YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/4221 E.  ,  2024/490 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1054 Esas, 2022/393 Karar
DAVALILAR :1-... vekili Avukat ...
2-Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ : ...
HÜKÜM : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/389 E., 2019/546 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin T/02601, 2006/20051, 2007/18486, 2010/12217, 2011/25046, 2011/25047, 2011/25048, 2011/34154, 2012/104732, 2013/26866, 2013/26891, 2013/26872, 2013/55667, 2013/55575, 2013/86297, 2013/86298, 2013/86301, 2014/31594, 2014/67294, 2014/67301, 2014/67309, 2014/67317, 2015/19202, 2015/41936, 2015/41932, 2016/04488, 2016/07750, 2016/07740, 2016/09712, 2016/11100, 2016/37421, 2016/54732, 2016/54740, 2016/54759, 2016/54749, 2016/78464 sayılı ve "tp+şekil", "tppd+şekil", "tp+şekil", "şekil", "tp türkiye petrolleri+şekil", "tp türkiye petrolleri+şekil", "tp gaz", "tr türkiye petrolleri", "tp ekstra disel+şekil", "tp ekstra dizel", "tp ekstra kurşunsuz+şekil", "tp rehber ile bütün yollar türkiye petrolleri'ne çıkar", "tp gaz", "tp taşıt tanıma", "tp otoyakıt", "tp taşıtmatik", "türkiye petrolleri", "tpa", "tp türkiye petrolleri+şekil", "tp turkish petroleum+şekil", "tpao", "türkiye petrolleri sermayesi devletin kazancı milletin", "tp türkiye petrolleri gücü hisset", "tp turkish petroleum feel the power", "tp noktası türkiye petrolleri", "tp türkiye petrol", "tp türkiye petrol", "tp gaz", "tp gaz", "...ve iştirakleri personeli biriktirme ve yardımlaşma sandığı+şekil", "tpuan+şekil", "tp turkish petroleum", "tp türkiye petrolleri+şekil", "tpuan", "türkiye petrolleri" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalının bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki “tepegaz” ibaresini 04, 06, 35, 37.sınıflarda marka olarak tescil ettirmek üzere başvuruda bulunduğunu, 2017/73085 kod numarasını alan başvuruya müvekkilinin itirazının, YİDK'nun 2018-M-6266 sayılı kararı ile kısmen kabul edilerek 06 ve 35.sınıftaki bazı mal/hizmetlerin başvurudan çıkarıldığını, oysa dava konusu markanın müvekkilinin "TP" ibareli seri markalarının esas unsurunun telaffuzunu aynen içerdiğini ve bu haliyle müvekkilinin "TP" ibareli seri markalarından bir yenisi gibi algılanacağını, davaya konu markada yer alan “gaz” ibaresinin de müvekkilinin tescili kapsamında olup, aynı zamanda ana faaliyet alanlarından birisi bulunduğunu, dolayısıyla “tepegaz” ibaresini gören makul bir kişinin, bu markayı müvekkilinin markalarıyla özdeşleştirmesinin ve müvekkilinin markalarının serilerinden biri olarak algılanmasının kaçınılmaz olduğunu, müvekkilinin itirazlarına dayanak yaptığı markalarının tamamının, dava konusu başvuru ile benzer ve aynı sınıfları kapsadığını, başvurunun tüm sınıflarda reddedilmesinin gerektiğini, tanınmışlıktan kaynaklı tescil engeli ile ilgili koşulların da oluştuğunu, başvurunun kötüniyetli olduğunu ileri sürerek, YİDK'nın 2018-M-6266 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde, kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, husumet itirazında bulunduklarını, müvekkilinin 2017/73085 sayılı “TEPEGAZ” marka tescil başvurusunu 04.01.2018 tarihli devir senedi ile iktisap ettiğini, taraf markalarının birbirine benzemediğini, davacının markalarının tümünün ayırt edici unsurunun kırmızı güneş figürü içerisinde "TP" ibaresi olduğunu, müvekkilinin markasının ayırt edici ibaresinin ise anlamı "yüksekteki mahal", "yüksek yer" demek olan "TEPE" kelimesi olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu markanın bir bütün olarak TEPEGAZ ibaresinden oluştuğu, davacının dayanak markaları arasında yer alan TP GAZ ibareli markalar ile dava konusu marka arasında görsel, işitsel ve görsel-işitsel unsurların etkisiyle ortaya çıkan anlamsal benzerlik ilişkisi bulunduğunu, markaların karşılaştırmasında bütünsel karşılaştırmanın esas olması