YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/5249 E.  ,  2024/1469 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI :2019/1994 Esas, 2022/560 Karar
vekili Avukat ...
vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM :Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI :2015/1506 E.,2019/88 K.

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 160.660,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından 30.06.2014-30.06.2015 tarihlerini kapsayan 292007614 nolu Montaj Sigorta Poliçesi kapsamında dava dışı sigortalı Eso Endüstriyel Elektronik Sistemleri Otomasyon Tic. Ltd. Şti.'ne (Eso) ait işyerinde 27.10.2014 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle sigortalıya 137.180,67 TL tazminat ödediklerini, ancak aynı rizikonun Sumitomo Rubber Akolastik San. ve Tic. A.Ş. (Sumitomo) işveren firma tarafından tüm riskleri kapsayacak şekilde 01.01.2014/01.01.2015 vadeli 200200014966075 nolu İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi ile davalı Sonpo Japan Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığının öğrenildiğini, davacı şirketin sigorta sözleşmesinin bahse konu ikinci sigortadan sonra yapılmış olması sebebiyle geçersiz olduğunu, çifte sigorta hükümleri uyarınca müvekkili şirketin ödediği tazminat bedelini davalı ... şirketinden tahsil edilmesi gerektiğini, davalı şirketçe düzenlenen poliçe ile taşeronların da teminat kapsamında olduğunu, tarafların tacir olması sebebiyle ticari faiz talep edebileceğini, 15.01.2015 tarihli temliknameye göre müvekkilinin şirket alacağını temlik ... sıfatını haiz olduğundan zarar tarihi olan ödeme tarihinden itibaren ticari faiz talep etme hakkı bulunduğunu, davalı tarafa ihtarname çekilerek alacağın da talep edildiğini belirterek 137.180,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihi olan 22.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankasının (TCMB) kısa vadeli kredilere uyguladığı ticari faizi, mahkeme masraf ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı işveren Sumitomo ile İnşaat Tüm Risk poliçesi düzenlediğini, poliçe kapsamında belirli şartlarla hırsızlık riskinin de teminat altına alındığını, poliçeye göre malzemelerin depolandığı alanın etrafının tel örgü ile çevrilerek 24 saat bekçi denetimi altında tutulacağının ve mesai bitiminde açık alanlarda meydana gelecek hırsızlık hasarlarının teminat kapsamı dışında olacağının kararlaştırıldığını, sigortalı şirketin elektrik taşeronları olan şirketlere ait elektrik kablolarının çalındığını, yapılan eksper incelemesi sonucu şantiye sahasının etrafının tel vb. ile çevrilmediğinin, yaya olarak şantiyeye girişin mümkün olduğunun, mesai bitiminde açık alanda bırakılan malzemelerde hasar meydana geldiğinin, söz konusu hırsızlığı poliçede belirtilen şartların dışında gerçekleşmiş olduğunun tespit edildiğini, dava dışı ESO firması ile müvekkil şirket arasında poliçe ilişkisi bulunmadığını, hırsızlık olayında hem davacı sigortalısı ESO'nun hem de diğer alt taşeron olan EGDAŞ firmasının kablolarının çalındığını, EGDAŞ firması tarafından hasarın kendi sigorta şirketi olan ... sigortadan talep edildiğini, ancak yeterli güvenlik önlemi alınmaması sebebiyle teminat kapsamında değerlendirilmediğini, ayrıca ESO firmasına sigortalı şirket tarafından ihrazat ödemesi de yapılmadığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1467 sayılı maddesi uyarınca çifte sigortaya ilişkin koşulların mevcut olmadığını, aynı şartlar ile aynı kişi tarafından sigortalanmış bir menfaatin olayda söz konusu olmadığını, talep edilen miktarın fahiş olduğunu, avans faizi talebinin de haksız olduğunu, zira haksız yere yapılan ödemeye dayalı alacak nedeniyle ancak yasal faiz istenebileceğini, haksız ve kötü niyetli şekilde açılan davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her iki sigorta poliçesinde teminat altına alınan riskler tamamen aynı olmamakla birlikte aralarında çok benzerlik olduğu, davaya konu uyuşmazlık açısından hırsızlığın, her iki poliçede de teminat altına alındığı ve olayda çifte sigortanın söz konusu olduğu, davacı tarafından yapılan sigorta sözleşmesinin, sonraki sigorta olduğu ve 6102 sayılı Kanun'un 1467 nci maddesinde açık bir şekilde hüküm altına alındığı üzere sonraki sigortanın geçersiz olduğu, dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere davaya konu uyuşmazlıkta davacı tarafından yapılan sigorta sözleşmesinin de geçersiz nitelikte olduğu, dolayısıyla davacının geçersiz bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödememesi gereken bir bedeli ödediği, davacı vekilinin itirazları sonucu heyetten bilirkişi raporu alındığı, alınan 2 nci raporda; dava dışı sigortalı Sumitoma ile davalı sigortacı Sompo Japan Sigorta A.