YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/6257 E.  ,  2024/2667 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1204 Esas, 2022/622 Karar
HÜKÜM : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/441 E., 2019/15 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2015/05424 sayılı "FIRIN" başlıklı tasarım tescil başvurusunda bulunduğunu, davalı şirket tarafından bu başvuruya itiraz edildiğini, diğer davalı kurumun Simfer’in Ağustos 2014 tarihli olduğu iddia edilen kataloğunda yer alan ürünler nedeniyle yenilik ve ayırt edicilik kriterleri taşımadığı gerekçesiyle davalının itirazını kabul ederek müvekkilinin tasarım tescilini iptal ettiğini, oysa müvekkili tasarımları ile redde mesnet olan tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünde benzer olmadığını, müvekkilinin tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olduğunu, davaya konu tasarımı oluşturan fırınlı ocak bakımından tasarımcının seçenek özgürlüğünün sınırlı bulunduğunu, davaya konu üründe fırının ocak kısmında yer alan pişirme gözleri ile davalı şirketin mesnet gösterdiği ürünlerin ocak kısımlarının farklı olduğunu, ocak kısmındaki dört gözün farklı boyutlarda olduğunu, taraf tasarımlarının fırın kısımlarının da farklı olduğunu, yine kontrol panelinin de farklı olduğunu, dava konusu tasarımların, redde mesnet tasarımlardan farklı olduğunu, yenilik ile ayırt edicilik niteliklerini taşıdığını ileri sürerek, YİDK’in 20.09.2016 tarih ve 2016-T-533 sayılı kararının iptaline, dava konusu tasarımların tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının tasarımlarının yeni olmadığını, uzun yıllardır gerek Türkiye’de gerekse dünyada satılan ocaklı fırın tasarımları ile birebir aynı/ayırt edilmeyecek kadar benzer olduğunu, tasarımcının özgürlük alanının davacının bahsettiği kadar dar kalıplar içerisinde olmadığını, davaya konu ürünün yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadıklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre davacıya ait fırın tasarımının yarattığı genel izlenim ile redde mesnet fırın görsellerinin yarattığı genel izlenimin ayniyet derecesinde benzer olduğu ve dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığı, farklılıkların küçük ayrıntı seviyesinde kaldığı ve ayırt ediciliği sağlamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının gerekçesinin denetime ve hüküm kurmaya elverişsiz bilirkişi raporuna dayandığını, bilirkişi raporunda ürünler arasındaki mukayesede, esaslı ve önemli noktalarda hatalı ve eksik incelemelerde bulunulduğunu, müvekkili firmanın tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik unsuru ihtiva eden birçok özelliğine değinilmediğini, müvekkilinin tasarımına konu ürün olan fırınlı ocak bakımından tasarımcının seçenek özgürlüğünün oldukça sınırlı bulunduğunu, müvekkiline ait tasarımın piyasada “tam boy fırın” olarak satılan fırınlardan olduğunu, bu fırınların standartları belirli olmakla birlikte, inşaatlarda da evlerin mutfak bölümünde bu fırınlara uygun boş bölümler yapıldığını, bu sebeple fırın boylarının hali hazırda tüm dünyada standart şekilde üretildiğini, bunun yanında, ocaklı fırınlarda ızgara bölümleri ile altında 4-5’li bazen daha fazla ısıtıcı olacağını ve neredeyse tamamında bilirkişilerin tabiri ile (+) formunda kullanıldığını, tutacak kısımlarının da aynı şekilde silindir şeklinde olduğunu, ürünlerin tamamı evlerde kullanıldığından “dikdörtgen prizma” şeklinde tasarlandığını, düğmelerin de neredeyse tüm dünyada yuvarlak formda kullanıldığını, raporda benzerlik olarak değerlendirilen hemen hemen tüm hususların harcı alem nitelikte olduğunu, bilirkişilerce tasarımcının seçenek özgürlüğünün yok sayıldığını, tüm dünyada kullanılan ürün özelliklerinin ise ayırt edici sayıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut kök ve ek bilirkişi raporlarında, tasarımcının seçenek özgürlüğü de değerlendirilmek suretiyle dava konusu tasarımların, redde mesnet tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olmadıklarının açıklandığı, söz konusu bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, buna göre dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadıklarının anlaşıldığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ve 371 inci maddeleri, 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 3, 5, 6, 7, 8 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.