nedeniyle davacının salt “TP” ibaresini içeren veya bu ibareyi esas unsur olarak içeren markaları ile dava konusu marka arasında görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzerlik bulunmadığı, TP ibaresi ilgili tüketici kesimi nazarında ve davacının dayanak markalarının bir kısmında da açılım olarak yer verilmiş olan Türkiye Petrolleri’ni ifade edeceği, bütünsel karşılaştırma ilkesi, taraf markalarının ilgili tüketici kesiminde bıraktığı görsel, işitsel ve anlamsal algı doğrultusunda dava konusu "tepegaz" markası ile davacının TP GAZ ibaresini içeren 2011/34154, 2013/55575, 2016/ 09712, 2016/11100 tescil numaralı "TP Gaz", "TPGAZ+şekil", "TP Gaz+şekil", "TPGaz+şekil" markaları arasında benzerlik ve ilişkilendirilme ihtimali bulunduğu, dava konusu marka ile davacının marka işlem dosyası ve dava dosyası kapsamında dayanak yaptığı markalarından 2011/34154, 2013/55575, 2016/09712, 2016/11100 tescil numaralı markalar arasında işaret benzerliği bulunduğu, ancak, markaların kapsamlarına ilişkin değerlendirmeler kapsamındaki işaret benzerliğini havi davacı markalarından sadece 2013/55575, 201609712 ve 2016/11100 sayılı markalar ile dava konusu markanın tescile bağlandığı mal/hizmetler arasında kısmi benzerlik bulunduğu, dava konusu markanın tescil kapsamında bulunan 35.sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Yangın söndürücü maddeler. Araç tekerlekleri için metal takozlar, Barınma, saklama, muhafaza etme, kaplama, sarma, çevreleme, depolama, yerleştirme amaçlı metalden malzemeler ve araçlar: Metalden tüpler, metal kaplar, madeni depolar, metal nakliye sandıkları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" 37. sınıf "Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve yakıt dolumu)" açısından davacının 2013/55575 2016/09712 ve 2016/11100 sayılı markaları arasında aynılık/benzerlik bulunduğu, dolayısıyla belirtilen hizmetler bakımından dava konusu marka ile davacının 2013/ 55575 2016/09712 ve 2016/11100 sayılı markaları arasında ilgili tüketici nazarında markaların birbiriyle idari/ekonomik bağ içinde olduğu algısına ulaşılması mümkün olduğundan karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, dava konusu yapılmış olan YİDK kararı kapsamında da uyumlu olarak davacının “tp gaz” ibareli markaları ile karıştırılma ihtimali bulunduğunun tespit edildiği, ancak, söz konusu tespitte davacının dayanak markaları veya kapsamları bakımından hataya düşüldüğü, dava konusu YİDK kararında karıştırılma ihtimaline dayanak alınan “tp gaz” ibareli markaların sadece 2013/55575 ve 2016/11100 tescil numaralı markalar olmadığı, kapsam ve işaret benzerliği içeren davacının bir diğer markasının; 2016/09712 tescil numaralı marka olduğu, YİDK kararında göz ardı edilmiş olduğu tespit edilen 2016/09712 tescil numaralı “tp gaz” ibareli marka kapsamındaki 37. sınıftaki hizmetler, dava konusu markada tesciline karar verilen 37. sınıftaki hizmetler ile aynı olduğu, ayrıca YİDK kararında davacının 2013/55575 tescil numaralı markasının kapsamındaki perakendecilik hizmetine konu olan “yangın söndürücü maddeler” açısından da kapsam karşılaştırmasında hataya düşüldüğü, ilaveten YİDK kararına mesnet alınan davacının 2016/11100 sayılı markasının kapsamındaki 06. sınıftaki “Araç tekerlekleri için metal takozlar” malları, dava konusu markanın kapsamındaki 35. son sınıftaki perakendecilik hizmetleri kapsamında bir araya getirilerek müşterilere sunulan mallar arasında yer almasına rağmen YİDK kararında göz ardı edildiği, tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde, dava konusu yapılan YİDK kararının dava konusu markanın tesciline dair verilen kararın 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Yangın söndürücü maddeler. Araç tekerlekleri için metal takozlar, Barınma, saklama, muhafaza etme, kaplama, sarma, çevreleme, depolama, yerleştirme amaçlı metalden malzemeler ve araçlar: Metalden tüpler, metal