YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/4722 E.  ,  2024/1492 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI :2020/914 Esas, 2022/264 Karar
vekili Avukat ...
DAVALILAR :1-Demsan ... Öğretim Kurumları Ulaştırma ve Yayıncılık
A.Ş. vekili Avukat ...
2-Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT)
vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM :Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ :Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI :2019/89 E., 2020/45 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı TÜRKPATENT vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili markalarının önemli bir kısmının "KÜLTÜR" ibaresini taşıdığını, davalı şirketin "orijin kültür okulları" ibareli 16, 41 ve 43. sınıfta bulunan marka başvurusuna yapılan itirazın reddine karar verildiğini, "kültür" ibareleri unvan ve markalarının müvekkili ile özdeşleştiğini ve maruf kılındığını, davalı markasının esaslı unsurunun da "kültür" ibaresi olduğunu, davalının ibareyi kullanmaya başladığı ilk andan itibaren bariz olarak kötü niyetli davrandığını, müvekkilinin "kültür" markası üzerinde ... ve ... hak sahipliği konusunda birçok bilirkişi raporu ile kesinleşmiş mahkeme kararlarının bulunduğunu ileri sürerek TÜRKPATENT YİDK’nın 2019-M-6304 sayılı kararının iptaline, marka tescil edilmişse hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin markalarını ciddi ve yoğun şekilde kullanarak markalarına ayırt edici nitelik kazandırdığını, "orijin" esas unsurlu birçok markasının ve bu markalara dayalı kazanılmış hakkının bulunduğunu, müvekkiline ait davaya konu marka bakımından esas unsurun "orijin" ibaresi olduğunu, müvekkiline ait marka ile davacı markalarının hitap ettiği kesimin bilinç düzeyinin yüksek olduğunu, bu nedenle de markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, "Kültür" ibaresinin ayırt ediciliği düşük bir işaret olduğunu, kötüniyet iddiasının yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markaları arasında 41. sınıfta bulunan "eğitim ve öğretim hizmetleri" bakımından, gerek 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci ve üçüncü fıkrası hükümleri gereği ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, diğer ürün ve hizmetler bakımından ise davacının "Kültür" ibaresini 41/1. alt sınıftaki gibi yaygın ve kullanım yolu ile ayırt ediciliğini güçlendirdiği bir markasal kullanımının bulunmadığı, "Kültür" ibaresinin bu ürün ve hizmetler bakımından başlangıçtaki ayırt edici gücünün zayıf olması, davalı şirkete ait markada bulunan "orijin" ibaresinin, bu ürün ve hizmetler bakımından iltibas tehlikesini bertaraf edecek nitelikte genel görünüm içinde konumlandığı YİDK kararının iptali bakımından davacı tarafından ileri sürülen diğer iddiaların yerinde bulunmadığı, davalı şirketin "orijin" ibaresini içerir markalarından sadece 2004/44430 sayılı markasının 31.03.2006 tarihinde tescil edildiği, tescil edildiği tarihten itibaren 5 yıllık sürenin geçtiği gözetildiğinden artık çekişme konusu olmadığı, davalı şirkete ait diğer markaların tescil tarihleri itibariyle eldeki davaya konu marka başvuru tarihine kadar en az 5 yıl süreli tescilli olmadığı, bu nedenle kazanılmış hak iddiasına mesnet alınamayacağı, 2004/44430 sayılı markasını oluşturan "orijin" ibareli asli unsurun korunarak eldeki davaya konu marka başvurusunun oluşturulduğunun da söylenemeyeceği, bu nedenle davalı şirketin müktesep hak iddiasının yerinde görülmediği, davacının "KÜLTÜR" ibareli markalarının tanınmış markalar olduğunu ispatlayamadığı, Bilişim Eğitim Hizmetleri ve Ticaret Anonim Şirketi'nin, Metod Eğitim Kurumları Anonim Şirketi'ne devredildiği, Metod Eğitim Kurumları Anonim Şirketi temsilcilerinden Birol ... ile ... ...'nin, aynı zamanda dosyamız davalısı Demsan ... Öğretim Kurumları Ulaştırma ve Yayıncılık Anonim Şirketinin de temsilcileri oldukları, bu nedenle aralarında organik bağ bulunduğu, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 14.01.2020 tarih 2019/2209 E. 2020/351 K. ve 11/04/2018 tarih 2016/9432 E. 2018/2605 K. sayılı kararlarından anlaşılacağı üzere, Bilişim Eğitim Hizmetleri ve Ticaret Anonim Şirketi'nin "Kültür" ibaresini esas unsur olarak barındıran markasal kullanımının en başından itibaren kötüniyetli olduğu, dolayısıyla bu ibareyi esas unsur olarak barındıran eldeki davaya konu başvurunun sahibi davalı şirketin de kötü niyetli olduğu, markanın hükümsüzlüğü istemi bakımından, YİDK aşamasında ileri sürülmeyen maddi olguların değerlendirildirildiği, davacının eldeki davada iki ayrı talepte bulunduğu ve mahkemece her iki talep hakkında ayrı ayrı hüküm kurulduğu gözetildiğinde, vekalet ücreti ve yargılama giderleri bakımından bu husus gözetilmek suretiyle karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 41. sınıfta bulunan "eğitim ve öğretim hizmetleri" bakımından 2019-M-6304 sayılı YİDK kararının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, hükümsüzlük isteminin kabulü ile davalı şirkete ait 2018/62114 sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilince dava konusu başvuruya itiraz aşamasında da kötüniyet hususuna son derece geniş yer verildiğini ve delillerin sunulduğunu, kurum kararlarında da kötüniyet itirazının kabul edilmediğini, TÜRKPATENT tarafından mahkemeler kadar ayrıntılı delil araştırmasının yapılamaması hususunun, müvekkili aleyhine yorumlanmasının hatalı olduğunu, mahkemenin gerekçe