YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/4438 E.  ,  2024/578 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1512 Esas, 2022/722 Karar
DAVALILAR :1-...
2-...
3-...
4-Sahil Hazır Beton İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Davanın kısmen kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/80 E., 2021/121 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı banka ile davalı şirketlerin asıl borçlu olduğu, davalı şahısların ise müşterek borçlu müteselsil kefil olduğu 06.11.2015 tarihli genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın ödenmemesi nedeniyle başlatılan icra takibine davalıların haksız itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla alınan bilirkişi raporunda davacı Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş. ile davalı borçlular İlk-Nur İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Sahil Hazır Beton İnş....San.ve Tic.Ltd.Şti. arasında 06.11.2015 tarihinde 5.000.000,00 TL tutarında Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, yine aynı tarihte ... ve ...’ın imzalamış olduğu 5.000.000,00 TL tutarında Müteselsil Kefalet ve Hesap Rehin Sözleşmesi ile borçlulara kefil oldukları, iş bu sözleşmeye istinaden; davalı borçlulara 2 adette toplam 20.875,00 TL tutarında Teminat Mektubu kredisi kullandırıldığı, icra takibi tarihi itibariyle tazmin olmadıklarının anlaşıldığı, ayrıca, 2 adet 10’luk çek karnesi verilmiş olduğu, bu çek yapraklarından arkası yazılan ve banka taahhüt tutarı hamillerine ödenen (8 x 2.030,00) =16.240,00 TL'lik çek karnesi banka taahhüt bedeli bulunduğu, davalılar elinde 1 adet çek yaprağı kaldığı ve 2.030,00 TL banka taahhüt bedeli riskinin devam ettiği, nakit kredi kapsamında ise, yukarıda ayrıntıları belirtilen 6 adette 36 ay vadeli, toplam 1.180.370,56 TL proje kredisi kullandırıldığı, bu krediler içinde en yüksek kar payı oranının aylık % 2,67 (yıllık % 32,04) olduğu, dolayısı ile "GKS 1 – TANIMLAR, MAHRUM KALINAN KAR PAYI: Müşterinin vadesinde ödemesi gereken borcunu ödemede gecikmesi/temerrüdü durumunda ödenmeyen borç için, borcun sebebini teşkil eden kullandırımlardan (projelerden) kar payı en yüksek olanına uygulanan kar payı oranı üzerinden hesaplanır" ifadesine göre temerrüt faiz oranının yıllık % 32,04 oranından hesaplanması gerekeceği, kullandırılmış olan nakit kredilerin zamanında ve tam olarak ödenmemesi nedeniyle davacı banka tarafından, borçlular ve kefillere 07.11.2019 tarihinde hesap kat ihtarnamesi çekilerek muaccel olan borcun tebliğinden itibaren 2 gün içinde ödenmesinin talep edildiği, hesap kat ihtarnamesinin tebliğine rağmen ödeme yapılmadığı, davacı bankanın davalılardan 06.01.2020 icra takip tarihi itibariyle, 1.195.889,46 TL Anapara (Nakit Krd. + Nakde Dönen Çek Taahhüt Bedelleri), 59.543,86 TL Geciken Taksitlerin Akdi Faizleri, 65.287,97 TL Geciken Taksit, Anapara ve Çek Taahhüt Bedelinin Temerrüt Faizi, 6.241,59 TL faizlerin % 5 BSMV’si 1.326.962,88 TL toplam nakit alacaklı olacağı, iade edilmemiş teminat mektupları açısından 20.875,00 TL tutarının banka nezdindeki bir bloke hesabında bloke etme hakkının olacağı, davacının elinde görülen 1 adet çek yaprağının banka taahhüt bedeli olan 2.030,00 TL'lık tutarın ise, taraflar arasında imzalanmış sözleşmelerde çek depo hakkı görülemediği için depo hakkının olmayacağı ancak nakde dönüşmesi halinde davalılardan talep hakkının olabileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takibe davalılar tarafından yapılan itirazın 1.326.962,88 TL yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme ve hatalı hukuki değerlendirmelere istinaden karar verildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin anapara alacağının eksik hesaplandığını, gayri nakdi alacakların hesaba dahil edilmediğini, depo talebinin karşılanmadığını, rapora yönelik itirazların giderilmediğini, Mahkemece hatalı bilirkişi raporu uyarınca itirazın kısmen iptaline karar verilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacı vekilince hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen asıl alacak miktarına ilişkin ciddi itirazların ileri sürüldüğü ve depo talebinin İlk Derece Mahkemesi kararında karşılanmadığı gözetilerek istinaf incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına karar verildiği, alınan bilirkişi raporunda kullanılan nakdi krediler, banka tarafından ödenen çek yaprağı sorumluluk bedelleri ve ihtarname masrafından kaynaklı olarak takip tarihi itibariyle 1.273.082,28 TL asıl alacak + 62.269,62 TL kar mahrumiyeti + 3.113,48 TL BSMV olmak üzere toplam 1.338.465,38 TL alacağının bulunduğu, ancak taleple