YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/5492 E.  ,  2024/1869 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1275 Esas, 2022/1094 Karar
vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ :
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/487 E., 2018/321 K.

Taraflar arasındaki faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıya ait 2007/05889 numaralı "Otomatik temizleme modüllü seperatörlü çöp baca sistemi" isimli faydalı model belgesinin yeni olmadığını, faydalı model belgesinde bahsi geçen istemlerin 1983 yılından beri İngiltere'de faaliyet gösteren Hardall Co. firmasının üretim portföyünde mevcut olduğunu, bu hususun www.hardall.co.uk web sitesinin incelenmesi neticesinde sabit olacağını, bu nedenlerle davalıya ait 2007/05889 numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının, müvekkilinin faydalı model belgesinin yeni olmadığına kanıt olarak gösterdiği Hardall Co. firmasının web sitesi içeriği incelendiğinde, bu sitede mevcut seperatörün farklı çalışma prensibine sahip klapeli olarak tabir edilen çok eski bir model olduğunu, müvekkilinin çöp ve çamaşır atma şutlarında seperatör sisteminin 2007 yılından önceki yıllarda dünyada olmadığını, müvekkilinin faydalı modelinin ilk defa müvekkili tarafından icat edildiğini ve kullanıldığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı adına tescilli TR 2007/05889 numaralı faydalı modelin istemlerinin tamamını kapsayan bir faydalı model tescil kaydı veya tanıtımı, kullanımı tespit edilemediği, bu nedenle yenilik özelliğinin mevcut olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dosyasında alınan her iki bilirkişi raporunun da usul ve yasaya aykırı olduğunu, alınan bilirkişi raporlarını esas alan yerel mahkeme kararının da usul ve yasaya açık olarak aykırı olduğunu, kararın kaldırılarak davanın tüm talepler açısından kabulüne karar verilmesi gerektiğini, “Otomatik temizleme modüllü speratörlü çöp baca sistemi” isimli faydalı modelde belgesine konu sistemin yeni olmadığını, bu faydalı modelde yer alan bütün komponentlerin dünya genelinde üretim yapan çöp şutu imalatçılarının üretim gamında bulunduğunu, davalı tarafça kullanılan tüm kullanılan malzeme sistem dizaynının dosyada yer alan delillerden görüldüğü üzere tüm dünyada aynı şekilde kullanıldığını, Türkiye’de de muhtelif firmaların aynı sistemi kullanmakta olduğunu, davalı firmanın haksız şekilde kendi ürün gamı gibi sistemi sahiplendiğini, bilirkişi raporunda davalı faydalı modelinin yeni sayılmasını mümkün kılmayacak detaylara değinilerek hatalı şekilde faydalı model belgesinin yeni olduğunun ileri sürüldüğünü ancak bu durumda davalının bütün olarak üretim üzerinde haksız olarak tekel hakkı elde edeceğini, bu sebeple tüm istemler tek tek incelenerek dilekçe ekinde sunulan teknik durum/çizimler ilgili şirketlerin internet siteleri de göze alınarak yerel mahkeme kararının kaldırılarak davalı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen sebeplerle dosya içeriğine, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrarlamış, davalının faydalı model belgesinin on yıllık süresinin 21.09.2017 tarihinde sona ererek hükümsüz hale geldiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, faydalı model belgesinin yenilik unsurunu taşımadığı iddiası ile hükümsüzlük talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.