürüstlük kuralına aykırı davranış olarak tanımlandığı, davalı şirketin üçüncü kişi sigortalıların hasarlarının tazminine ilişkin sigorta şirketleri üçüncü kişiler adına başvurularda bulunup, zararın tazminini sağladığı, davalı şirketin bu şekilde hizmet verdiğinin aynı zamanda davalı adına bu faaliyetleri yürüten diğer davalı ... tarafından açıkça beyan edildiği, yine davalı şirkete ait internet sitesindeki açıklama, bilgilendirme ve reklam mahiyetindeki yazıların, davalı şirketin faaliyet alanı olan kaza ve hasar hususlarına ilişkin danışma niteliğini aşıp, 1136 sayılı Kanun'un 35 inci maddeye göre avukatlara ait olduğu belirtilen nitelikte hukuki açıklama, hukuki hizmet vermeye ilişkin açıklamalar ve bu nitelikteki reklamları içerdiği, dolayısıyla davalı şirketin maddede belirtilen tekel hakkına aykırı faaliyette bulunduğu ve bu faaliyetlerin haksız rekabete yol açtığı, diğer davalı gerçek kişinin ise davalı şirket adına bu faaliyetleri yürütmekte olduğu gerekçesi ile ... Hasar Danışmanlık Ltd. Şti'ne yönelik davanın kabulü ile, davalı şirketin 1136 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinde belirtilen tekel hakkına aykırı faaliyette bulunduğunun ve bu faaliyetlerin haksız rekabete yol açtığının tespiti ile haksız rekabetin önlenmesine, davalı şirket ana sözleşmesinin konu ve amaçlarında yer alan 1136 sayılı Kanun'un 35 inci maddesine aykırı olan tüm ibareleri ana sözleşmeden çıkarılmasına, davalı şirketin haksız rekabet teşkil eden internet sitesindeki facebook ve twitter hesaplarındaki yayın ve paylaşımlarının kaldırılmasına, davalı ...'e yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı şirket vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davalı ...'in yargılamanın 14.03.2020 tarihli 1 no.lu celsesinde "...Ben davalı şirket ile yaptığım sözleşme gereğince trafik kazalarından kaynaklı sigorta ve tazminat konularında vatandaşlara danışmanlık hizmeti veriyordum. Kendi adıma vergi kaydım vardır. Tüm masraflar bana ait olmak kaydıyla elde edilen geliri davalı şirket ile %50 oranında paylaşmak üzere anlaştık... Kâr'ın yüzde 50'lik kısmına ilişkin ben de davalıya fatura kestikten sonra davalı bu %50 'lik kar payını bana ödüyordu.." şeklinde beyanda bulunduğunu, mahkeme içi ikrar ile davalı yan bağlı olduğundan açık olarak kendi adına olan vergi kaydı ile müştereken davalı şirketle birlikte bu faaliyetlerin gerçekleştirildiğinin sabit bulunduğunu, davalı ...'in kendi nam ve hesabına diğer davalı şirketle hasar danışmanlık faaliyeti adı altında faaliyet verdiğini, haksız rekabete yol açtığını ileri sürerek ilk derece mahkemesinin davalı ... yönünden davanın reddine dair verilen kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin şahısların sigorta kapsamındaki kayıp ve zararlarını telafi etmek ve bu hususlarda danışmanlık hizmeti vermek amacı ile 2009 yılında hukuka uygun bir şekilde kurulmuş ticari sicile kayıtlı resmi bir şirket olduğunu, Eskişehir Baro Başkanlığının iddialarının yersiz olduğunu, avukatlık tekel hakkına aykırı bir durumun mevcut olabilmesi için hukuki meselelerde mütalaa vermek, gerçek kişilere ait hakları dava etmek veya adli işlerini takip etmek gerektiğini, müvekkilimizin faaliyet alanı ise sigorta kapsamındaki kayıp ve alacaklar olduğunu, davanın kabulünün hatalı bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı Şirket vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerektiği, davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, davalı ..., duruşmada davalı şirket ile yaptığı sözleşme gereğince trafik kazalarından kaynaklı sigorta ve tazminat konularında vatandaşlara danışmanlık hizmeti verdiğini, kendi adına vergi kaydının olduğunu, tüm masraflar kendisine ait olmak üzere elde edilen geliri davalı şirket ile %50 oranında paylaştığını beyan etmiştir. Davalının bu beyanı ile dosya kapsamındaki diğer bilgi ve belgeler irdelendiğinden mahkemenin davalı şirket için kabulünün davalı ...'i de kapsaması gerektiği, yani her iki davalının birlikte haksız rekabet eylemini gerçekleştirdiklerinin belirlenmesi gerekirken, bu davalı yönünden yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin doğru bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin haksız rekabete dayalı faaliyetleri bulunmadığı davaya cevap dilekçesi ekindeki deliller ile dosyada toplanan delillerle ispat edilmesine rağmen ve yerel mahkemece de bu yönde karar verilmesinden de anlaşılacağı üzere müvekkilinin haksız rekabet oluşturacak bir eylemde bulunmadığı hususunda kuşku bulunmadığı halde davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, avukat olmayan müvekkilinin avukatlık tekelini ihlal etmek suretiyle haksız rekabete yol açmasının mümkün olmadığını, belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ve hükmün ilanı istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'e yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.