YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/7017 E.  ,  2024/2863 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1389 Esas, 2022/1551 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/43 E., 2020/78 K.

Taraflar arasındaki endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ... Holding bünyesinde yer almakta olduğunu, davalının, müvekkilinin tescil ettirmiş olduğu 2013/02580-1 numaralı "baza başlık" başlıklı tasarımına rağmen 2018/00566-7 sıra numaralı "yatak başlığı" başlıklı tasarımını tescil ettirdiğini, davalıya ait tasarımın müvekkiline ait tasarımdaki yatak başının birebir aynısı olduğunu, davalının önceki tasarımlarındaki tarz bütünüyle farklı olduğunu, dolasıyla davaya konu tasarımda müvekkili şirkete ait tasarımın taklit edildiğini, davaya konu tasarımın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) haksız rekabete ilişkin hükümleri gereğince haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini haiz olmayan, kötü niyetle tescil edilen 2018/00566-7 sıra no.lu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketi tarafından Türk Patent Kurumu'na (TÜRKPATENT) yapılan başvuru üzerine tescil prosedürü başladığını, bu prosedür ilerlerken davacı şirket tarafından kendilerine ait olan 2013/02580-1 sıra numaralı "baza başlık" başlıklı tasarımın mevcut olduğu ve müvekkili şirket tarafından talep edilen patentin yenilik doğrucu olmadığı ileri sürülerek itiraz edildiğini, yapılan inceleme ve değerlendirmede; 2018/00566/5 sıra numaralı tasarım ile itiraza gerekçe gösterilen 2013/02580-1, 2015/03763-1, 2016/08235-1, 2017/07066/1 ve 2017/07269/2 sıra numaralı tasarımlar genel izlenim itibariyle farklı görülmüş olup itiraz konu tasarım yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip bulunduğunu, davacı tarafın yaptığı itirazın reddine karar verilerek 2018 00566/5 sıra numaralı tasarımın tesciline karar verildiğini, davacının adına tescilli olduğu iddia edilen tasarım incelendiğinde, TÜRKPATENT tarafından tescil ettirmiş olduğu 2013/02580-1 numaralı tasarıma rağmen müvekkiline ait 2018/00566-7 sıra numaralı yatak başlığı tasarımının tescil edildiği konusunda itirazda bulunmakta olduğunu, itirazına dayanak olarak ise tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı savına dayandığını ancak söz konusu davacı savı müracaat sırasında da ileri sürülmüş ve yapılan inceleme sonrasında itirazın reddine ve müvekkili adına tescile karar verildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı adına tescilli tasarım ile davacının daha önce kamuya arz ettiği ürünün "dış görünüş" itibariyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılandıklarının anlaşıldığı, baza ve yatak şeklinde olan ürünlerde tasarım özgürlüğünün bulunduğu, sektördeki tasarım özgürlüğü alanının dar olmadığının göstergesi olarak tüketici nezdinde birbirinden tamamen farklı konumlanacak ve farklı zevklere hitap edecek genişlikte ürün yelpazesinin hemen her satış noktasında sunulması gerçeği olduğu, davalının mevcut tasarım özgürlüğü çerçevesinde başka bir görünüm tercih etme imkan ve hürriyetine sahipken neredeyse birebir denecek derecede davacı tasarımlarını taklit ettiği, davalı adına tescilli davaya konu tasarımların yeni ve ayırt edici niteliklerinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince tamamen bilirkişi raporundaki görüş benimsenerek ve rapor doğrultusunda karar verildiğini, dosya kapsamında yalnızca bir bilirkişi raporu bulunduğunu, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının sunulduğunu ancak itirazlarının reddedildiğini, gerekçeli kararda bilirkişi raporunda belirtilenlerin dışında yeni bir şey söylenmediğini, rapora itirazlarını karşılar gerekçeler sunulmadığını, bu sebeple müvekkilinin adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini,
davacının, iddialarını genel olarak kapitone desen üzerine temellendirdiğini ve raporda da bu durumun inceleme konusu yapıldığını, ancak sırf kapitone desen kullanılması sebebiyle, gerekçeli kararda belirtildiği gibi "birebir taklit" durumundan bahsedilmesinin mümkün olmadığını, müvekkiline ait tasarım ile davacının tasarımı arasında, kullanıcı gözünde iltibasa sebep olacak derecede benzerlik bulunmadığını, iki tasarım arasında ilk bakışta farkedilen çok sayıda farklılık bulunduğunu, raporda bu hususlar değerlendirilmemiş olup, itirazlarının da yeterli bir gerekçe olmaksızın mahkemece dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece alınan bilirkişi heyeti raporunda; yatak başlığı tasarımlarının aşağıdan yukarıya doğru genişleyen geometrik yapıda olduğu, üst kenarın merkezde dışa doğru bombe yapan simetrik yerleşmiş dalga formda olduğu, üst kenar köşelerin radyuslu olduğu, önyüzeyde kapitone uygulması olduğu, kapitone deseni oluşturan düğme çukurlarının yatayda hükümsüzlüğü talep edilen tasarımda 3 sıra, davacı tasarımında 4 sıra olduğu, yatak başlarındaki çerçeve oranlarının benzer olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen başlıkta çerçeve ile ana başlığına aynı renk olduğunu, davacı tasarımında çerçeve ve ana başlığın farklı renk olduğu, davacının tasarımında yatak başı kesintisiz olarak yer düzlemine inerken davalınınkinde ikinci bir öğeye bağlanarak düz biçimde indiğini, karşılaştırılan tasarımları oluşturan bütün öğelerin benzer oranda olduğu, tasarımlar arasındaki farkların küçük ayrıntıda olup ayırt edici nitelik katmadığını, tasarımların benzer olarak algılandıkları, genel görünüm özelliklerine göre bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılandıkları yerinde olarak tespit edilmiş olmakla raporda ayrıntılı inceleme ve karşılaştırma yapıldığı, küçük ayrıntılardaki farklıların tasarıma ayırt edicilik katmayacağı dikkate alınarak ilk derece mahkemesince dava konusu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesinin yerinde görüldüğü gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.