YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/5534 E.  ,  2024/1954 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/42 Esas, 2022/829 Karar
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/445 E., 2019/218 K.

Taraflar arasındaki faydalı modelin hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket adına ... isimli şahsın daha önce Torcup adlı yabancı şirketin distribütörlüğünü yaptığını, Türkiye'de TÜRKPATENT üzerinden hidrolik sıkma açma aparatı olarak bilinen hidrolik tor wrench ürünlerine ait kendi adına faydalı model belgesi çıkarttığını ve bu faydalı modelin Torcup isimli yabancı firmadaki ürünler ile birebir aynı olduğunu, Türkiye'de kötü niyetli olarak tescil ettirerek menfaat elde ettiğini belirterek faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı adına tescilli faydalı model tescil belgesinde, özellikle yüksek tork gücü isteyen civata ve somunlarının çeşitli ekipmanların monte ve demontelerini emniyet ve güvenli yapılabilmesi ile ilgili olduğu, mukavemetli ve özel formlu ana gövde ve yan tabla üzerine yerleştirilen güçlü hidrolik pistonun doğrusal hareketi neticesinde özel olarak tasarlanmış dişli mekanizmasıyla, dişli çark mandalı, sürücü itici parça, bu hareketleri dairesel harekete çevirerek bu dişlilerden biri olan dişli çark mandalının orta merkezine açılan altıgen somun başı formuyla somun ve civata döndürülmesi ile karakterize edilmiş Hidrolik Somun Sıkma-Açma Anahtarı olarak tanımlandığı, bu faydalı modelin yenilik özelliğinin bulunmadığı iddiası ile hükümsüzlük talep edildiği, alınan ilk bilirkişi raporu olayı aydınlatmak için yeterli olmadığından yeniden alınan 31.08.2018 tarihli bilirkişi raporu ile, dava konusu faydalı modelin tescil başvuru tarihi olan 01.04.2014 tarihinden önce, 04.10.2011 tarihinde internet ortamına yüklenmiş olan ve ''https://www.youtube.com/watch?v=t6t0pr9N9j4'' linkinde yer alan tork anahtarı ile aynı olduğu, tek bağımsız istemi olan 1 numaralı bağımsız isteminde ve diğer 12 bağımlı isteminde koruma altına alınan hususların bir hidrolik tork anahtarında mutlaka olması gereken özellikler olduğu, bu nedenle dava konusu faydalı modelin yenilik unsuru taşımadığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı adına tescilli TR 2014 03753 Y numaralı "hidrolik tork anahtarı" isimli faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılama sırasında tüm tebliğlerin usule aykırı yapıldığını, müvekkilinin cevap hakkını kullanamadığını, mahkemece alınan ilk raporun faydalı modelin benzerlik içermediğine yönelik olmasına rağmen, davacı tarafın gerçek dışı beyanlarına göre hazırlanan ikinci rapora göre karar verilmesinin usule uygun olmadığını. mahkemece alınan ilk rapordan müvekkilinin tasarımının ayırt edici özelliklere sahip olduğunun tespit edildiğini, lehe ve aleyhe hazırlanan her iki raporun sanal ortam üzerinde incele ile düzenlendiğini, ürünlerin fiziki incelemelerinin yapılmadığı gibi, fotoğraflar ve videolar üzerinden inceleme yapıldığını, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 56 ncı maddesinin altıncı fıkrasında da belirtildiği üzere ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınacağını, piyasada bulunan (TORCUP) kaset tipli tork anahtarlarının itici pistonunun fıstık Şeklinde (NUTSHAPE/FISTIK ŞEKİLLİ) bir tasarıma sabit kalındığını, 2 numaralı parçanın, (dilekçe içeriğinde işaretledikleri) parça olmadan conta montajının mümkün olmadığını, parça parça yapılan montaj ve bakım işçiliklerinde %20 ihtimal ile piston contasını parçalama riski bulunduğunu, fındık şeklindeki tasarım kullanılmaması durumunda 16,8,10 numaralı parçalara ihtiyaç olmayacağını gösterdiğini ve tasarımsal olarak iyileştirmeye gidildiğini, pistonun yuvarlak şekilli olmasının, basıncın cıvataya aktarılmasında %15 güç artışına olanak sağladığını, bu güç artışı ile fıstık şeklinde olan pistonun sahada yanlış uygulamalar sırasında piston yatağına karşı güç uygulayarak pistonun ve gövdenin kalıcı hasarlar almasına sebep olduğunu, yuvarlak tasarım piston ile bu problemin önüne geçildiğini, 7 no.lu bağımlı istemdeki fazladan kullanılan sızdırmazlık için contalar azaltılıp maliyeti, bakım, genel fiyat indirimine gidilmesini sağlandığını, bu tasarımsal farklılıkların piyasada bulunan ürünler ile Roark tools ürünleri arasında faydalı örnek patentini alması için yeterli ve somut deliller olduğunu gösterdiğini beyanla, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar aynen tekrar ederek kararın bozulmasını davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı adına tescilli 2014/03753 başvuru numaralı ''Hidrolik Tork Anahtarı'' buluş başlıklı faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 154, 155 ve 157 nci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.