YARGITAY 11. HUKUK DAIRESI

11. Hukuk Dairesi         2022/6283 E.  ,  2024/2542 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/1907 Esas, 2022/739 Karar

HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2014/676 E., 2018/215 K.

Taraflar arasındaki alacak asıl ve karşı davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl davacılar vekili ve karşı davacı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA
1.Asıl davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 26.12.2003 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince davalı şirkete ait olan mağazanın 8500 hisse senedi karşılığı müvekkili şirkete satıldığını, sözleşmenin yapılması ile müvekkili şirketin 3.500,00 TL kaporayı nakit olarak ödediğini, kararlaştırılan 6600 adet hisse senedini de davalı şirkete teslim ettiğini, buna ilişkin olarak taraflar arasında 23.12.2013 tarihli tutanak düzenlendiğini, diğer davalı ...'nin ise davalı şirketin o tarihlerdeki avukatı olduğunu ve bürosunun davalı şirketin hisse senedi toplama ve değerlendirme merkezi olarak kullanıldığını, şirketin kararı ve ilanlar gereğince hisse senedi teslimlerinin davalı ...'ye yapıldığını, nakit paraların da davalı ...'ye gönderildiğini, müvekkili şirketin davalı şirketle yaptığı sözleşme gereğince kalan edimlerini de davalı ... hesabına gönderdiğini, davalı ...'ye yapılan ödemelerle birlikte 8522 adet hisse senedini teslim ederek sözleşme gereğince müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini, buna rağmen davalı şirketin tapuyu devretmediğini, bu nedenle Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/662 E. sayılı dosyası ile tapu iptal ve tescil davası açıldığını, bu davada davalı davalı ...'nin verdiği cevap dilekçesinde aldığı bedelleri ve hisse senetlerini kabul ettiğini, ancak daha sonra yapılan ödemeleri kabul etmediğini, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemelerin tamamının belgeli olduğunu, çoğunun banka kanalıyla yapıldığını, buna rağmen Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, ancak davalı ...'ne yapılan ödemelerle ilgili hüküm tesis edilmediğini, zira ödenen para ve hisse senetlerinin şirket kayıtlarına intikal ettirilmediğini, davalıların kendi aralarında iç çekişmeden dolayı sorunlar yaşadıklarını, bu nedenle davalı şirket namına davalı ...'ne yapılan ödemelerin kimde kaldığı davalı taraflarca birbirlerine teslimin yapılıp yapılmadığı hususları belli olmadığı için işbu davanın hem şirket hem de hisse senedi toplamaya yetkili şirket vekili aleyhine açıldığını ileri sürerek 24.450,00 TL alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyen mevduata uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 1650 adet davalı şirkete ait hisse senedinin aynen iadesine, aynen iade mümkün olmadığı takdirde her bir hisse senedinin şuandaki tasfiye heyetince ödenen bedeli olan tanesi 150,00 TL'den hesap edilerek bedelinin davalılardan ödeme tarihlerinden itibaren işleyen mevduata uygulanan en yüksek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Karşı davası ... karşı dava dilekçesinde; birim hisse senedinin tasfiye kurulunca belirlenen şuandaki değerinin 150,00 TL olduğunu, 1650 adet hisse senedinin toplam tutarının ise 247.500,00 TL olduğunu, davacı ...'e verilen teslim tutanağında vekalet ücretiyle ilgili olarak vekalet ücretinin bedelin %15'i olduğunun açıklandığını, buna göre vekalet ücretinin 37.125,00 TL olup davacı ... tarafından ödenen vekalet ücretinin ise 22.500,00 TL olduğunu ileri sürerek şimdilik 14.650,00 TL'nin son vekalet ücreti ödemesinin yapıldığı 13.01.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacı karşı davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı Tasfiye Halindeki İpa Gıda İht. Maddeleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde toplam 24.450,00 TL nakit banka havalesi ile 1650 adet hamiline yazılı hisse senetlerinin davalı ...'ne teslim edildiğinin belirtildiğini, davalı ...'nin de Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası ile Konya Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma dosyasında kendisine gönderilen paraların ve teslim edilen hisse senetlerinin davacı ... ile olan hukuki ilişki nedeniyle olduğunu belirttiğini, bu durumda müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirket yönünden davanın pasif husumetten