YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/1208 E.  ,  2023/4999 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/203 Esas, 2021/1269 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/88 E., 2019/488 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adiye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2017/77802 sayılı "Eti Gübre" ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvuruya davalı şirketin "ETİ" ibareli markalarına dayalı olarak itiraz ettiğini, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarına dayalı itirazın yerinde görülerek, başvurunun reddine karar verildiğini, bu ret kararına karşı yeniden inceleme taleplerinin ise YİDK tarafından reddedildiğini, oysa müvekkilinin ticaret unvanında da yer alan "eti" ibaresinin ilk olarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından resmi olarak kullanıldığını ve ayırt edicilik özelliğini ilk defa Etibank ile sağladığını, müvekkili gruba ait şirketlerinin markalarının ticaret unvanından türetildiğini, markaların "ETİAL ETİALÜ, ETİCOOPPER" ibarelerinden oluştuğunu, davalının, daha önce grup şirketlerine ait "eti" varyasyonlu bu markaların tescili aşamasında TPMK'ya ilan sürecinde itiraz ettiğini, ancak verilen Yargıtay kararları neticesinde davalı şirketin itirazlarının reddedilerek müvekkili markalarının tescil edildiğini, davalı şirketin sektörel pozisyonu dikkate alındığında, müvekkiline ait marka başvurusu ile davacı markaları arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, müvekkil şirketin ticari unvanını temel alarak ve ürün gamına göre gelen kelimelerle marka bütünlüğü oluşturarak tasarlanmış markalarını tescil ettirdiğini, "eti gübre" ibareli markanın ve diğer yeni markaların da tescili ile beraber seri marka oluşturduklarını, müvekkilinin "eti gübre" ibareli markasının tescili ile haksız bir yarar sağlaması ihtimali bulunmadığını, davalı şirket ile müvekkili şirketin ürün ve hizmetlerinin farklı sektör ve sınıflarda olduğunu, davalının markasının itibarına zarar verilmesinin söz konusu olmadığını, davalının "ETİ" ibaresi üzerinde tekel hakkı oluşturma çabasında olduğunu ileri sürerek YİDK'in 2018-M-11141 sayılı kararının iptaline, başvurunun tüm sınıflar bakımından tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, özellikle 30 uncu sınıfta yer alan çikolata, bisküvi, gofret, kek gibi ürünlerde toplumun büyük bir kesimince bilindiğini, "Eti" ibaresinin gübre emtiasında kullanılmasının, davalının itibarına zarar verebileceğini ve markanın sulanması sonucunun doğabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1961 yılında kurulduğunu ve markalarının bir kalite sembolü haline geldiğini, kendi marka ve tasarımlarını yaratarak iltibas ve haksız rekabetten kaçındığını, cazibe merkezi haline gelen müvekkili markalarının istismara uğradığını, müvekkiline ait "ETİ" markasının ülkemizde tanınmış marka olarak tescilli olduğunu, "ETİ" markasının WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı) nezdinde 23.02.2000 tarih ve 738 993 no ile tescil edildiğini, müvekkilinin ürettiği ürünlerin, oluşturduğu markaların tümünde "ETİ" ibaresinin kullanıldığını, 942 adet "ETİ" ibaresini ihtiva eden markalarının mevcut olduğunu, tanınmış olan müvekkiline ait "ETİ" markasının bütün sınıflarda yer alan mal ve hizmetleri kapsar bir şekilde korunmasının gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı adına tescilli "ETİ" markasının 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları anlamında tanınmış marka olduğu, dava konusu 2017/77802 sayılı markanın kullanılması halinde davalı şirketin tanınmış markasının toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yarar sağlanabileceği, tanınmış markanın itibarının zarar görebileceği ve tanınmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı Şirket kurulmadan çok önce 1935 yılında bizzat Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından kurulduğunu, ticaret unvanında da yer alan "Eti" ibaresinin ilk olarak resmi olarak kullanıldığını ve ayırt edicilik özelliğini ilk defa Etibank ile sağladığını, müvekkilinin piyasadaki konumu ve geçmişi dikkate alındığında başvuru konusu markanın, davalı ... Gıda'ya ait "Eti" markası ile karıştırılacağı iddiasının abesle iştigal olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının, müvekkili şirketin dahil olduğu gruba ait "eti" ibareli başka markalar hakkında, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin verdiği kararlara aykırı bulunduğunu, İlk Derece mahkemesinin Eti Bakır A.Ş'nin "eti" varyasyonlu diğer markalarını tescil ettirdiği ve bu markaların da sahibi olduğu hususlarını ısrarla göz ardı ettiğini, davalı ... Gıda'nın sektörel pozisyonu dikkate alındığında, müvekkil şirkete ait marka başvurusuna konu markanın ve davalının markasının ayırt edici karakteri haiz olduğunu ve karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, müvekkil şirketin "eti gübre" ibaresi ile yapmış olduğu marka başvurusunun 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları gerekçe gösterilerek reddedilmesinin hukuka aykırı bulunduğunu, zira müvekkil şirket ürün ve hizmetleri ile davalının ürün ve hizmetlerinin sektörel olarak, aynı veya benzer pozisyonda bulunmadığını, müvekkilinin "eti gübre" ibareli markasının tescili ile haksız bir yarar sağlaması ihtimalinin olmadığını, davalı Şirket markasının itibarına zarar verilmesinin söz konusu bulunmadığını, yine markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi şartı da gerçekleşmediğinden 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası gereğince marka başvurusunun reddedilemeyeceğini, davalının, "eti" ibaresi üzerinde tekel hakkı oluşturmaya çalıştığını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Şirketin "ETİ" ibareli redde mesnet markasının gıda sektöründe tanınmış olduğu, dava konusu başvurunun asli unsurunun da "ETİ" ibaresinden oluştuğu, marka başvurusunun kapsamında ise 1 inci sınıftaki "Gübreler ve topraklar" mallarının yer aldığı, dava konusu başvurunun asli unsuru ile redde mesnet markanın aynı ibareden oluşmaları, davacı markalarının tanınmışlık düzeyleri gözetildiğinde, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası koşullarının somut olayda gerçekleşeceği, davacının dava konusu başvuru yönünden kendisine müktesep hak sağlayacak bir markasının olmaması karşısında bu ibarenin ilk olarak müvekkili tarafından kullanıldığı ve müvekkilinin ticaret unvanında yer aldığı yönündeki istinaf itirazlarının da yerinde bulunmadığı, nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 16.01.2019 tarih, 2017/2984 E., 2019/360 K. sayılı ilamı ile onanan Daire kararında da aynı hususlara dayalı savunmanın yerinde görülmediği ve davalının "ETİ" ibareli markasının korunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yargılama aşamalardaki ve istinaf başvurusundaki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı şirkete ait T/00266 sayılı ve "ETİ" ibareli tanınmış markanın, davacının 2017/77802 sayılı ve "Eti Gübre" ibareli başvurusu yönünden 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları çerçevesinde tescil engeli olup olmadığı ve sonucuna göre YİDK kararının hukuka uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.