YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/6437 E.  ,  2024/570 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/498 Esas, 2022/511 Karar
DAVALILAR : 1. Doğanbaba Tekstil İnş. Taah. Gıda Day.Tük. Malları Tic. Ltd. Şti.
2 ....
3.... vekilleri Avukat ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar vekili tarafından, duruşmasız olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 23.01.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalılardan Doğanbaba Teks. İnş. Taah. Gıda Day. Tük. Mall. Tar. ve Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan genel kredi sözleşmesini diğer davalıların müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladıklarını, sözleşmeye istinaden davalı şirkete nakit kredi kullandırıldığını, davalı şirketin kredi borçlarını ödememesi üzerine davalılara ihtarname gönderildiğini, buna rağmen borcun ödenmemesi üzerine tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılar aleyhine takip başlatıldığını, davalıların takibe haksız olarak itiraz ettiklerini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve %40 icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/88 D.İŞ sayılı dosyası ile banka kayıtları üzerinde yaptırdıkları tespit sonucunda, bankaya verilen teminatın dava konusu kredi borcunu fazlasıyla karşıladığının belirlendiğini, bankaya verilen teminat çeklerinin çoğunun da tahsil edildiğini, bu şekilde davanın konusuz kaldığını savunarak davanın reddi ile davacının %40'tan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemenin 12.03.2014 tarihli, 2010/183 E., 2014/52 K. sayılı kararı ile davanın kısmen karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 06.03.2019 tarihli, 2018/1789 E., 2019/1437 K. karar sayılı kararıyla Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu hazırlandığı, sözleşmede belirtilen faiz ile ilgili hükümlerin dikkate alınmadığı, faiz oranının hangi kıstasa göre hesaplandığının belirtilmediği, bilirkişi raporunun yetersiz olduğu, Mahkemece bankacılık konusunda uzman kişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyeti ile banka kayıtları yerinde incelettirilerek, tarafların daha önce alınan bilirkişi raporlarına karşı yaptığı itirazları da değerlendirmek suretiyle genel kredi sözleşmesinin 10/1 maddesinde belirtilen faiz ile ilgili hüküm de dikkate alınarak davacı bankanın o dönem içerisindeki Merkez Bankasına bildirdiği akti ve temerrüt faizine ilişkin genelgeler getirtilip, Bankanın o dönem için ticari kredilere fiilen uyguladığı akti ve temerrüt faiz oranları da tespit ettirilerek alınacak bilirkişi raporu doğrultusunda bir karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek Mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıların kredi borcunu ödememesi üzerine hesabın 28.08.2008 tarihinde kat edildiği, kat tarihi itibarıyla bankanın 177.686,52 TL alacağı olduğu, temerrüdün 01.09.2008 tarihinde gerçekleştiği, ihtara rağmen alacağını tahsil edemeyen bankanın 24.09.2008 tarihinde takip başlattığı, 150.718,52 TL asıl alacak, 7.349,24 TL işlemiş faiz, BSMV ve masraf olmak üzere toplam 158.614,42 TL alacağın, asıl alacağa takipten sonra işleyecek %60 temerrüt faiz ve diğer ferileri ile ödenmesinin talep edildiği, ödeme emrinde iade edilmeyen 20 adet çek yaprağından dolayı oluşan 8.700,00 TL gayrinakit kredi bedelinin de faizsiz bir hesapta depo edilmesinin talep edildiği, davalıların borca ve faize itirazı ile takibin durduğu, davacı Bankanın faiz genelgelerine istinaden hesaplama döneminde yıllık %40 akdi ve %60 temerrüt faiz uygulanarak yapılan hesaplama neticesinde Bankanın 24.09.2008 takip tarihinde davalılardan olan nakit kredi alacağının; 154.119,29 TL 18.09.2008 tarihinden kalan asıl alacak, 1.541,19 TL 18.09.2008 tarihinden 24.09.2008 takibe kadar işleyen temerrüt faizi %60, 77,06 TL BSMV, 179,20 TL masraf ve ücret olmak üzere 155.916,74 TL hesaplandığı, bankanın dava dilekçesinde 145.758,52 TL asıl alacak, 7.286,25 TL faiz, 364,31 TL, BSMV ve 179,20 TL masraf olmak üzere 153.588,28 TL üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ettiği, asıl alacak bakımından bankanın talebi ile bağlı kalındığında, 24.09.2008 takip tarihi itibarıyla bankanın alacağının 145.758,52 TL asıl alacak, 1.541,19 TL işlemiş faiz, 77,06 TL BSMV ve 179,20 TL masraftan oluşan toplam 147.555,97 TL