kaplar, madeni depolar, metal nakliye sandıkları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) " 37.sınıf " Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve yakıt dolumu)" mal ve hizmetleri açısından kısmen iptali gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmitir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemenin müvekkilinin yalnızca “tp gaz” ibareli markaları ile dava konusu marka arasında benzerlik bulunduğu tespitine katılmanın mümkün olmadığını, kaldı ki müvekkilinin 2015/105210 numaralı “tpgaz” ibareli markasının da mahkemece benzer görülen markaların arasında sayılmadığını, dava konusu başvuru markası ile müvekkilinin T/02601 numaralı ve “TP” ibareli tanınmış markasının benzemediği gerekçesiyle ilgili madde kapsamında tescil engelinin oluşmadığı kanaatinin de hatalı olduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası şartlarının da müvekkili yararına oluştuğunu, davalının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının itiraza dayanak markalarından sadece 2013/55575 ve 2016/11100 numaralı "tp gaz" ibareli markaların başvuru markası ile belli bir düzeyde benzer olduğunu, kalan itiraz markaları ile başvuru markasının benzer olmadığını, başvurudaki "tepe" ibaresinin anlamı olan bir ibare olduğunu, "TP" ibaresinin ise davacının "Türkiye Petrolleri" ibaresinin kısaltması olduğunu, sonuçta tarafların markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi anlamında benzerlik bulunmadığını, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası şartlarının davacı yararına oluşmadığını, davalının kötü niyetli olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili hakkındaki davanın "husumet yokluğu" nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının "tp" ibareli markalarının, müvekkilinin başvurusu ile benzer olamadığını, kaldı ki benzer kabul edilen 2013/55575, 2016/11100, 2016/09712, 2011/34154 sayılı markaların hiçbirinin 37. sınıftan "kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir, akaryakıt dolumu)" hizmetlerini kapsamadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve dava konusu başvurunun dava dışı Şakir Memikoğlu tarafından yapılsa da, dava tarihinden önce davalı ...'ye devredildiği, dolayısıyla işbu davanın doğru davalıya yöneltildiği, davalının başvurusunun bir bütün olarak "TEPEGAZ" ibaresinden oluştuğu, davacının itirazında dayandığı bir kısım markalarında "TP" ibaresinin ön planda olmadığı, bir kısım markalarında "TP" ibaresi asıl unsur ise de, görsel açıdan ciddi ayırt edicilik oluşturan ve farklılık yaratan şekil ve renk unsurları içerdiği, ilgili tüketici kesimi tarafından, bu durumda harf kısaltması ile davalı başvurusu arasında ilişki kurmayacağı, davacının diğer markalarının da "TP" ibaresi dışında farklı sloganlar içerdiği, dolayısıyla mahkemece dava konusu başvuru ile davacının sadece itiraza dayanak "TP GAZ" ibareli markaları arasında görsel, işitsel ve görsel-işitsel unsurların etkisiyle ortaya çıkan anlamsal benzerlik ilişkisinin bulunduğunun ve davacı markalarından sadece 2013/55575, 2016/09712 ve 2016/11100 sayılı markaların tescile bağlandığı mal/hizmetler bakımından kısmi benzerlik olduğunun kabul edilmesinde bir isabetsizliğin bulunmadığı gibi, somut uyuşmazlığa 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasının uygulanma imkânının olmadığının, davacının tanınmış markası ile dava konusu marka arasında işaret benzerliğinin bulunmaması nedeniyle, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasından kaynaklı bir tescil engelinin oluşmayacağının ve somut davada davalı şahsın başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut verilerin dosya kapsamında bulunmadığının kabul edilmesinde de bir isabetsizliğin olmadığı anlaşılmakla davalılar vekillerinin tüm ve davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer istinaf itirazlarının reddine dair hüküm kurulması gerektiği, ancak her