YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/4611 E.  ,  2024/633 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/1592 Esas, 2022/579 Karar
DAVACILAR : 1.Ose ... Yapı Müh. İnş. Taah. Gıda İth. İhr. San.
ve Tic. Ltd. Şti.
2.... vekilleri Avukat ...
Avukat ...
İHBAR OLUNAN : Eska Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti.
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/167 E., 2019/254 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın menfi tespit talebi yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan 30.05.2015 tarihli sözleşme uyarınca müvekkillerinin 250.000,00 TL bedelli iki adet çeki teminat olarak davalıya verdiğini, müvekkili şirketin daha önceki borçlarını ödemede zorluk çekmesi üzerine davalının sözleşme gereği malları teslim etmediğini, sözleşmenin feshedildiği halde iki adet teminat çekinin geri verilmediğini, davalının çekleri 30.08.2016 tarihinde takasa/ tahsile sunduğunu, ... süre geçtiği için kambiyo senedi vasfını kaybeden çekler üzerindeki tarihlerde tahrifat yaptığını ileri sürerek müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitini, anılan iki adet çekin iptalini, kötü niyet tazminatının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşme gereği davacı tarafın temlik yükümünü yerine getirmediğinden müvekkilinin zarara uğradığını, sözleşmede bahsi geçen çeklerin müvekkiline teslim edilmediğini, bu çekler ile dava konusu çeklerin aynı olduğuna dair bir delilin bulunmadığını, davanın yetkili mahkemede açılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu çeklerde keşidecinin davacı şirket, lehtarın davacı ... olduğu, davalının ciranta sıfatı taşıyıp çeklerin Eska Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne cirolandığı, 30.05.2015 tarihli sözleşmede her biri 250.000,00 TL bedelli çeklerin teminat olarak belirtildiği, bu çeklerin dava konusu çeklerle uyumlu olduğu, birinde yıl bölümünde, diğerinde yıl ve ay bölümünde tahrifat yapıldığı, tahrifat altlarının imzalandığı, dava konusu çeklerin sözleşme kapsamında verilen çekler olduğu kanaatine varıldığı, sözleşme konusu ürünün teslim edilmediği, sözleşmenin geçersiz hale geldiği, bu şekliyle sözleşmenin teminatı olarak verilen dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığı gerekçesiyle davacıların menfi tespit davasının kabulü ile dava konusu keşidecinin davacı şirketi, lehtarın ..., cirantanın davalı olduğu, her biri 250.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacıların tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline temlik etmesi gereken alacakları temlik etmemesi nedeni ile zarara uğradığını, bu nedenle sözleşmeye konu edilen malların davacıya gönderilmediğini, davacının teslim ettiğini iddia ettiği çeklerin bütün niteliklerinin ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerektiğini, çeklerin müvekkiline teslim edilmediğini, sözleşmede yazılı çekler ile dava dilekçesinde yazılı çeklerin aynı olup olmadığı yönünden kesin delil bulunmadığını, çek bilgileri yönünden ayrıntılı açıklama olmadığını, müvekkiline ait defterlerin incelenmesi için yazılan talimat üzerine müvekkiline usulünce tebligat yapılmadığını, bu nedenle müvekkili defterlerinin incelenemediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında akdedilen sözleşme konusu malların teslim edilmediğinin ihtilafsız olduğu, dava konusu edilen çeklerin sözleşme kapsamında verildiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının sözleşmeye istinaden müvekkiline temlik etmesi gereken alacakları temlik etmemesi nedeni ile 257.000,00 USD zarara uğradığını, bu nedenle sözleşmeye konu edilen malların davacıya gönderilmediğini, sözleşmede bahsi geçen çeklerin müvekkiline teslim edilmediğini, davacının teslim ettiğini iddia ettiği çeklerin niteliklerinin ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerektiğini, davacıların müvekkiline teslim ettiğini ileri sürdüğü çekler ile dava konusu çeklerin aynı olup olmadığının belli olmadığını, müvekkiline ait defterlerin incelenmesi için yazılan talimatın müvekkiline usulünce tebligat yapılmadığını, tebligatın vekile yapılması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesi

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.