olduğunun tespit edildiği, 145.758,52 TL asıl alacak için de takip tarihinden itibaren yıllık %60 temerrüt faiz ve faizin %5 oranında gider vergisini talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takibe itirazın kısmen iptali ile takibin 145.758,52 TL asıl alacak, 1.541,19 TL işlemiş faiz, 77,06 TL BSMV ve 179,20 TL masraf olmak üzere toplam 147.555,97 TL üzerinden devamına, 145.758,52 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren yıllık %60 temerrüt faizi ve faizin %5'i oranında gider vergisi uygulanmak suretiyle takibin devamına, 20 adet çek yaprağı bedeli olan 8.700,00 TL'nin banka nezdinde faiz getirisi olmayan bir hesapta depo edilmesine, 145.758,52 TL asıl alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taleple bağlılık ilkesinin Mahkemece yanlış uygulandığını, hesap kat ihtarı, icra dosyasında talep edilen tutar, bilirkişi raporunda hesaplanan toplam tutar nazara alındığında davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, ve kısmen kabul kararı verilerek müvekkili aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, bankadan çek dökümlerinin istenmesini talep ettiklerini, davacı bankanın 07.07.2021 tarihli cevabi yazında temlik cirosu ile devraldığı çeklere ilişkin tahsilat, iade bilgileri ve yasal takibe konu edilen çeklerin dökümünü gönderdiğini, söz konusu belge incelendiğinde icradan tahsil edilen bedellerin hepsinin müvekkiline yapılan icra takibinden sonra olduğunu, bu bedellerin dava konusu icra dosyasına bildirilmediğini, tahsil edilmeyen çek toplamlarında sorumluluğun davacı bankaya ait olduğunu, bu cevaplar geldikten sonra bilirkişi raporu aldırılması gerekmesine rağmen taleplerinin reddedildiğini, davacının müvekkillerine iade ettiğini iddia ettiği çekleri kabul etmediklerini, bu konu ile ilgili olarak imza incelemesi yapılması gerektiğini, takip tarihi ile dava tarihi arasında bankanın icra dosyalarından 158.080,75 TL'lik tahsilat yaptığını, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, geri kalan dosyalarda bazı tahsilatların davadan sonra yapıldığını, bazı dosyaların derdest olduğunu ileri sürerek ve resen nazara alınacak sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının alacağı olup olmadığı, miktarı, davalılar tarafından yapılan ödeme olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere Mahkemece bozma ilamına uyularak bilirkişi raporu alınmıştır. Davalılar vekili, söz konusu rapora itiraz ederek davacı bankaya müzekkere yazılmasını, çek dökümlerinin istenmesini, takibe konulan çekler ve bu çeklerden icra takibi ile işbu davanın açılış tarihine kadar yapılan tahsilatların belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek yeni bir rapor alınmasını istemiştir. Mahkemece, davacı Bankaya yazılan müzekkereye, davacı Bankaca 07.07.2021 tarihli yazı ile Bankanın tahsili halinde kredi borcundan mahsup edilmek üzere genel kredi sözleşmesinin 16/2. maddesi uyarınca temlik cirosuyla devraldığı çeklere ilişkin olarak tahsilat ve iade bilgileri ile yasal takibe konu edilip edilmedikleri, edildi ise takibin devam edip etmediği ve icra dosyası belgelerinin liste halinde gönderildiği belirtilerek yazı ekinde 6 sayfa halinde bir çok çeke ilişkin ödeme ve çeklerin akıbetine ilişkin döküman gönderilmiştir. Davalılar vekilince söz konusu yazı uyarınca dava konusu kredi sözleşmesi ve icra takibine yönelik tahsil edilen çekler bakımından ek rapor alınması talebinde bulunulmasına rağmen Mahkemece ek rapor talebi reddedilerek davalılar vekilince itiraza uğrayan 10.03.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre karar verilmiştir.

3. Bozulmaya uyulduktan sonra alınan bilirkişi raporuna davalılar vekilinin itirazı üzerine davacı bankaya yazılan müzekkereye verilen cevapta dava konusuyla ilgili bilgi ve belgeler gönderildiğine göre Mahkemece yapılması gereken; davalılar vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını karşılayacak, davacı Banka tarafından 07.07.2021 tarihli yazı ekinde bildirilen çeklere ilişkin bilgiler de nazara alınmak suretiyle davalılar vekilinin dava konusu kredi sözleşmesi ve icra takibine yönelik ödemelerinin bulunup bulunmadığı konusunda ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmek gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalılara iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.