reddi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı-karşı davacı ... cevap dilekçesinde; davacı şirket tarafından hisse senetlerinin teslim edilmediğini, ihtarnameler ile bu duruma açıklık getirildiğini, teslim edilen hisse senetlerinin davacı ...'e ait olup davacı şirket ile bir ilgisinin bulunmadığını, bu nedenle davacı şirketin açtığı davanın reddi gerektiğini, davacı ... tarafından kendisine ait 1495 adet hisse senedi ile müvekkillerinden tanesi 130,00 TL bedelle devir aldığı 105 adet hisse senedi olmak üzere toplam 1600 adet hisse senedini asıllarıyla değiştirmek ve bedellerini tahsil etmek amacıyla toplam bedellerinin %15'i vekalet ücret karşılığı teslim ettiğini, davacı ...'in 105 adet hisse senedinin toplam 13.650,00 TL tutarını iki ayrı taksitte kendisine ait banka hesabına havale ettiğini, havale makbuzlarına hisse senetlerinin sayısının ve bu havalelerin şirket hisse senetlerine karşılık olarak yapıldığının yazdırıldığını, uhdesinde davacı ...'in teslim ettiği kendisine ait 1495 adet hisse senedi ile müvekkillerinden devir aldığı 188 adet hisse senedinden oluşan toplam 1683 adet muvakkat hisse senedinin mevcut olduğunu, davacı ... tarafından 3 taksitte toplam 22.500,00 TL vekalet ücreti ödemesi yapıldığını, ancak banka havale makbuzlarında vekalet ücretine ilişkin olduğuna dair açıklama yapılmadığını, sanki hisse senedi karşılığı ödeme yapılmış gibi rastgele hisse senedi sayılarının yazdırıldığını, yapılan itirazlar üzerine davacının Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına sunduğu 20.07.2005 tarihli dilekçesiyle bu ödemenin vekalet ücretine ilişkin olduğunu kabul ettiğini, buna rağmen dava dilekçesinde yapılan bu ödemeleri hisse senetlerinden bağımsız para havaleleri olarak göstermeye çalıştığını, oysa dava dilekçesinde talep edilen 24.450,00 TL'nin devir alınan 188 adet hisse senedinin karşılığı olduğunu, bu hisse senetlerinin 450 adedinin asıllarıyla değiştirildiğini, 1233 adedinin ise asıl hisse senedi gibi karşılıkları ödenmek üzere Yönetim Kurulunca kabul edildiğini, tasfiye bakiyesinin dağıtımı beklendiğinden bu hisse senetlerinin muhafazası altında olduğunu, talep edilmesi halinde ... adına bu hisse senetlerini Mahkemeye teslim etmeye hazır olduğunu, ancak davacı ...'in hisse senetlerinin iadesi konusunda kendisine yazılı veya sözlü talepte bulunmadığını savunarak asıl davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davacı-karşı davalı ... vekili karşı davaya cevap dilekçesinde; talep edilen vekalet ücreti alacağının zamanaşımına uğradığını, davalı tarafından düzenlenen tahsilat makbuzlarında herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmediğini ve vekalet ücretinin alındığını, bu aşamadan sonra hisse senetleri birim fiyatlarındaki artış nedeniyle fark alacak talep edilemeyeceğini, kaldı ki davalının Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında sunduğu dilekçesi ile birim hisse bedelinin 130,00 TL olarak kararlaştırıldığını ve bu bedel üzerinden vekalet ücreti alacağı olan 22.500,00 TL'yi tahsil ettiğini ve serbest meslek makbuzu düzenlediğini açıkça beyan ettiğini, davalının vekalet ücreti alacağı bulunmadığını savunarak karşı davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/662 E. sayılı dosyası üzerinden açılan tapu iptal ve tescil davasında tapu iptal tescil talebinin reddedildiği, davalının kabulünde bulunan 6640 B tipi hisse senedinin ve kapora olarak ödenen 3.500,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verildiği, işbu kararın kesinleştiği, bu kararın davacı şirket ile davalı şirket yönünden kesin hüküm niteliğinde olduğu, davacı ... tarafından bizzat ve davalı ... adına (Demosan A.Ş. tarafından) davalı ...'nin hesabına "İPA A.