ne kadar davacı tarafça davalı başvurusunun yayınına itirazına dair 12.01.2018 tarihli dilekçesinde, 2015/105210 numaralı ve "TP GAZ" asıl unsurlu markasına dayanılmamışsa da, hükümsüzlük istemini de havi dava dilekçesinde anılan markaya dayanıldığı, dolayısıyla mahkemece hükümsüzlük istemi yönünden anılan markanın da incelenmesi gerekirken, bu marka hakkında hiçbir incelemenin ve değerlendirmenin yapılmamasının doğru olmadığı, Dairelerince dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile TÜRKPATENT internet sitesinden yapılan incelemeden, 2015/105210 numaralı markanın 4, 6 ve 37. sınıf mal ve hizmetlerde tescilli bulunduğu, bu markanın tescilli olduğu emtia sınıfları ile davacının 2016/09712 numaralı ve "TP GAZ" asıl unsurlu markasının mal ve hizmet sınıflarının aynı olduğu, Mahkemece görüşüne başvurulan ve aralarında sektör bilirkişinin de bulunduğu uzman heyet raporundaki tespitler dikkate alındığında, davacının 2015/105210 numaralı ve "TP GAZ" asıl unsurlu markasının benzerlik itirazında dikkate alınması halinde dahi sonucun değişmeyeceği ve mahkemece tarafların markalarının benzer bulunduğu mal ve hizmetlerle aynı emtialarda davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği, bu durumda mahkemece, davacının 2015/105210 numaralı ve "TP GAZ" asıl unsurlu markasının da incelenmesi suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, anılan markanın incelenmeden hüküm kurulması doğru olmadığı gerekçesiyle davalılar Türk Patent ve Marka Kurumu vekili ile ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm ve davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu markanın müvekkilinin TP ibareli seri markalarının esas unsurunun okunuşunu/telafuzunu ve yan unsurunu aynen içerdiğini ve bu haliyle müvekkilinin TP ibareli seri markalarından bir yenisi gibi algılandığını, müvekkili markalarının yüksek derecede tanınmışlığa haiz markalar olduğunu ve dava konusu ''tepegaz'' markasının müvekkili markaları ile benzerlik arz ettiğini, bu yönüyle 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası kapsamında korunması gerektiğini, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında dava konusu marka başvurusunun reddinin gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının haksız gerekçelerle reddedildiğini, müvekkilinin tescil edilen markası ile davacının markası arasında işitsel/görsel/kavramsal benzerlik bulunmadığını, Bölge Adliye Mahkemesince taleplerinin ve beyanlarının yeterli bir şekilde değerlendirilmediğini, dava konusu marka ile davacının markalarının tüketici nezdindeki algılarının araştırılmadığını, belgeler üzerinden yüzeysel inceleme yapıldığını, oysa ortalama bir tüketici ''TEPE'' kelimesi ile ''TP'' harf birleşimini benzetmesinin mümkün olmadığını, Bölge Adliye Mahkemesi İlk Derece Mahkemesi kararındaki eksik inceleme hatalarını fark ettiğini, ancak sonuca etkisi olmadığına kanaat getirdiğini, somut olayın özel bilgi ve uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu alınmaksızın hatanın sonuca etkisi olmadığına dair hüküm kurulmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davanın konusunun kurum kararının iptali olduğunu, ancak davacının TÜRKPATENT kararına itirazlarının dışına çıktığını, farklı sebeplerle kararın iptalinin mahkemeden talep ettiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı taraf, başvuru markasının bütününden itiraz markaları ile karıştırma ihtimalinden bahisle benzerlik iddiasında bulunduğunu, bu durumun bütünsel yaklaşıma, dolayısıyla marka hukuku ilkelerine aykırı olduğunu, markanın bütünü itibariyle bıraktığı etki esas olduğundan, diğer farklı unsurları görmeksizin parçalara bölerek inceleme yapılmasının mümkün olmadığını, dava konusu ''tepegaz'' ibareli başvuru markasını görenlerin markayı davacının müvekkili kurumca benzer bulunmayan itiraz markaları olarak algılamayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.