YARGITAY 11. HUKUK DAIRESI

11. Hukuk Dairesi         2022/5725 E.  ,  2024/2336 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/190 Esas, 2022/961 Karar

HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/198 E., 2019/355 K.

Taraflar arasındaki marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin 1997 yılında Fen Bilimleri Merkezi Dersanesini devir aldığını, bu tarihten itibaren Türkiye genelinde 100'ün üzerinde eğitim kurumuna ulaşıldığını, müvekkilleri adına çok sayıda tescilli markanın ve başvurunun olduğunu, müvekkilin markalarında özellikle "bilim insanları" şeklinin bulunduğunu, ilk defa müvekkili tarafından yaptırılıp kullanılana kadar sektörde böyle bir marka kullanımının bulunmadığını, davalının müvekkili ile aynı sektörde faaliyette bulunduğunu, müvekillerine ait "FEN BİLİMLERİ" ve "Şekil" markasının aynısının veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin haksız ve hukuka aykırı bir biçimde kullandığını, tüketici nezdinde müvekkili ile davalı arasında iktisadi bir bağ, bir ortaklık ilişkisi olduğu izlenimi uyandırmakta olduğunu ve davalının tanınmış bir markanın itibarından haksız biçimde yararlanmaya çalıştığını, davalının haksız rekabet ve tecavüz teşkil eden bu eylemlerinden dolayı müvekkilinin zarara uğradığını, bu durumun Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2018/87 D. İş sayılı dosya üzerinden yapılan delil tespiti sonucu hazırlanan bilirkişi raporu ile de tespit edilmiş olduğunu ileri sürerek markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, kaldırılmasını, tecavüz teşkil eden davalı tarafa ait reklam, broşür, tabela ve her türlü tanıtım vasıtalarına el konularak imhasını, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın reeskont faiziyle davalıdan tahsilini ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının herhangi bir hakkı bulunmadan davacı adına tescilli "Fen Bilimleri" esas unsurlu markası ile iltibas oluşturacak şekilde ve resim markasını da kullanacak şekilde "Fen Bilimleri”, "Fen Bilimleri Merkezi”, "Fen Bilimleri Merkezi + Şekil (bilim insanları)”, "Fen Bilimleri + Şekil (bilim insanları)” biçimindeki markasal kullanımlarının, davacının 41 ve/veya 16 ncı hizmet sınıflarında tescilli markaların kapsamında olduğu, bu eylemi aynı zamanda haksız rekabet de teşkil ettiği, davalının savunmasında bahsi geçen dava dışı ... adına tescilli 2016/55715 sayılı Oğuz Fen Bilimleri Eğitim Kurumları markasına uygun bir kullanımının da bulunmadığının anlaşıldığı, davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarının, 8.475,00 TL olduğu davalının eylemi aynı zamanda davacının markadan doğan manevi haklarını ihlal ettiği ihlalin niteliği ve süresi, tarafların ekonomik durumları ve manevi tazminatın amacı gözetilerek, davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının davacılar adına tescilli "Fen Bilimleri" esas unsurlu markalarından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına ve kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden davalı tarafa ait reklam, broşür, tabela ve her türlü tanıtım vasıtalarına el konularak imhasına, 10.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 8.475,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilgili kuruluşlardan celp edilen belgelerde ve bilirkişi raporunda "Fen Bilimleri" ibareli markanın davacılardan "Fen Bilimleri Eğitim Yayıncılık ve Turizm Hizmetleri A.Ş. adına 2008 yılından itibaren 16. ve 41 inci sınıflarda tescilli marka olduğunun tespit edildiğini, diğer davacılar adına "Fen Bilimleri" ibareli markanın tescilli olmadığı tespit edildiği halde bu davacılar açısından da davanın kısmen kabulüne karar verilmesi hatalı olduğunu, davalı lehine dosyada mübrez marka kullanımına ilişkin 04.01.2018 tarihli marka lisans sözleşmesi mahkemece değerlendirilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, toplanan delilere göre davacıların maddi ve manevi zararının mevcut olamayacağı bilirkişi raporları ile sabit olduğu halde davacılar lehine maddi ve manevi tazminat verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı hakkında Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin 2019/158 E. sayılı dosyasıyla ceza davası açılmış olduğundan, dosyanın bekletici mesele yapılmadan karar verilmesinin usule aykırı olduğunu, bilirkişi raporu ile nasıl bir haksız rekabetin oluştuğunun tespiti mümkün değildir denildiği halde, İlk Derece Mahkemesince kişilik haklarının zedelendiği kanaatine varılmasının hatalı olduğunu, ayrıca haksız rekabetin olduğunu bir an için kabul edilse dahi davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu "Fen Bilimleri" markasının davacılardan "Fen Bilimleri Eğitim Yayıncılık ve Turizm Hizmetleri A.Ş" adına 2008 yılından itibaren 16 ve 41 inci sınıflarda tescilli marka olduğu diğer davacıların ise, davaya dayanak tescilli markaları anılan tescil sahibi davacının izni ile fillen kullandıkları, davalının eylemlerinin tescil sahibi davacının marka hakkını ihlal ettiği gibi, her üç davacıya karşı haksız rekabet oluşturduğu, İlk Derece Mahkemesince davalının dava dışı ... adına tescilli markanın lisans sözleşmesine uygun bir kullanımının olmadığının tespiti ile davalı savunmasının tartışılarak yerinde görülmemesinin de isabetli olduğu, davalı hakkında Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin 2019/158 E. sayılı dosyasıyla ceza davası açılmış ise de, davanın niteliği itibariyle anılan dava dosyası sonucunun beklenmesi zorunlu olmadığı, Mahkemece aldırılan ve denetime elverişli bulunan bilirkişi kök ve ek raporları ile; davalının herhangi bir hakkı bulunmadan davacı adına tescilli "Fen Bilimleri" esas unsurlu markası ile iltibas oluşturacak şekilde ve resim markasını da kullanacak şekilde "Fen Bilimleri”, "Fen Bilimleri Merkezi”, "Fen Bilimleri Merkezi + Şekil (bilim insanları)”, "Fen Bilimleri + Şekil (bilim insanları)” biçimindeki markasal kullanımlarının, davacının 41 ve/veya 16 ncı hizmet sınıflarında tescilli markaların kapsamında olduğu, bu eylemi aynı zamanda haksız rekabet de teşkil ettiği, davacının marka haklarına tecavüz ve haksız rekabete ilişkin davasının kabulüne karar verilmesinde usule aykırılık bulunmadığı, bilirkişi ek raporundaki dosya kapsamına uygun hesaplama uyarınca davacı lehine 8.475,00 TL maddi tazminat ile ihlalin niteliği ve süresi, tarafların ekonomik durumları ve manevi tazminatın amacı gözetilerek, davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdirinde de isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacılar ... ve Fen Bilimleri Eğ. Yay. A.Ş. açısından markanın inhisari olmayan lisans sözleşmesi ile kullanılması söz konusu olduğundan ve kendilerine lisans sözleşmesi ile dava açma hakkı verilmediğinden bu davacılar açısından davanın husumetten reddine karar verilmesinin gerekeceğini, istinaf dilekçesinde ileri sürülen ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulması ile maddi - manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.