Ş.'ne ait asıl hisse senedi alımı" açıklaması ile toplam 24.450,00 TL gönderildiği, ödemelerin davacı şirket tarafından yapılmaması nedeniyle davacı şirketin hak talep edemeyeceği, bu nedenle davacı şirketin açtığı davanın reddi gerektiği, davalı ... tarafından düzenlenen 22.05.2004 tarihli para makbuzunda "...'den 1600 adet muvakkat hisse senedi bedelleri tahsil edilmek üzere teslim alındı. Vekalet ücreti toplam bedelin %15'idir." açıklamasının bulunduğu, davacı ... ile davalı ... arasındaki ilişkinin vekalet ilişkisi olduğu, davalı ...'nin kendisine teslim edilen 1600 adet muvakkat hisse senedinin tasfiye halindeki davalı şirketten tahsil edilmesi görevini üstlendiği, işbu davada davacı ... tarafından davalı ...'den hisse senetlerinin iadesi talep edilmekle vekalet sözleşmesinin feshedilmiş olduğu, yargılama sırasında davalı ... tarafından dava konusu olan 1650 adet hisse senedinin Mahkemeye iade edildiği, işbu hisse senetlerinin davacı ...'e iadesi gerektiği, davacı ...'in davalı ...'den uhdesinde bulunan diğer hisse senetlerinin bedelini talep edemeyeceği, ancak ayrı bir dava yoluyla iadesini talep edebileceği, bu nedenle hisse senetlerinin bedeline yönelik talebinin yerinde olmadığı, karşı davaya konu vekalet ücreti alacağı yönünden, fesih ve karşı dava tarihleri dikkate alındığında zamanaşımı süresinin dolmadığı, davalı ...'nin vekalet ücretine konu 1600 adet hisse senedi ile ilgili vekalet ücretini hak edecek işlem yaptığını ispat edemediği gerekçesiyle asıl davada; davacı şirket yönünden davanın reddine, davacı ... yönünden davanın kısmen kabul, kısmen reddine, davacının hisse senetlerinin iadesine yönelik talebinin kabulüne, davalı ... tarafından Mahkemeye ibraz edilen 1.650 adet davalı şirket hisse senedinin kararın kesinleşmesi ile davacı ...’e teslimine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ...’in davalı şirkete yönelik davasının reddine, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı karşı davacı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik bilirkişi raporu ile itiraz dilekçeleri dikkate alınmadan karar verildiğini, hesaplama hatalarının yapıldığını, müvekkili şirketin davalı şirkete ait Konya mağazasının hisse devri karşılığında satın aldığı, müvekkilinin de hisse devrine karşılık Konya mağazasını almak için bir kısım hisseleri devrettiği ve bir kısım paralar ödediğinin dosya kapsamı ile sabit olduğunu, Mahkemece hisse senetlerinin devri ile ilgili talepleri dikkate alınmadan karar verildiğini, müvekkillerinin hem davalı şirketten hem de davalı ...'den alacaklı olup davalıların kendi aralarındaki hukuki uyuşmazlıkların müvekkillerini bağlamadığını, davalı ... yönünden davanın kabulü kararı yerinde olmakla birlikte kabulüne karar verilen hisse senetlerinin devrine değil bedellerinin ödenmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı karşı davacı ... istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu hisse senetlerinin ilk celsede Mahkemeye teslim etmesine rağmen aleyhine yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davacıya ait muvakkat hisse senetlerinin geçerliliğinin kendisi tarafından kabul ettirildiğini ve genel kurulda kabul gördüğünü, böylelikle üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirerek vekalet ücretine hak kazandığını, bu nedenle karşı davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hüküm tekrar edilerek davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen asıl davaya ilişkin kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı şirkete ait mağazayı hisse karşılığı aldığının Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesince de kabul edildiğini, ...'in yaptığı işlemleri şahsı ve şirketi adına yaptığını, davalıların aralarındaki anlaşmazlık nedeniyle sorumluluktan kaçtığını, müvekkilinin teslim ettiği bir kısım hisse senetlerinin ortada olmadığını, davalı şirketin de müvekkiline karşı sorumluluğunun devam ettiğini, kararın bu haliyle icra edilebilirliği olmadığı için hisse bedellerinin ödenmesine hükmedilmesi gerektiğini, rapora karşı itirazlarının değerlendirilmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan 26.12.2003 tarihli tutanak kapsamında davalı şirketin hukuk müşaviri olan ve bürosu şirketin senet toplama merkezi olarak ilan edilen diğer davalı ...'ne yapılan 24.450,00 TL ödemenin taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı ...'ne teslim edilen 1650 adet hisse senetlerinin aynen iadesi, olmadığı taktirde bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkin olup; davalı ... tarafından davacı ...'e karşı açılan karşı dava ise, 1600 adet hisse senedi bedelinin tasfiye kurulundan tahsili için yapılan vekalet sözleşmesi kapsamında bakiye vekalet ücretinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen asıl davaya ilişkin karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden asıl davada davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.