Ş. arasında akdedilen ve 01.10.2014 tarihinden itibaren 1 (bir) yıl geçerli İnşaat Tüm Riskler (CAR) Sigorta Poliçesi sözleşme içeriğinde hırsızlık olaylarına ilişkin "Malzemelerin depolandığı alanın etrafı tel örgü ile çevrilecek ve 24 saat bekçi/güvenlik denetimi altında tutulacaktır. Mesai bitiminde açık alanda bırakılan malzemelerde meydana gelecek hırsızlık hasarları teminat kapsamı dışındadır."şeklinde hüküm olduğu, aynı şekilde dava dışı sigortalı ESO ile davacı sigortacı Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketi arasında akdedilen ve 30.06.2014 tarihinden itibaren 1 (bir) yıl geçerli Montaj Sigorta Poliçesi içeriğindeki "... notlar" klozu hırsızlık olaylarına atfı irdelendiğinde de aynı hükmün olduğu, her iki sigorta şirketinin de ... şartını teminat kapsamında tuttukları anlaşıldığından, sigortalı Sumitoma ile sigortalı ESO ilgilileri, hırsızlık yapılan malzemelerin depolandığı alanları 24 saat bekçi/güvenlik denetimi altında tutmadıkları anlaşıldığından bu haliyle hırsızlığın her iki sigorta teminatı kapsamında da olamayacağı, davalının aydınlatma (bilgilendirme) yükümlülüğüne aykırı davranmış olmasına rağmen, sigorta sözleşmesinin poliçede yazılı şekilde kurulmuş sayılacağı ve poliçe hükümleri gereğince de davacının ödememesi gereken bir bedeli ödediği ve rücu hakkının doğmadığı tespit edilmiş olmakla yapılmış tespitlerin denetlenebilir ve hükme elverişli olması nedeniyle mahkemece uygun bulunduğu, çifte sigorta kapsamında ve meydana gelen zararın bahsedilen ilgili hüküm gereği her iki sigorta poliçesinin de kapsamı dışında kaldığı, davacının ödememesi gereken bir ödemeyi yaptığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Kanun'un 1423 üncü maddesi kapsamında 25.950.000,00 USD değerinde bir tesisi sigortalayan sigorta şirketlerinin sigortalıları ... hükümler çerçevesinde aydınlatmak ve olası değişikliklerde de sigortalıya ... olarak dikkat edilecek noktaları bildirmek zorunda olduklarını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/8210 E. - 2016/8157 K., 17.10.2016 tarihli içtihadında (ek 1) ihtiyaca uygun poliçe yapmayan üstelik bu konuda sigortalıyı aydınlatmayan sigortacının bilgi vermediği husustan dolayı hasarı reddedemeyeceğine hükmettiğini, dava konusu inşaatın masa başında teminat verilip, inceleme yapmadan, sigortalıyı aydınlatmadan poliçelendirilebilecek bir iş olmadığını, sigorta şirketlerinin böyle büyük bir işte aydınlatma ve bilgilendirme yükümlülüklerini ihlal ettiklerini, mahkemece davalı ... Sigortaca sigortalıya aydınlatma açıklaması verilmediği ve önemli hususlar hakkında bilgilendirme yapılmadığının açıkça tespit edildiğini, 12 sayfalık poliçede bir cümle halinde geçen çok önemli olan genel şartta yazmayan ... şartı sigortalının 14 günde değerlendirip itiraz etmesini beklemenin hakkaniyete aykırı olduğunu, ayrıca ülkemiz gerçekleriyle de bağdaşmadığını bu nedenle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları aynen tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, çifte sigorta hükümlerine dayalı olarak dava dışı sigortalıya yapılan hasar ödemesinin rücuen davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 1467 sayılı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı, davalı sigortacıya karşı alacağın temliki nedeniyle dava açabilirse de, davalı ... şirketince düzenlenen poliçenin ... şartlar kısmındaki teminat dışı hal söz konusu olduğundan sonuç itibariyle davanın reddi kararı doğrudur.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.