YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/5136 E.  ,  2024/1608 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbulBölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2786 Esas, 2022/731 Karar
DAVALILAR :1. ... Bayan Giyim ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
2. ... vekilleri Avukat ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM :Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/170 E., 2019/295 K.

Taraflar arasındaki endüstüriyel tasarıma tecavüzün tespiti, meni maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı adına tescilli 2015/07766-8 ve 2015/09104-55 numaralı endüstriyel tasarım tescil formundaki tasarımların taklitlerinin davalılar tarafından "nihle" markası adı altında satış dağıtım ve pazarlaması yapıldığının İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/46 D.iş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, bu nedenle tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, belirsiz alacak hükümlerine göre şimdilik 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmü Kararnamenin 52 nci maddesinin (a) bendine göre hesaplama yapılmak suretiyle şimdilik 1.000,00 TL maddi 20.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihinden itibaren ticari faizle hüküm altına alınması ve hükmün ilanını talep etmiştir.

Davacı vekili 19.1.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat istemini 11.644,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tasarımlarının tescilli ve koruma altında olduğu anlaşılmakla, davalı tarafça tasarıma tecavüz eden ürünlerin ticari amaçla bulundurulması, satışa arz edilmesi de 554 sayılı KHK'nın 48 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince tasarıma tecavüz teşkil ettiği, tasarımın davacı adına tescilli olduğunu bilmesinin aranmadığı gerekçesiyle tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refine, tasarım hakkını ihlal nedeniyle somut olayın özellikleri ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı Kanun) hükümlerine göre 2.329,00 TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 27.05.2016 tarihinden itibaren değişen oranlı ticari faiz ile davalıdan tahsiline, ıslah ile talep edilen fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminat isteminin kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 27.05.2016 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalılardan tahsiline, TV ile yayın isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece tayin edilen 2.329,00 TL maddi tazminatın müvekkili şirketteki moda tasarımcısının bir haftalık maaşı dahi olmadığını, caydırıcı olmadığı gibi, korsanlığı teşvik edici olduğunu, bilirkişi raporlarına itirazlarında da belirttikleri üzere, bilirkişinin hesaplama metodunda, maddi hatalar olduğunu, davalılara ait iş yerinde bulunan 6 adet ürün üzerinden hesap yapılmasının piyasa gerçekleri ile örtüşmediğini, perakendeci konumunda olan davalıların, toptancı firmadan mal alırken, beden ve renk bazında alım yapmak zorunda olduğundan minimum düzeyde 5 renk ve 5 bedenden alım yapmak durumunda olacağını ve bu durumunda bir tasarım modelinden asgari düzeyde 100 adet almak zorunluluğunu belirttiklerini, sadece tespit edilen 6 adet ürün üzerinden hesaplama yapmasının hatalı olduğunu, her iki tasarımdan, 100 adetten toplam 200 adet ürün satışı yapılacağından, bu ürünlerden sağladığı kazancın 554 sayılı KHK'nın 52 nci maddesinin (a) bendi uyarınca müvekkilinin kazanç kaybına karşılık geldiğini, asgari düzeyde 11.644,00 TL maddi tazminata hükmedilmesi gerektiğini, manevi tazminatın da çok düşük olarak hükmedildiğini, caydırıcılığının bulunmadığını, vekalet ücretinin de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 13 ncü maddesi gereğince, maktu ücretlerin altında kalmayacak şekilde 3.931,00 TL olarak hükmedilmesi gerekirken maktu ücretin altında vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, haksız rekabet ve tecavüz yönünden ... bir vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılmasına, talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin perakende satış yapan bir firma olduğunu, taraf sıfatının bulunmadığını manevi tazminat yönünden AAÜT'nin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının 2 nci bendi gereğince 3.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 360,00,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, piyasada sıklıkla üretilen ve satışı yapılan tasarımların varlığını müvekkilinin bilemeyeceğinden maddi ve manevi tazminata hükmedilmemesi gerektiğini, müvekkilinin üretim yapmadığını, davacıdan habersiz şekilde temin ettiği ürünlerin perakende satışını yaptığını, maddi tazminat yönünden bilirkişi raporundaki tespitlerin farazi hesaplamalara dayalı olduğunu, bilirkişi raporlarında kesin kanaate varılamadığını, bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu, müvekkilinin davacıya ait tasarımları bilerek ve isteyerek satması halinde tazminata hükmedilebileceğinden, bu koşul da bulunmadığından maddi ve manevi tazminat taleplerinin tümüyle reddine karar verilmesi gerektiğini, piyasada benzer mahiyette binlerce ürün bulunduğunu ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tasarımlarının tescilli ve koruma altında olduğu, davalı tarafça tasarıma tecavüz eden ürünlerin ticari amaçla bulundurulması, satışa arz edilmesi de 554 sayılı KHK'nın 48 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince tasarıma tecavüz teşkil ettiğinden, tasarımın davacı adına tescilli olduğunu bilmesi aranmadığından, tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refine karar verilmesi yerinde olduğu, hükmedilen maddi tazminatın hüküm tarihi itibarıyla miktar olarak kesin olduğundan davalı vekilinin maddi tazminata yönelik istinaf başvurusunun usulden reddine, ihlalin niteliği, ihlal süresi ve tüm dosya kapsamına göre hükmedilen 3.000,00 TL manevi tazminatın yerinde olduğu, taraf vekillerinin istinaf sebeplerinin haklı olmadığı taraf vekilince vekalet ücretlerine yönelik istinaf isteminin incelenmesinde ise, mahkemece davacı yönünden kabul edilen maddi ve manevi tazminat ile davalı yönünden reddedilen kısımlar için, hükmedilen kısmı geçmeyecek şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, AAÜT'nin 13 ncü maddesinin ikinci fıkrası gözetilmeksizin, düşük şekilde hesaplanarak vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine, hükmün diğer kısımlarının kazanılmış haklar korunarak aynen tekrarına, vekalet ücretinin düzeltilmesine taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ...'nin şirket borçlarından sorumlu olmadığını ve taraf sıfatının bulunmadığını, davalıların perakende satış yapan bir firma olduğunu tasarıma ilişkin tecavüzün oluşmadığını, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda yapılan maddi hesap kıstaslarının kabul edilemeyeceğini, bilerek ve isteyerek tasarımları satmadığından manevi tazminat koşullarının oluşmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, endüstriyel tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 554 sayılı KHK'nın 48 ve 52 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.