YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/4882 E.  ,  2023/5493 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/327 Esas, 2022/330 Karar
vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ : 09.03.2009
HÜKÜM : Davanın kabulü

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında düzenlenen protokol uyarınca reklam panolarının davalıya ait mahallerde sergilenmesi hususunda anlaşıldığını, ilan ve reklam vergilerinin müvekkiline ait olup diğer tüm taleplerin davalı tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, protokol kapsamındaki reklam panosunun bulunduğu yerin Hazine'nin mülkiyetinde bulunmasından dolayı Maliye Bakanlığı tarafından ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilerek ödeme emri gönderildiğini, müvekkilince ecrimisil bedelinin ödendiğini, protokol uyarınca bu bedelden davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek ödenen 86.844,48 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ecrimisil talebinin müvekkiline ihbar edilmediğini, bildirimde bulunulsa idi ihbarnameye karşı açılacak dava ile bedelin düşürülebileceğini, bu türden bir çok ecrimisil ihbarnamesinin idare mahkemeleri tarafından iptal edildiğini, ödemesi gerekmeyen bir bedelin ödendiğini, davacının kusurlu olduğunu, faize faiz işletilemeyeceğini, en fazla yasal faiz talep edilebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 25.11.2015 tarih, 2014/498 E. ve 2015/879 K. sayılı kararı davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. (İkinci) Bozma Kararı
Dairemizin 17/01/2018 tarih, 2016/6344 E. ve 2018/377 K. sayılı kararıyla''...1- Dava, davacı tarafından sözleşmeye dayalı olarak kullanılan reklam panosunun Hazine'ye ait olması nedeniyle ödenmek zorunda kalınan ecrimisilin davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; söz konusu raporda, bilirkişilerce davacının kullanımında olan 9 m² reklam panosuyla ilgili tahmini birim m² fiyatı belirlenerek 2002-2006 yılları için ecrimisil bedeli 38.336,78TL olarak hesaplanmıştır. İşbu rapora davacı ve davalı tarafça, birim m² fiyatlarının hesaplanmasında somut veriler bulunmadığı, varsayıma dayalı olarak sonuca varıldığı gerekçeleriyle itiraz edilmiş ise de, mahkemece tarafların ciddi itirazları karşılanmaksızın sonuca varılmıştır.

Hazine'ye ait taşınmazların işgali halinde tahakkuk ettirilecek ecrimisilin nasıl hesaplanacağına dair Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan 2007 tarihli Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik bulunmaktadır. Yönetmeliğin 84. ve devamı maddelerinde konuya ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olup, buna göre; Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde Taşınmaz Tespit Tutanağı'na dayanılarak ecrimisil idarece tespit edilir. Taşınmaz Tespit Tutanağında; işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı, ecrimisil takdirinde yararlanılabilecek bilgiler ile bilinmesinde yarar görülen diğer bilgilere yer verilir. Ecrimisilin tespit ve takdirinde, idarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki hâliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır. Ecrimisilin tespitinde, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. Ancak tespit ve takdir edilen ecrimisil bedeli kira bedelinden az olamaz. O halde, dosya kapsamında bulunan ve somut veri ve dayanaklar içermeyen bilirkişi raporuna itibar edilemeyeceği dikkate alındığında, yukarıda ifade edilen Yönetmelik hükümleri gözetilerek Hazine'ye ait taşınmazdaki reklam panosuyla ilgili olarak idarenin talep edebileceği ecrimisil bedelinin denetime elverişli olacak şekilde tespiti için yeni bir bilirkişi raporu alınarak sonuca varılması gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2- Ayrıca, davalının yargılama süresince savunduğu üzere, davacının reklamı bulunan panonun mahalden ne zaman kaldırıldığı ve işgalin hangi tarihte son bulduğunun da belirlenerek işgal süresinin tespit edilmesi gerektiği, tespit tutanağında panonun 2005 yılı ortalarında kaldırıldığı ifade edilirken davalı tarafından Eylül 2006 tarihi itibariyle kaldırıldığının ifade edildiği, bu hususta tereddüte mahal vermeyecek bir tespitte bulunulmadığı, buna rağmen 2006 yılı sonuna kadar işgal devam etmiş gibi idare tarafından ecrimisil tahakkuk ettirildiği gözetildiğinde, davacı tarafın işgale son verdiği tarihin de tespiti ile işgal süresinin belirlenmesi ve buna göre ecrimisil bedelinin hesaplanması gerektiğinden, eksik incelemeye dayalı kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir..'' gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece (İkinci) Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile reklam panosunun kaldırıldığı tarihin belirlenmesi hususunda Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığına yazılan müzekkereye verilen 18.04.2019 tarihli cevapta; taşınmazdaki kullanım için 26.01.2007 tarihli tespit tutanağına istinaden ecrimisil tahakkuk ettirildiği, bu tarih itibariyle söz konusu reklam panosunun taşınmaz üzerinde yer aldığının bildirildiği, aynı cevapta ecrimisil ihbarnamesine ilişkin Akbank'ın 20.02.2007 tarihli itiraz dilekçesinden dilekçe tarihi itibariyle de kullanımının devam ettiği kanaatine varıldığının bildirildiği, bozma ilamında belirtilen davacının işgale son verdiği tarihin ve işgal süresinin belirlenmesinde davacı ve davalının çelişkili beyanları karşısında Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı'nın 18.04.2019 müzekkere cevabına itibar edilerek işgalin tespit tutanağına göre 26.01.2007 tarihinde devam ettiği hatta Akbank'ın ecrimisil ihtarına verdiği cevaba göre dilekçe tarihi olan 20.02.2007 tarihinde kullanıma devam ettiğinin belirlendiği, Mahkemelerince aldırılan 24.09.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda 04.03.2002-15.08.2007 tarihleri arasında hesaplanan toplam ecrimisil tutarının 109.523,35 TL olduğunun belirlendiği, hesaplamaya esas olan dönemin, davacı tarafından kullanıma devam edildiği belirlenen son tarih olan 20.02.2007 tarihinden sonrasını da kapsadığı görülmüşse de 01.01.2007-15.08.2007 tarihleri arasındaki (kullanıma devam edildiği belirlenen tarihi de içerir) 8,5 aylık dönemin tutarının tamamı çıkarıldığında dahi bakiye tutarın 88.927,29 TL olduğu ve bu tutarın da davacının talebi olan 86.844,48 TL alacağın üzerinde olduğu anlaşıldığından taleple bağlı kalınarak 86.844,48 TL alacak talebinin yerinde olduğu, ayrıca dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talep edildiğinden, tarafların tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari olduğu değerlendirildiğinden 86.844,48 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ilamı ile müvekkili lehine doğmuş usuli müktesep hakkın ihlal edildiğini, bilirkişi raporunda davaya konu ışıklı reklam panosunun kaldırılma tarihinin hatalı tespit edildiğini, dosyada yer alan bilirkişi raporları arasında çelişki mevcut olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamaya dayanak ecrimisil birim bedelinin fahiş olduğunu, varsayımsal ve soyut bir kanaate dayalı tespit edilen ecrimisil hesaplamasının hukuka aykırı olduğunu, müterafik kusurun dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacı tarafından sözleşmeye dayalı olarak kullanılan reklam panosunun Hazine'ye ait olması nedeniyle ödenmek zorunda kalınan ecrimisilin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

02.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.