YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/2434 E.  ,  2023/6212 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında imzalana genel kredi sözleşmesinde diğer davalıların müteselsil kefil olduğunu, kredi borcunun ödenmediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalıların itiraz ettiğini ileri sürerek itirazların iptalini ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; genel kredi sözleşmesinin genel işlem koşullarına aykırı olduğunu, kredi hesabının haksız olarak kat edildiğini, alacağın likit olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı banka alacağının davalı asıl borçlu yönünden toplam 405.554,80 TL olduğu, 300.000,00 TL ipotek tutarının asıl borçlunun sorumluluğundan mahsup edilmesi gerektiği, mahsup ile birlikte haciz yoluyla takip konusu yapılacak alacak miktarının 105.554,80 TL olduğu, ancak taleple bağlılık ilkesi gereği talebi aşan kısımların dikkate alınamayacağı, asıl alacağa yıllık %64 temerrüt faizi ve faizin %5'i nispetinde BSMV, 8.752,54 TL asıl alacağa yıllık %33 temerrüt faiz oranını geçmemek kaydıyla 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun (5464 sayılı Kanun) 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca % 33,00 ilerde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları Hakkında Tebliğleri ile belirlenecek gecikme faiz oranlarından faiz ve faizin % 5'i nispetinde BSMV uygulanması gerektiği, davalı kefillerin sorumluluğunun ise ipotek tutarı mahsup edilmeksizin toplam 405.554,80 TL olduğu, davacı banka tarafından teminat mektupları bedeli olan 376.745,00 TL ile iade edilmeyen çek yapraklarına ilişkin olarak 12.800,00 TL depo talebinde bulunulduğu, sözleşmelerde kefillerin depo talebinden sorumlu olduklarına dair açık bir hüküm olmadığından, davacı bankanın kefillere yönelik depo talebi yerinde olmadığı, banka kayıtlarının incelenmesinden; borçlu elinde olup iade edilmeyen 6 adet teminat mektubu tutarının toplam 376.745,00 TL olduğu, bu tutarın takip talebinde deposunun istendiği, 50.350,00 TL, 25.338,00 TL, 12.717,00 TL, 12.900,00 TL bedelli teminat mektuplarının iade edildiği bunlara ilişkin depo talebinin konusuz kaldığı, geriye kalan 196.000,00 TL bedeli teminat mektubunun 05.12.2019 tarihinde ve 79.440,00 TL bedelli teminat mektubunun 25.11.2019 tarihinde tazmin edildiği, bu tutarların tazmin tarihinden itibaren yıllık %64 faizi ile davalı asıl borçludan tahsili gerektiği, borçlu elinde olup iade edilmeyen 7 adet çek için bankanın yasal ödeme miktarı çek yaprağı başına 1.600,00 TL olduğu, banka sorumluluk tutarı olan 11.200,00 TL için davacı bankanın talebinin yerinde olduğu, takip talebinde davacı tarafından 3.481,13 TL masrafın davalılardan tahsili istenmiş ise de, bu alacağa ait davacı tarafında herhangi bir belge sunulmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı şirket yönünden itirazının ipotek teminatı kapsamı dışında kalan 105.394,75 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağın 96.802,25 TL'sine yıllık %64 temerrüt faizi ve faize %5 BSMV uygulanmasına, asıl alacağın 8.752,54 TL'sine %33'ü geçmemek kaydıyla 5464 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca TCMB tarafından belirlenecek gecikme faiz oranı ve faize %5 BSMV uygulanmasına, tazmin olan teminat mektupları ile ilgili olarak 275.440,00 TL'nin davalıdan tahsiline, alacağın 196.000,00 TL'sine 05.12.2019 tarihinden itibaren, 79.440,00 TL'sine 25.11.2019 tarihinden itibaren %64 faiz ve faize %5 BSMV uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, meri 7 adet çek yaprağından kaynaklı yasal sorumluluk tutarı olan 11.200,00 TL'nin davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyen hesapta deposunu teminen davalıdan tahsiline, davalılar ... ve ... yönünden tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıların itirazının 387.111,23 TL asıl alacak, 14.249,93 TL işlemiş faiz, 712,50 TL BSMV ve 3.481,13 TL noter ihtarname masrafı olmak üzere toplam 405.554,80 TL üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağın 355.012,19 TL'sine yıllık %64 temerrüt faizi ve faize %5 BSMV, 32.099,04 TL'sine yıllık %33'ü geçmemek kaydıyla, 5464 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca TCMB tarafından belirlenecek gecikme faiz oranı ve faize %5 BSMV uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı kefiller hakkındaki depo ve tazmin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirket yönünden 9.739,19 TL, diğer davalılar yönünden ise 9.579,14 TL yönünden davanın reddedildiğini, reddedilen kısım gözetilerek davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının davalılar lehine hükmedilen 29.461,20 TL vekalet ücreti yönünden kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı, dava dilekçesinde harca esas değer olarak "404.000,00 TL nakdi" göstererek 404.000,00 TL üzerinden harç yatırdığı, davacının gayri nakdi alacağa yönelik harç yatırmadığı, dava dilekçesindeki talep sonucunda ise davalıların icra takibine itirazının iptali, takibin 404.000,00 TL ve fer'ileri üzerinden devamını talep ettiği, dava konusu icra takibinde ise davacı alacaklı davalı borçlu şirket aleyhine 115.133,94 TL, diğer davalılar aleyhine toplam 415.133,94 TL nakit alacağın tahsili, 12.800,00 TL çek ve 376.745,00 TL teminat mektubundan kaynaklanan gayri nakdi alacağın depo edilmesini talep ettiği, davalılar takibe konu borcun tamamına itiraz ettiği, bu durumda İlk Derece Mahkemesince harca esas değer