YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/6046 E.  ,  2024/4284 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/676 Esas, 2022/635 Karar
HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/276 E., 2021/363 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2012/101909 sayılı “Tuborg Brew Master” ibareli marka başvurusuna davalı Şirket tarafından "BREWMASTER" ibareli marka gerekçe gösterilerek yapılan itirazın Markalar Dairesi tarafından kabul edilerek başvurunun reddine karar verildiğini, müvekkilinin bu karar karşı yaptığı itirazının da dava konusu YİDK kararı ile reddedildiğini, oysa dava konusu markanın esas unsurunun TUBORG ibaresi olduğunu, "BREW MASTER" ibaresinin "bira uzmanı" ve "bira ustası" anlamlarına geldiğinden ayırt ediciliğinin bulunmadığını, markaların esas unsurunun aynı olmaması nedeniyle dava konusu markanın davalı markası ile benzer bulunmadığını, ayrıca redde mesnet 2012/14520 sayılı davalı markasını oluşturan "BREWMASTER" ibaresinin "bira uzmanı" ve "bira ustası" anlamlarına gelmesi nedeniyle 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c), (d) ve (f) bentleri gereğince marka olarak tescil edilemeyeceğini ileri sürerek 2014-M-15228 sayılı YİDK kararının iptalini ve 2012/14520 sayılı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; taraf markaları arasında iltibas bulunduğunu dava konusu YİDK kararının yerinde olduğunu, davacının marka hükümsüzlüğü iddialarının da yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markaları arasında 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik bulunduğu, davacı tarafın önceki tarihli tescilli 2011/89387, 2011/89425 sayılı “TUBORG BREW MASTER”, “TÜRK TUBORG BREW MASTER” sayılı markaları nedeniyle kazanılmış hakkı olmadığı, dava konusu YİDK kararının yerinde bulunduğu, diğer taraftan 2012/14520 sayılı markanın 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c), (d) ve (f) bentleri gereğince hükümsüzlüğü koşullarının da oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu markanın gerçek ve öncelikli hak sahibinin müvekkili olduğunu, müvekkili markalarının tanınmış bulunduğunu, taraf markaları arasında benzerlik bulunmadığını, "Brew Master" ibaresinin "bira uzmanı, biranın üstadı" anlamlarına geldiğini, davalının kötü niyetli olarak bu anlamlara gelen ibareyi marka olarak tescil ettirdiğini, davalının anılan ibareli markasının Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2014/2013 E. sayılı dosyasında hükümsüzlüğüne karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, davadaki marka hükümsüzlüğü talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep ettiklerini, yargılama sırasında dava konusu markanın hükümsüz kılındığını belirtmelerine rağmen İlk Derece Mahkemesince bu beyanları dikkate alınmadan hükümsüzlük iddialarının incelendiğini, redde mesnet marka hükümsüz kılındığından sonuçların geçmişe etkili bulunduğunu, dava konusu "BREWMASTER" ibaresinin bir meslek ismi olduğunu, tanımlayıcı, vasfı bildirici olduğunu, bu sebeple anılan ibarenin markada asıl unsur olarak yer almasının mümkün olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince görüşüne başvurulan bilirkişi raporların da belirtildiği üzere başvuru kapsamında yer alan sayılan hizmetlerle ile davalı Şirkete ait 2012/14520 ve 2012/14510 sayılı markaların kapsamlarında yer alan hizmetler arasında aynılık/benzerlik mevcut olduğu, marka işaretlerinin karşılaştırılmasına gelince; davacının başvurusu ''TUBORG BREW MASTER" ibaresinden, redde mesnet davalı Şirket markaları ise ''EFES BREW MASTER'' ve '' BREW MASTER'' ibarelerinden meydana gelmekte olup, markalarda ortak olarak bulunan "BREW MASTER" kelimesinin asıl unsur olarak yer aldığı, ancak, markalar arasında karıştırılma ihtimalinin varlığı değerlendirilirken, markaların birbirlerine olan görsel, sescil ve kavramsal benzerlikleri yanında, markaya konu unsurların ayırt edicilik gücünün de dikkate alınması gerektiği, bu anlamda markalarda yer alan ve tescil kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden tanımlayıcı olan ibarelerin karşılaştırmada dikkate alınmaması, tanımlayıcı olmamakla birlikte tanımlayıcılığa yakın olan ibareler yönünden ise koruma düzeyinin düşük tutulması gerektiği, somut olayda da bira uzmanı anlamına gelen "BREW MASTER" ibaresi başvuru kapsamında yer alan 35 inci sınıftaki "müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için biralar; bira yapımında kullanılan preparatların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" ile 43 üncü sınıftaki "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" bakımından tanımlayıcı, vasıf bildirici ve herkesin kullanıma açık bir ibare olup kimsenin tekeline bırakılacak ibarelerden olmadığından davacının başvuru markasında yer alan "Tuborg" ibaresinin başvuruya ayırt edicilik kattığının ve bu bağlamda sayılan hizmetler bakımından taraf markaları arasında marka işaretleri bakımından benzerlik koşulu gerçekleşmediğinden 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas koşulların oluşmadığının kabulü gerektiği, buna karşın başvuruda yer alan 35 inci sınıftaki "Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler (Ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri dahil). Büro hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri (ithalat-ihracat acente hizmetleri dahil). Ticari ve sınai ürünler için eksperlik hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Alkollü içecekler (biralar hariç). bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.);" hizmetleri ile 41 inci sınıftaki "Eğitim ve öğretim hizmetleri. Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri. Dergi, kitap, gazete v.b. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılması, dağıtımına ilişkin hizmetler ( global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil ). Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri;" ve 43 üncü sınıftaki "Geçici konaklama hizmetleri (gündüz bakımı (kreş) hizmetleri dahil). Hayvan bakım evleri hizmetleri" bakımından "BREWMASTER" ibaresi tanımlayıcı bulunmayıp, somut ve somut ayırt ediciliği bulunan bir işaret olduğundan ve sayılan hizmetler bakımından zayıf marka olarak nitelendirilemeyeceğinden, anılan ibarenin taraf markalarında ortak yer almasının 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibasa neden olacağı kabul edildiği, nitekim aynı taraflar arasında işbu davanın konusu oluşturan uyuşmazlık konusu hizmetlerle aynı hizmetler yönünden tescili istenen 2012/101928 sayılı "TUBORG BREW MASTER" ibareli başka bir davacı başvurusunun konu edildiği benzer bir uyuşmazlıkta, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/970 E. 2019/2924 Karar sayılı ilamınında da aynı sonuçlara ulaşıldığı, dava konusu başvuru kapsamından çıkarılan 35 inci sınıftaki "müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için biralar; bira yapımında kullanılan preparatların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" ile 43 üncü sınıftaki "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" bakımından,''TUBORG BREW MASTER" ibareli başvuru ile davalı Şirkete ait ''EFES BREW MASTER'' ve '' BREWMASTER'' ibareli redde mesnet markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki iltibas koşullarının oluşmadığı, başvuru kapsamından çıkarılan diğer hizmetler yönünden ise iltibas koşullarının bulunduğu bu bağlamda dava konusu YİDK kararının başvuru kapsamından çıkarılan 35 inci sınıftaki "müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için biralar; bira yapımında kullanılan preparatların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" ile 43 üncü sınıftaki "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" bakımından yerinde olmadığı gerekçesiyle davadaki YİDK kararının iptali istemi bakımından açılan davanın sayılan hizmetler yönünden kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği, davadaki 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (f) bentlerine dayalı olarak açılan marka hükümsüzlüğü istemi yönünden açılan davadanın derdestlik dava şartı nedeniyle reddi gerektiği, 556 sayılı KHK'nın 7 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine dayalı olarak açılan marka hükümsüzlüğü istemi bakımından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, YİDK kararının iptaline ilişkin davanın kısmen kabulüne, YİDK'in 14.11.2014 tarih ve 2014-M-15228 sayılı kararının 35 inci sınıfta "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için biralar; bira yapımında kullanılan preparatların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" ile 43 üncü sınıftaki "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" yönünden kısmen iptaline davalı Şirket adına tescilli 2012/14520 sayılı "BREWMASTER" ibareli markanın 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (f) bentleri gereğince hükümsüzlüğü istemine ilişkin davanın usulden reddine, davalı Şirket adına tescilli 2012/14520 sayılı "BREWMASTER" ibareli markanın 556 sayılı KHK'nın 7 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine dayalı hükümsüzlüğü istemine ilişkin dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı .... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacıya ait "Tuborg Brew Master" markası ile müvekkile ait “Brewmaster” markası, birbirlerine ayırt edilemeyecek kadar benzer markalar olup söz konusu markalar arasında iltibas tehlikesi bulunduğunu, davacı başvurusunun konusu olan işaret ile müvekkil şirket markası söz konusu işaret altında sunulan hizmetlerin hitap ettiği kişilerin üzerinde bıraktığı iz itibariyle işitsel, anlamsal, görsel ve biçimsel olarak birbirlerinin benzeri olduğunu, davacı işaretini gören ve duyan tüketiciler daha önce tanıdığı ve aynı sınıfta tescilli davalı markasının bıraktığı intibaı hatırlayacak ve en önemlisi, bu hatırlama davacı adına tescil olunan itiraza konu markanın daha önce tescil edilip kullanılmakta olan davalı markasının bir başka versiyonu, serisi veya uzantısı olduğunun ya da davalının vermiş olduğu bir lisans gereği ürünler üzerinde kullanıldığının algılanmasına yol açabileceğini, her ne kadar davacının aynı ibareyi taşıyan markaları var ise de, tescil sınıfları farklı olduğundan davacı lehine kazanılmış hak bu nedenle doğmadığını, müvekkilinin markaları ile davacıya ait markalar bir bütün olarak değerlendirildiklerinde; benzer hizmetlerde, kendisinden daha önceki tarihli tescilli bir markayı, kül halinde, kendi bünyesinde ihtiva ettiği görülen davacı markasındaki “BREW MASTER” ibaresinin, tescil edilmek istenilen hizmetler yönünden ayırt edici vasfının mevcut olmadığı ya da zayıf olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; başvuruya konu “Tuborg Brew Master” markası karşısında ret gerekçesi diğer davalıya ait “Brew Master” ibaresini taşıyan tescilli markalar aynı/benzer mal ve hizmetlerde Kurum nezdinde tescilli olduğunu, başvuru markası olan markada birebir aynı ibare kullanıldığını, hedef tüketici kitlesi nezdinde, tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulabileceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, marka başvurusunun reddine dair YİDK kararının iptali ve davalı Şirkete ait 2012/14520 sayılı markanın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.