YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/5275 E.  ,  2024/1966 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1222 Esas, 2022/994 Karar
DAVA TARİHİ :
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/46 Esas- 2022/44 Karar

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... firmasının Avrupa ülkelerinde yapılan ürün dağıtım işlerinde sözleşmeye aykırı işlemleri sebebiyle müvekkilini zarara uğrattığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi ve ek protokolü feshettiğini 16.11.2018 tarihli ihtarla bildirdiğini, bununla da yetinmeyerek, asılsız ithamlarla zarara uğradığını ileri sürerek tazminat talepleriyle dava açtığını, sözleşmenin ve ek protokolün haksız şekilde feshi sebebiyle davacı sirketin kar mahrumiyetine uğradığını, Anka firmasının, müvekkiline ürettirip teslim almadığı ürünler sebebiyle müvekkilinin zarara uğradığını, müvekkili tarafından gönderilen stantların iade edilmediğini, sözleşmenin devamına olan inançla katlanılan masraflardan ötürü 19.996,56 Euro'nun sözleşmenin ve ek protokolün haksız şekilde feshi sebebiyle mahrum kalınan lisans bedeli ve kar için şimdilik 2.000,00 TL'nin, karşı davalının sözleşmeye aykırı şekilde yetkili olmadığı ülkelerde ürün pazarlaması nedeniyle mahrum kalınan kar için şimdilik 2.000,00 TL'nin, teslim alınmayan ürünlerin bedeli için şimdilik 2.000,00 TL'nin stantların bedeli için şimdilik 2.000,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; karşı davanın süresi içinde açılmadığını, karşı dava için gerekli harçların yatırılmadığını, usulüne uygun bir şekilde açılan karşı dava bulunmadığını, mahkemenin yetkili olmadığını, taraflar arasındaki 07.06.2018 tarihli Lisans ve Bayilik Sözleşmesi'nin karşılıklı mutabakat ile sona erdirildiğini, 04.09.2018 tarihli Ek Protokol'ün 4'üncü maddesi uyarınca tek taraflı fesih hakkına haiz olduğunu, bu kapsamda ibranın alacak hakkını da ortadan kaldırdığını, karşı davanın yersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın tefrik kararından önceki 2019/281 E. sayılı dosyasında karşı dava olarak açıldığı, ancak davalı karşı davacı tarafça karşı davanın süresinde açılmadığından ayrılma kararı verilerek iş bu esası aldığı, süresinde sonra açılan eldeki karşı davada yatırılması gerekli başvuru ve 1/4 peşin nispi karar harcının yatırılmadığı, usulüne uygun olarak açılan karşı dava bulunmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle ; Mahkemece, harç eksikliğinin ikmali için süre verilip, harç tamamlattırılmadan usulüne uygun karşı dava açılmadığı gerekçesiyle verilen kararın hukuka uygun olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; somut olayda tefrik öncesi 2019/281 E. sayılı davada, eldeki dava dosyasında davacı Peyman'ın karşı dava dilekçesini esasa cevap süresinden sonra sunduğu gibi ayrıca alınması gerekli başvurma ve peşin nispi harç da yatırılmadığı, bu durumda eldeki davada yapılan incelemede yatırılması gerekli maktu başvurma harcının ve peşin nispi harcın yatırılmadığı, usulüne uygun olarak açılmış bir karşı dava bulunmadığı anlaşıldığından Mahkemece karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, sözleşmenin haksız feshi sebebiyle açılan tazminat davasıdır.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27 ve 32 nci maddeleri.

3. Değerlendirme
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27 nci maddesi, harçların ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödeneceği, harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise müteakip muamelelere ancak harç ödendikten sonra devam olunabileceği, aynı Yasa'nın 32 nci maddesi de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı hükmünü içermektedir.

Bu itibarla, Mahkemece dava konusunun para ile belirlenebilir nitelikte olması nedeniyle nispi harca tabi olduğu nazara alınarak, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27. ve 32. maddeleri gereğince harçların tamamlatılması için süre verilerek harcın tamamlanması halinde işin esasına girilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi