YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/2639 E.  ,  2023/6377 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/367 Esas – 2022/310 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kumru Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/25 E., 2021/130 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının davacıya lüks araba satmayı vaad etmesi üzerine davacı tarafından davalıya teminat amacıyla ödeme ve tanzim tarihleri açık olarak düzenlenen 250.000,00 TL bedelli bono verildiğini, davalının ödeme ve düzenleme tarihlerini doldurarak davacı hakkında icra takibine başladığını ve takibin acele şekilde kesinleştirildiğini, davalının davacıya vaad ettiği aracı teslim etmediğini, davacının yaşlı olmasından da yararlanarak davacıyı dolandırdığını, bu hususta suç duyurusunda bulunduklarını, davalının vergi mükellefi olup tacir olduğunu, bu sebeple davalının ticari defter ve kayıtlarında icra takibine konu bononun kaydının bulunduğunu, davalının ticari defter ve kayıtlarının incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağını belirterek davacının takip konusu 01.06.2019 tanzim tarihli, 01.08.2019 vade tarihli 250.000,00 TL bedelli bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın dayanaktan yoksun ve icra sürecini uzatmaya yönelik olduğunu, davacının aynı mahiyette açmış olduğu Kumru İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/10 E. sayılı dosyasında davanın reddedildiğini, davacının kötü niyetle hareket ettiğini, yapılan ceza soruşturmasında davacının kötü niyetinin ortaya çıktığını, bu kapsamda araştırılacak başkaca bir hususta kalmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının takip konusu yapılan senedin teminat senedi olduğunu iddia ettiği, söz konusu senedin teminat senedi olduğu ve bu senetten dolayı borçlu olmadığının ispat yükünün davacıda olduğu, senedin sebepten mücerret olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 200 üncü maddesi uyarınca davacı tarafın ileri sürdüğü iddialarını aynı kuvvette usulüne uygun delille, yani yazılı delil ile ispat yükü altında olduğu, yapılan yargılamada davacının bu iddiasını belirtilen nitelikte delil sunmadığı, davacının dava dilekçesinde yemin deliline dayandığı, davacı vekiline yemin deliline başvurup başvurmayacağı hususu sorulduğu, 28.10.2021 tarihli duruşmanın 2 nolu ara kararı gereği davacı vekiline ihtarat yapıldığı, ihtarata rağmen davacı vekilinin yemin deliline dayanıp dayanmayacağı hususunda verilen kesin süreye rağmen bir beyanda bulunmadığı, tüm bu hususlar dikkate alındığında davacının iddiasını kesin delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihtiyati tedbir kararı ile takibin durdurulmasına karar verilmediğinden dolayı icra inkar tazminatının koşulları oluşmadığı gerekçesiyle davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tacir olan davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle yargılamanın usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, imzası davacı tarafça inkar edilmeyen takip dayanağı senedin teminat senedi olduğunun ispat yükü kendisinde olan davacı tarafça usulüne uygun delillerle kanıtlanamamış olmasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 01.06.2019 tanzim tarihli, 01.08.2019 vade tarihli 250.000,00 TL bedelli bono nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı Kanun'un 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.