YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/5768 E.  ,  2024/2237 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
SAYISI :2021/1372 Esas, 2022/905 Karar

HÜKÜM :Konusu kalmayan davada esas hakkında karar verilmesine
yer olmadığına
İLK DERECE MAHKEMESİ :Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI :2017/769 E., 2021/341 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı bankaya tahsil cirosu ile verilen 4 adet müşteri çekinin tahsil edilmesi üzerine cari hesapta bulunan 128.198,82 TL'nin davacıya ödenmemesi nedeniyle başlattığı icra takibinin itiraz üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve % 20'den az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının keşidecisi olduğu 3 adet çekin dava dışı Ersal Tarım A.Ş. tarafından davalı bankaya temlik cirosu ile verildiğini, davalı bankanın iyiniyetli yetkili hamil olduğu bu çekleri ödeme için ibraz ettiğinde davacı tarafından açılan menfi tespit davalarında verilen tedbir kararı nedeniyle tahsil edemediğini, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesi ile bankacılık işlemleri sözleşmesi uyarınca bankanın her türlü alacağı nedeniyle rehin, takas ve mahsup hakkı bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından dava konusu çekler nedeniyle açılan menfi tespit davasında davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, taraf beyanları ve dosyaların kapsamları birlikte değerlendirildiğinde eldeki dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacının dava açıldığı tarihteki haklılık durumu konusunda mahkemece olumlu kanaat oluşmadığından davacının tazminat, yargılama gideri ve vekalet ücreti talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı bankanın Ankara/Yıldız Ticari Şubesine dava dışı Ersal Tarım A.Ş. tarafından genel kredi sözleşmesinin teminatı olarak teslim edilen ve keşidecisi davacı olan 3 adet toplam 260.000,00 TL tutarlı çekler hakkında müvekkili tarafından hem Ersal Tarım A.Ş., hem de davalı banka aleyhine menfi tespit davası açıldığını ve bu çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı alındığını, yargılamanın konusunun davalının da taraf olduğu davada verilen ihtiyati tedbir kararına rağmen çeke dayalı alacak ile alacak ve mahsup yapılıp yapılamayacağına ilişkin olduğunu, davalı banka nezdindeki BCH kredisi gereğince takas/mahsup edilen 116.664,61 TL'ye bir diyeceklerinin bulunmadığını, ancak BCH mahsubundan artan 126.668,39 TL'nin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, icra takip dosyası konusuz kalmış ise de davanın açılmasına davalı sebebiyet verdiğinden mahkemece lehlerine icra inkar tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince karar verilmesine yer olmadığına yönelik karar verilip, davada davacının haksız olduğu tespit edilmesine rağmen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket ile davalı banka arasında genel kredi sözleşmesi ile bankacılık işlemleri sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davalı bankaya her türlü alacağı nedeniyle rehin, takas ve mahsup hakkı tanındığı, davacının 4 adet müşteri çekinin tahsil cirosuyla davalı bankaya verildiği, davalı bankaca söz konusu çeklerin tahsil edildiği, davacının davalı banka ile imzalamış olduğu sözleşme kapsamında cari hesap borcunun 116.664,61 TL olduğu, tahsil edilen bedelle bu hesabın kapatıldığı, ancak mahsuptan sonra 126.668,39 TL kaldığı, davacının, söz konusu bedelin yapılan takip ve dava yoluyla tahsilini talep ettiği ancak davacı şirketin keşidecisi olduğu menfi tespite konu 3 adet çekin dava dışı Ersal Tarım A.Ş. tarafından davalı bankaya temlik cirosuyla verildiği, söz konusu çeklerin açılan menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir kararı verildiğinden davalı banka tarafından tahsil edilemediği ve menfi tespit davasının Mahkemece reddine karar verildiği, kararın 05.12.2019 tarihi itibariyle kesinleştiği, taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi ile bankacılık işlemleri sözleşmeleri kapsamında davalı bankaya rehin, takas ve mahsup hakkı tanınmış olması ve davacının açtığı menfi tespit davasının da reddedilmiş olması da gözetildiğinde Mahkemece konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına yönelik verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığı, menfi tespit davasının sonucu beklenmeden takip yapıldığı, takibe itiraz üzerine eldeki itirazın iptali davası açıldığı, davanın açılmasına davalı sebebiyet vermediği gibi genel kredi sözleşmesi kapsamında takas ve mahsup hakkı da bulunduğu anlaşıldığından davacının icra inkar tazminatı, yargılama gideri ile vekalet ücretine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davanın açılmasına davalı banka sebebiyet vermediğinden konusu kalmayan davada davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken bu konuda olumlu olumsuz bir karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne vekalet ücreti yönünden kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı bankaya tahsil cirosuyla verildiği iddia edilen çeklerin tahsili sonucu cari hesapta kalan bakiyenin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.