YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/6127 E.  ,  2024/2450 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/348 Esas, 2022/811 Karar

HÜKÜM : Davanın reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/112 E., 2020/126 K.
Taraflar arasındaki çekin istirdadı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ikametgahından 02.09.2018 tarihinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle Kuveyttürk Bankasına ait 28.09.2018 tarihli, 130.000,00 TL bedelli çekin çalındığını, zayi nedeniyle açılan çek iptali davasında çekin ibraz edildiğini, mahkemece taraflarına istirdat davası açmaları için süre verildiğini, müvekkilinin çeki Muzaffer Çetin isimli şahıstan araç satışı nedeniyle aldığını, çeki bankaya sunan şahıs ile müvekkilinin ilgisinin veya ticari ilişkisinin bulunmadığını ileri sürerek çekin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; çekin müvekkilinin elinde olmadığını, çeki müvekkili bankaya ibraz edenin dava dışı Efor Yapı İnş.Taah.Tic.Ltd. Şti. unvanlı müşteri olduğunu ve çekin müşterinin talimatı ile kendisine teslim edildiğini, müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu Kuveyttürk Bankası, Yıldıztabya Şubesine ait, keşidecisi Haktaş Elektromekanik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve lehtar cirantacısı Ayşem Tekstil ... olan, 28.09.2018 keşide tarihli, 130.000,00 TL miktarlı çekin 10.06.2019 tarihinde Efor Yapı İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. tarafından davalı bankaya ibraz edildiği ve davalı bankanın müşterisi olan dava dışı şirketin 28.03.2018 tarihli talimatı ile davaya konu çeki istediği, davaya konu çekin 04.04.2018 tarihinde Efor Yapı İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti.'ne teslim edildiği, çekin ibraz edildiği banka olan davalıya husumet düşmediği gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin beyanların herhangi bir gerekçe sunmaksızın reddedildiğini, çek hamili müvekkilinden karakol tutanakları ile sabit olduğu üzere çalınan 28.09.2018 tarihli, 130.000,00 TL tutarlı çekin davalı bankaya ait olduğunun açık olduğunu, bankaların sorumluluğunda olan çek bedelini koruma yükümlülüğünün ihlal edildiğini, müvekkilinin mağdur durumda kaldığını, buna rağmen aleyhine verilen kararın hiçbir geçerli dayanağının bulunmadığını, davalı bankanın çeki iptal etmemesinin hiçbir hukuki geçerliliğinin bulunmadığını belirterek hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 792 nci maddesi uyarınca açılacak çek istirdatı davasının çek eline geçmiş bulunan yeni hamile yöneltilmesi gerektiği, tarafların kabulünde olduğu üzere davalının çeki elinde bulunduran yeni hamil değil, hamil tarafından çekin ibraz edildiği takas bankası olduğu, iş bu davada taraf sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, rıza dışı elden çıktığı ve kötüniyetli olarak iktisap edildiği ileri sürülen çekin istirdatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 6102 sayılı Kanun'un 792 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.