bağlılık ilkesi uyarınca 1.273.082,28 TL asıl alacak ve 1.952,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.275.035,18 TL yönünden takibin devamına karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, bunun yanı sıra davacının iki adet teminat mektubundan kaynaklı toplam 20.875,00 TL ve bir adet çek yaprağından kaynaklı 2.030,00 TL depo talep hakkının bulunduğunun tespit edildiği, raporda ayrıca davacının talep ettiği asıl alacak miktarı ile hesaplama sonucu ortaya çıkan asıl alacak miktarı arasındaki farkın; takip talebinde müşterinin kullandığı kredilerin icra takip tarihine kadar olan anapara + işlemiş kar payı (akdi faiz) + mahrum kalınan kar (temerrüt faizi ) toplamı yerine müşterinin kredi tahsilat planında yer alan ileriye dönük ve henüz tahakkuk etmemiş kar paylarını da yer almasından kaynaklandığının belirtildiği, alınan bilirkişi raporunun taraf ve yargı denetimine açık, hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varıldığı, her ne kadar bilirkişi raporunda taleple bağlılık ilkesi gözetilerek 1.273.082,28 TL asıl alacak ve 1.952,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.275.035,18 TL yönünden takibin devamına karar verilmesi gerektiği belirtilmiş ise de İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda hükme esas alınan bilirkişi raporuna istinaden 65.287,97 TL işlemiş faiz (kar mahrumiyeti) ve 6.241,59 TL BSMV yönünden de takibin devamına karar verildiği, ne var ki bu karara karşı sadece davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu gözetildiğinde bu alacak kalemleri yönünden davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, takibin 1.273.082,28 TL asıl alacak, 65.287,97 TL işlemiş faiz (Kar mahrumiyeti), 6.241,59 TL BSMV yönünden iptali ile icra takibinin asıl alacağa işleyecek yıllık % 32,04 oranında temerrüt faizi (kar mahrumiyet payı) üzerinden devamına,iki adet teminat mektubu ve bir adet çek yaprağı nedeniyle oluşan gayri nakdi alacaktan takip talebiyle bağlı kalınarak 13.905,00 TL'nin davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyen hesapta depo edilmesine, asıl alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hem İlk Derece Mahkemesince hem Bölge Adliye Mahkemesince ana para alacağının eksik hesaplandığını buna bağlı olarak da diğer alacakların da eksik ve hatalı hesaplandığını belirterek istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağa yönelik aşlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme
Davacı banka ile davalılar İlk-nur İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Sahil Hazır Beton İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti arasında imzalanan 06.11.2015 tarihli genel kredi sözleşmesinin "Tanımlar" başlıklı 1 inci maddesinin "KAR PAYI: Banka tarafından tahsis edilen limit çerçevesinde müşteriye yapılan her bir kullandırım (proje) için tarafların mutabakat ile belirlenen oran veya iş bu sözleşme ve/veya eklerine istinaden belirlenecek oran esas alınarak hesaplanıp anaparaya ilave edilip müşteri tarafından her bir taksitle ödenmesi gereken tutarı ifade eder. MAHRUM KALINAN KAR PAYI: Müşterinin vadesinde ödemesi gereken borcunu ödemede gecikmesi/temerrüdü durumunda ödenmeyen borç için, borcun sebebini teşkil eden kullandırımlardan (projelerden) kar ayı en yüksek olanına uygulanan kar payı oranı üzerinden hesaplanıp, müşterinin ödemesi gereken taksit tutarına ilaveten ayrıca ödemesi gereken tutarı ifade eder. BANKA ALACAĞI: Bankanın aşağıda belirtilen kalemlere istinaden müşteriden , iş bu sözleşmenin akdine kadar doğmuş ve sözleşmenin akdinden sonra doğacak anapara, kar payı, mahrum kalınan kar payı, avukatlık ücreti, prim, temerrüt halinde sözleşme gereği ödenmesi gereken sair fer'iler banka alacaklarını ifade eder." düzenlemesi içerdiği, yine sözleşmenin 22.3 maddesinin "Müşteri hesap katı bildirimini alır almaz, muaccel hale gelen tüm alacağı, mahrum kalınan kar payı ve her türlü masrafı ile birlikte, bildirimde belirtilen süre içerisinde ödemeyi, aksi halde temerrüde düşeceğini ve temerrüdün tüm sonuçlarına katlanacağını kabul ve beyan eder" hükümlerine haiz olup anılan sözleşme maddeleri gözetildiğinde davacının vadesi gelmeyen taksitlere ilişkin kâr payına hak kazanacağı izahtan varestedir. Bu durumda Mahkemece yazılı sözleşme maddeleri hüküm yerinde tartışılmadan anılan kredi sözleşmesine mukabil vadesi gelmemiş alacak kalemlerine ilişkin de kâr payı alacağının muaccel olacağı gözetilmeksizin dosya kapsamındaki delillere uygun düşmeyen bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

VI. KARAR
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.