ile talep sonucu arasındaki çelişki gözetilerek davacı yana talebininin açıklatması gerektiği, somut olayda ise yargılama aşamasında davacıya talebi açıklattırılmadığı, davacı vekilinin istinaf dilekçesinde davalı şirket yönünden taleplerinin 115.133,94 TL, diğer davalılar yönünden taleplerinin ise 415.133,94 TL olduğunu açıkça belirttiği, bu davanın dava konusu icra takibindeki nakit alacağa yönelik itirazın iptali talebi ile açıldığının, gayri nakit alacağa yönelik itirazın iptaline yönelik açılan bir dava bulunmadığının kabulü gerekeceği, her ne kadar nakdi alacağa ilişkin peşin harcın takipte itiraz edilen toplam nakit alacak 415.133,94 TL üzerinden yatırılması gerekirken 404.000,00 TL üzerinden yatırılması nedeniyle eksik peşin harç bulunmakta ise de, kararla birlikte harç eksikliği hüküm altına alındığı, dava konusu icra takibindeki nakit alacağın davalı kefiller yönünden 415.133,94 TL, davalı şirket yönünden 115.133,94 TL olduğu, davalı kefiller yönünden 405.554,80 TL, davalı şirket yönünden 105.394,75 TL nakit alacağa yönelik itiraz iptal edilerek anılan bedellerin hüküm altına alındığı, davalı şirket yönünden 9.739,19 TL, davalı kefiller yönünden 9.579,14 TL nakit alacağa yönelik itirazın iptali davasının reddine karar verildiği, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan nispi vekalet ücreti ise de maktu ücretin altında kaldığından davalı şirket yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, bu davanın nakit alacağa yönelik itirazın iptali talebi ile açıldığı, gayri nakdi alacağa yönelik açılan bir dava bulunmadığı gözetilmeden dava tarihinden sonra tazmin edilen teminat mektubu ile diğer gayri nakdi alacağa yönelik kurulan hüküm davacı talebini aştığı, bu husus kamu düzenine aykırılık oluşturduğundan, istinafa gelenin sıfatı gözetilmeksizin re'sen dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık da gözetilerek kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı şirket yönünden itirazının ipotek teminatı kapsamı dışında kalan 105.394,75 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağın 96.802,25 TL'sine yıllık %64 temerrüt faizi ve faize %5 BSMV uygulanmasına, asıl alacağın 8.752,54 TL'sine %33'ü geçmemek kaydıyla 5464 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca TCMB tarafından belirlenecek gecikme faiz oranı ve faize %5 BSMV uygulanmasına, davalılar ... ve ... yönünden tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıların itirazının 387.111,23 TL asıl alacak, 14.249,93 TL işlemiş faiz, 712,50 TL BSMV ve 3.481,13 TL noter ihtarname masrafı olmak üzere toplam 405.554,80 TL üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağın 355.012,19 TL'sine yıllık %64 temerrüt faizi ve faize %5 BSMV, 32.099,04 TL'sine yıllık %33'ü geçmemek kaydıyla, 5464 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca TCMB tarafından belirlenecek gecikme faiz oranı ve faize %5 BSMV uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1-Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalılar tarafından İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmadığını, davacı tarafından istinaf edilmeyen hususların kesinleştiğini, bu sebeple İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf konusu edilmeyen "Tazmin olan teminat mektupları ile ilgili olarak 275.440,00 TL'nin davalıdan tahsiline" ilişkin bölümünün kesinleştiğini, davacının kazanılmış hakkını ihlal ederek aleyhe hüküm verme yasağına aykırı nitelikteki Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesi şayet dosyada eksik harç olduğunu tespit ederse harcın tamamlattırılması gerektiğini, eksik harcın tamamlattırılması için süre verilmeden tazmin olunan teminat mektubu alacağının reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde açık, net ve kuşkuya yer vermeyecek bir şekilde "itirazın iptali ile 404.000,00 TL ve ferileri üzerinden takibin devamına" karar verilmesi talep edildiğini, başka bir anlatımla, harç yatırılan dava değeri ve talep kısmındaki ifadeler davanın 404.000,00 TL bedel üzerinden açıldığını gösterdiğini, bu nedenle verilecek kararda da dava değeri olan 404.000,00 TL üzerinden hesaplanacak nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından karar verildikten sonra ve salt davacının istinaf dilekçesinde belirttiği ve dava dilekçesi ile açık şekilde çelişen beyanları alınarak davanın aydınlatılması gerekçesi ile davalı şirket yönünden davacının alacak talebinin 115.133,94 TL olduğunun kabul edilmesi, adil yargılanma ilkesine olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davada gayri nakdi alacak yönünden itirazın iptalinin talep edip edilmediği; davalı şirket yönünden itirazın iptali talep edilen tutar noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı dava dilekçesinde 404.000,00 TL nakdi alacak yönünden itirazın iptalini talep ettiği hususu Bölge Adliye Mahkemesinin kabulünde olmasına rağmen 6100 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi hükmüne aykırı olarak talep aşımı yapılarak kefiller yönünden toplam 405.554,80 TL yönünden itirazın iptaline karar verilmesi doğru olmamış hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3. Bozma sebebine göre davalılar vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı vekilin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3.Bozma sebebine göre davalılar vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalılara iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.