YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/1211 E.  ,  2023/4878 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/173 Esas, 2021/1213 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/382 E., 2019/460 K.

Taraflar arasındaki tasarımın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirketin ayakkabı, deri, çanta, terlik sektöründe yaklaşık 40 yıldan fazla BAMBİ markası ve işletme adı ile faaliyet gösterdiğini, yurt içi ve yurt dışında 100'ü aşkın mağazasının bulunduğunu, davalı tarafından adına tescilli 2016/07122 sayılı ayakkabı ve ayakkabı tabanı tasarımlarına dayalı olarak müvekkili aleyhine tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile tazminat istemli dava açtığını, oysa davalı adına tescilli söz konusu tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını, zira söz konusu tasarımın yıllar önce kamuya sunulduğunu, bu nedenle davalı tasarımlarının yenilik arz etmediğini, çeşitli ayakkabı üreticileri tarafından yıllar önceden beri kamuya sunulmuş ve zaman zaman teknik fonksiyonu gerekliliği itibarıyla da tırtıklı platform şeklinde üretilen ayakkabı ve taban tasarımının, ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri sebebiyle davalı tekeline bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu, tasarımın hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, davalı adına tescilli 2016/07122 numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşıdığını, davacının delil olarak dayandığı tasarımların, müvekkiline ait tasarımlarla alakalarının olmadığını ve dayanılan görsellerin davalının tasarımından sonraki tarihli görseller olduğunu, müvekkilinin dava konusu tasarımını dünyaya tanıtarak piyasaya sunmasının üzerinden 4 yıl geçtiğini, tasarımın dünya çapında yankı uyandırdığı, yabancı emsal mahkeme kararlarının da müvekkilinin tasarımı piyasaya sunan ilk şirket olduğu yönünde bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirkete ait 2016/07122 sayılı tasarım başvurusunun 02.11.2016 tarihinde gerçekleştiği, 24.11.2016 tarih ve 257 sayılı Resmi Endüstriyel Tasarımlar Bülteninde ilan edildiği, başvurunun 2016/07122 kod numaralı "ayakkabı tabanı" konulu olduğu, davalının tasarım tesciline konu olan ürünlerini “15.09.2015” tarihinde ilk kez kamuya sunduğu, davalının davaya konu olan tasarımının ise 02.11.2016 tarihli olduğu, ancak davalının 25.07.2016 tarihinde tasarımın kamuya sunulmasından yaklaşık 10 ay sonra rüçhan başvurusunda bulunduğu, davalı tasarımı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun(6769 sayılı Kanun) 57 nci maddesi kapsamında 12 aylık hoşgörü kapsamında yeni bir tasarım olduğu, davalı adına tescilli 2016/07122 numaralı tasarımların davacının sunduğu deliller kapsamında yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olduğu, ancak davalının sunduğu deliller karşısında davaya konu olan tasarımın ilk kez “15.09.2015” tarihinde kamuya sunulduğu, yeni bir tasarım olduğu ve bu nedenle hükümsüzlüğünün talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu tasarımın yenilik ile ayırt edicilik vasıflarını taşımadığını, zira davalıya ait hem ayakkabı hem de ayakkabı taban tasarımlarının tescil/rüçhan tarihinden daha evvel Türkiye ve dünyada kamuya sunulduğunu ve herhangi bir yenilik unsuru içermediklerini, bu hususa ilişkin delillerinin dosya içerisinde bulunduğunu, mahkemenin kabul ettiği kamuya sunulma tarihi olan 15.09.2015 tarihi ile başvuru tarihi olan 02.11.2016 tarihi arasında 12 aylık hoşgörü süresinin aşıldığını, dava konusu ayakkabı ve tabanına ait tasarımın, ayakkabı taban kısmının yüksek platformda dikey olarak girintili çıkıntılı tırtıklardan oluştuğunu, söz konusu tasarımın bir çok ayakkabıda kullanılan bir taban modeli olduğu gibi ayakkabının fonksiyonel olması açısından da üretimi ve satışı yapılabilen bir tasarım olduğunu, tasarımın ayırt edicilik niteliğini taşımadığının da sabit bulunduğunu savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından hükümsüzlüğü talep edilen dava konusu tasarımların, rüçhan tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici olduklarının, dosyada mevcut ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporundan anlaşıldığı, anılan raporun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik olmadığı, buna göre yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini haiz dava konusu tasarımların hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi, 6769 sayılı Kanun'un 57 inci maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.