kısmında açıkladığı üzere "Kötüniyet Bölünemez" ilkesi dolayısıyla YİDK kararının, gerek marka benzerliği ve iltibası gerekse de kötüniyet gerekçesiyle tüm sınıflar yönünden iptal edilmesinin gerektiğini, başvuru makasının sadece 41. Sınıf "eğitim hizmetleri" alanında değil, tüm tescil kapsamı için de (16/41/43) iltibas oluşturduğunu zira müvekkilinin 16 ve 43. sınıflarda da tescilli markalarının ve tescilsiz kullanımlarının bulunduğunu, başvurusunun hükümsüz kılınacağını ... davalının, tekrar kendi adına "kültür" ibareli marka başvurusu yapmayarak; organik ve idari ortaklığı/bağı olan davalı şirket adına aynı ibareli marka başvuruları yapmaya başladığını ve böylelikle mahkeme kararlarını bertaraf etme girişiminde bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin başvurusunda ayırt edici unsurun "orijin" ibaresi olduğunu, "kültür" kelimesinin ayırt ediciliğinin son derece düşük bulunduğunu, bu nedenle markalar arasında karıştırılma riskinin bulunmadığını, davacının marka üzerinde ... hak sahibi olduğu iddialarının da çürütüldüğünü, mahkemece müvekkili şirketin dava konusu markasındaki asıl unsurun "kültür" ibaresi olduğunu belirtmesinin kabul edilebilir olmadığını, müvekkil şirketin herhangi bir kötü niyeti mevcut olmayıp bu hususun bilirkişi raporunda da "taraf markaları üzerinde karışıklık bulunmadığı, hal böyle olunca da müvekkili şirketin marka başvurusunda kötü niyetli olduğunun da söylenemeyeceği" belirtilmek suretiyle açıklandığını belirterek kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; bir bütün olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle tarafların markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik bulunmadığını, aynı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası şartlarının davacı yararına oluşmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olay bakımından davacı markalarının tanınmış olup olmadığının tartışılmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından, mahkemece 41. sınıf hizmetler yönünden, tarafların markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında bir benzerlik olmadığının kabul edilmesi gerekirken yazılı şekilde 41. sınıfta bulunan "eğitim ve öğretim hizmetleri" bakımından taraf markalarının benzer olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği, davalının marka tescil başvurusu kapsamında yer ... 16 ve 43. sınıf ürün ve hizmetlerin de davacı markalarının kapsamındaki ürün ve hizmetlerle aynı türden olduğu, 16 ve 43. sınıf malların ve hizmetlerin tüketicilerinin ortalama bilinç düzeyinde olduğu nazara alındığında, yukarıdaki bentte 41. sınıf hizmetler için yapılan açıklamaların, bu sınıflar için geçerli olmayacağı, diğer bir deyişle "Kültür" ibaresinin 16 ve 43. sınıf emtia yönünden zayıf kabul edilemeyeceği, sonuçta davalının marka tescil başvurusunda, anılan emtia yönünden asıl unsurlardan birisi olan "Kültür" ibaresinin yer almasının, taraf markaları arasında iltibas ihtimaline yol açacağı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, 16.sınıfta bulunan "Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış ... seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, ... tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar." malları ile 43. sınıfta bulunan "... bakımı (kreş) hizmetleri." hizmetleri bakımından 2019-M-6304 sayılı YİDK kararının iptaline, hükümsüzlük isteminin kısmen kabulü ile sayılan hizmetler bakımından kısmen hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı TÜRKPATENT vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya kapsamındaki belgelerin eksik incelenmesi sonucu kötü niyet olmadığına ilişkin karar verildiğini, davalı şirket ve Metod Eğitim Kurumları A.Ş./Bilişim şirketi marka vekillerinin, firma adreslerinin, ticaret odasına kayıtlı adreslerinin ve kayıtlarda yer ... telefon numaralarının, şirketlerin avukatları ve dava vekaletnamelerinin aynı olduğunu ve aynı şirket yetkilileri ile aynı avukatlara vekalet verildiğini, bu nedenle şirketlerin birbirlerinin ticari faaliyetlerinden habersiz olmalarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, dava dışı Metod Eğitim Kurumları A.Ş. aleyhine bir çok karar alınınca bu ... organik bağ içinde bulunan diğer şirketler adına "KÜLTÜR" ibareleri marka başvuruları yapılmaya başlandığını, yapılan bu başvuruların haksız rekabet ve kötüniyet taşıdıklarını, önceki Mahkeme kararlarını bertaraf etme amaçlı olduğunu, davalı şirketin asıl niyeti marka sulandırmak iken başvurunun kötü niyet taşımadığı değerlendirmesinin hatalı olduğunu, "KÜLTÜR" ibaresinin zayıf marka olmadığını, davalı şirketin markalarının tesciliyle ilgili temelindeki sakatlık nedeni ile davanın tüm mal ve hizmetler yönünden reddi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, YİDK kararın iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkin açılan davada taraf markaları yönünden ... ve ... hak sahipliği, öncelikli kullanım, tescilli ve tescilsiz markalara benzerlik ve kötü niyet hükümleri çerçevesinde tescil engeli oluşturup oluşturmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2.6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci ve beşinci fıkraları.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı TÜRKPATENT vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı TÜRKPATENT'e yükletilmesine,

Davacı harçtan muaf olduğundan ödediği temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.