YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/7083 E.  ,  2024/3391 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1177 Esas, 2022/1238 Karar
HÜKÜM : Esas Hakkında Yeniden Hüküm Kurulması
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/248 E., 2022/445 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit ve çekin istirdatı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince menfi tespit yönünden davanın kabulüne, istirdat yönünden davalı ... ...Gıda Teks. İnş. Dış Tic. San. Ltd. Şti. davanın reddine, diğer davalılar yönünden pasif husumet nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı ... ...Gıda Teks. İnş. Dış Tic. San. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle menfi tespit yönünden davanın kabulüne, istirdat yönünden davalı ... ...Gıda Teks. İnş. Dış Tic. San. Ltd. Şti. davanın reddine, diğer davalılar yönünden pasif husumet nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; .... Giyim Teks. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı şirket adına keşide edilen 29.12.2017 tarihli 180.000,00 TL bedelli Akbank ..... Şubesi'ne ait çekin, şirket çalışanı .....uhdesinde iken çalındığını ileri sürerek dava konusu çekin istirdatına, müvekkilinin keşideci ..... Giyim Teks. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden sonraki haklı hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar ... Bisküvi Kek Gıda Teks. İnş. Dış. Tic. San. Ltd. Şti. ve ... Giyim Teks. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporuna itibarla, davaya konu çek üzerindeki imzanın davacı şirket temsilcisi ...'ün eli ürünü olmadığı gerekçesiyle davacının çek sebebiyle borçlu olmadığının tespitine, davalıların şüpheli konumunda olduğu ceza dosyasının bulunmadığı, çekle ilgili soruşturma sonucunun beklenilmesinin dosya esasını etkilemeyeceği, istirdat davası yönünden imzaların istiklali ilkesi gereği 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 677 nci maddesi gereğince davalı ... Bisküvi Kek Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle reddine, diğer davalılar yönünden ise istirdat talebi yalnızca hamile yönelik açılabileceğinden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ...Gıda Teks. İnş. Dış Tic. San. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... ...Gıda Teks. İnş. Dış Tic. San. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı yanın açıkça 180.000,00 TL bedelli çekin istirdadını talep ettiğini, vekalet ücretinin de istirdadı talep edilen miktar üzerinden nispi olarak hükmedilmesi gerektiği halde Mahkemece maktu vekâlet ücretine hükmedildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın, 6102 sayılı Kanun'un 792 nci maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan nisbi nitelikli istirdat istemine ilişkin olduğu, mahkemece davanın reddine karar verilmiş olması sebebiyle, hukuki niteliği itibariyle kendisini vekil ile temsil ettiren ve istinaf yoluna başvuran davalı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifleri (A.A.Ü.T.) uyarınca nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile maktu vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle davalı ... Bisküvi Kek Gıda Teks. İnş. Dış. Tic. San. Ltd. Şti. vekilinin istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, bu kapsamında; menfi tespit talebi yönünden davanın kabulü ile keşidecisi ... Giyim Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan Akbank Gülbahar şubesine ait Z9135486 numaralı, 29.12.2017 tarihli, 180.000,00 TL bedelli çek sebebiyle davacının borçlu olmadığının tespitine, istirdat talebi yönünden... Gıda Org. Tic. Ltd. Şti., ... ve ... Giyim Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, istirdat talebi yönünden ... Bisküvi Gıda Tekstil İnş Dış Tic. Sanayi Limited Şirketi aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; çeki çalanların, arkasına; .... Şti., ... ve ... Bisküvi şirketinin cirolarını eklediklerini, gayri mesru hamil ... Biskuvi şirketinin çeki davalı ... Güneşten almış olduğunun görüldüğünü, fakat vergi dairesinden gelen yazının çekin arkasındaki ... kaşesindeki T.C. kimlik numarasının sahte olduğunun bildirildiğini, bu nedenle 180.000,00 TL meblağlı çeki alan şirket yetkilisinin kaşesi, T.C. kimlik numarası ve adresi sahte olan kişiden sorgusuz sualsız araştırmadan çeki kabul etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çekin iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğundan istirdat davalarının kabulüne karar verilmesi gerektiğini, ayrıca çekin istirdadı taleplerinin reddi nedeniyle Mahkemenin davalılar lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nisbi vekalet ücretine hükmedildiğini, istirdat taleplerinin çek yaprağına ilişkin olduğunu, çekte mevcut imzanın kendilerine ait olmadığının tespit edildiğini, davalı ... Giyim Şirketinin cevap dilekçesinde istinaf kararında ileri sürülenin aksine davayı kabul ettiğini açıkça beyan etmesine rağmen mezkur şirket lehine de vekalet ücretine hükmedildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, menfi tespit ve çekin istirdatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 677 nci maddesi ile 792 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Kural olarak İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmamaktadır. Ancak ilk kararı istinaf etmeyen taraf Bölge Adliye Mahkemesi tarafından İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeni bir karar verilmesi halinde bu yeni kararı temyiz edebilecektir. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi halinde Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır. Bu itibarla davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmediği ve Bölge Adliye Mahkemesince de davalı ... ...Gıda Teks. İnş. Dış Tic. San. Ltd. Şti. vekilinin sadece vekalet ücretine yönelik istinaf isteminin kabulü ile karar verildiği gözetildiğinde, davacı vekilinin esas ilişkin temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde vekalet ücretine yönelik ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.