YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/4994 E.  ,  2024/1374 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1196 Esas, 2022/916 Karar
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/766 E., 2018/753 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki olmamasına rağmen davalının müvekkili hakkında icra takibi yaptığını, tarafların akraba olup müvekkilinin taşınması sebebiyle bir dönem maddi sıkıntıya girip davalının eşi tarafından müvekkiline bir takım ödemeler yapılması karşılığında bu ödemelerin teminatı olarak ve akrabalık ilişkisine güvenerek takibe konu senedi teminat senedi olarak imzaladığını, davacının davalının eşine bir takım ödemeler yapmasına rağmen teminat senedinin iade edilmediğini, iade edileceğinin bildirilmesine rağmen icra takibine konu yapıldığını, senedin teminat senedi olup müvekkilinin davalıya bir borcunun bulunmadığını bildirmiş, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafın iddialarının asılsız olup taraflar arasındaki akrabalığa güvenerek davalının davacıya bütün birikimini borç olarak verdiğini, bunun karşılığında takip konusu senedin düzenlendiğini, davacının sürekli oyalayarak borcu ödemediğini, iddiaların senetle ispatlanmak zorunda olduğunu, bu konuda tanık dinlenmesine muvafakat etmediklerini bildirmiş, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,davacı taraf icra takibine konu bono ve icra dosyasındaki alacak sebebiyle davalı tarafa borçlu olmadığını ve bononun teminat senedi olduğunu, usulüne uygun yazılı delillerle kanıtlayamadığından davanın reddine, takibin durdurulması yönünde bir tedbir kararı verilmemekle davalı tarafın yasal koşulları oluşmayan tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın ikamesi üzerine davalı tarafın korku ve paniğe kapılarak icra dosyasının 300.000,00 TL'sinden feragat ettiğini, kısmi feragat beyanının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının davalı tarafa borçlu olmadığını, bu hususu ispat etmek adına tanık deliline dayandıklarını, davalı tarafın kısmi feragatinin senete karşı senet ile ispat kuralının istisnalarından birini teşkil eden yazılı delil başlangıcı olduğunu ve tanık dinlenilmesine ilişkin taleplerin reddedildiğini, bu hususun Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesinde düzenlenen ''Dürüst Davranma'' ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, davalı tarafın kısmi feragatinin yazılı delil başlangıcı kabul edilmemesinin anlaşılabilir olmadığını, kararın kaldırılarak davalarının kabul edilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilk derece mahkemesince açıklanan ve benimsenen sebeplerle dosya içeriğine, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, ilk derece mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanları tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bono nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı icra takibine konu bono nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunmuş, ancak davalı lehtarın dava açılmadan önce 10.07.2017 tarihinde icra takibine konu alacağın 330.000,00 TL'sinden feragat ettiği ve takibe 120.000,00 TL üzerinden devam ettiği anlaşılmıştır. Davalı tarafından feragat edilen miktar yönünden davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Mahkemece davanın reddedilmiş olması karşısında bu husus sonuca etkili olmayacağından bozma sebebi yapılmamıştır.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.