YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ

11. Hukuk Dairesi         2022/1201 E.  ,  2023/5287 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI :2020/264 Esas, 2021/1400 Karar
HÜKÜM :Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ :Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mah. Sıfatıyla)
SAYISI :2016/645 E.,2019/485 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin Eskişehir ilinde yapılması planlanan "Yenişehir Konakları" isimli konut ve yaşam alanı projesinin tanıtımında kullanılmak üzere müvekkilinin fotoğraflarını, projenin internet sitesinde ve basılı tanıtım broşürü ile kataloglarda izinsiz ve hukuka aykırı olarak kullandığını, davalı taraf gerçekleştirilecek olan söz konusu konut projesinin tanıtım yüzü olarak müvekkili ile çalışmak istediklerini müvekkiline ilettiklerini, bu kapsamda bir takım profesyonel fotoğraf çekimi çalışması gerçekleştirildiğini, ancak taraflar arasında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında herhangi bir icap kabul oluşmadığı gibi herhangi bir bedel de kararlaştırılmadığını, sözleşme akdedilmediğini, davalı tarafın buna rağmen izinsiz olarak müvekkilinin fotoğraflarını internet sitesinde, basılı tanıtım broşürlerinde ve televizyon kanallarında reklam olarak kullandığını, taraflar arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığından müvekkilinin bu haksız ve hukuka aykırı kullanımdan dolayı maddi ve manevi tazminat hakkı bulunduğunu ileri sürerek, 50.000,00 TL manevi tazminatın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik belirsiz alacak olarak 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, kararın gazetede ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça ileri sürülen iddiaların mesnetten yoksun olduğunu, müvekkilinin uhdesinde olan Yenişehir Konakları inşaat yapım işinin öncesinde dava dışı şirket tarafından yürütüldüğünü, projenin sonradan müvekili şirkete geçtiğini, davacının da bu projeden ev satın aldığını ve konut sahibi olduğunu, davacının istenirse bedelsiz olarak reklam yüzü olabileceğini belirttiğini, davacının maddi zararlarının nasıl ve ne şekilde oluştuğu hususunda bir açıklamada bulunmadığı gibi buna ilişkin somut delillerini de ikame etmediğini, manevi tazminat talebinin de fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu fotoğraflarda ön planda reklamı yapılan Yeni Şehir Konakları'nın yer aldığını, sahibinin hususiyetini taşıma, özgün olma veya yaratıcı özellik taşıma niteliklerini haiz olmadıklarını, subjektif koşul gerçekleşmediğinden eser mahiyetinde olmadıklarını, ispat yükünün kural olarak davacıya düştüğünü, davacının davasını dayandırdığı olguları ispat etmesi gerektiğini, dinlenen davacı tanıklarının, davacıdan, söz konusu fotoğrafların yayınlanmasına izni olmadığını duyduklarını beyan ettikleri, davalı tanıklarının ise tam tersine davacının bilgisi dahilinde işlem yapıldığını hatta davacının "Beni Affet" isimli dizisinin yayın dönemine denk geldiğinden "reklamım olur" bile dediğini belirttiklerini, davacının arkadaşları ile toplu halde ev satın aldıkları evi de 20.000,00 TL kadar daha düşük rakama aldıkları gözetildiğinde ve davalı tarafın samimi bulunan tanık beyanları gözetildiğinde, fotoğrafların davacının rızası ile kullanıldığı kanaatinin oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin ispat yüküne dair değerlendirmesinin tamamen hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin fotoğraflarının kullanılması hususunda rızasının bulunmadığını, davacıdan olmayan bir hususun ispatının beklenemeyeceğini, bu davada ispat yükünün yer değiştirdiğini ve davacının rızasının bulunduğunu ispat etmenin davalı tarafa düştüğünü, hayatın olağan akışına aykırı bir durumun varlığını iddia eden tarafın bu iddiasını ispat ile mükellef olduğunu, dava konusu olayda, müvekkilinin oyunculuk ile geçimini sağlayan, şöhreti bulunan profesyonel alanda çalışan birisi bulunduğunu, dolayısı ile tanıtımda kullanılacak herhangi bir fotoğraf çekimi için fotoğraflarının ücretsiz kullanımını kabul edecek sıradan biri olmadığını, davalı tarafın bu iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) kapsamında sözleşmelerin yazılı olması gerektiğine dair hukuki bir değerlendirme yapılmadığını, 5846 sayılı Kanun kapsamındaki sözleşmelerin yazılı olması zorunluluğunun mevcut olduğunu, davalının haksız fiil teşkil eden bir kullanımının mevcut bulunduğunu, müvekkiline ait fotoğrafların rızasına aykırı bir şekilde kullanıldığını, bilirkişi heyetinde yer alan uzman kişilerin seçiminin hatalı olduğunu, bilirkişilik listesinde adı bulunmayan kişilerin heyette yer aldığını, bilirkişi raporundaki tespitlerin hatalı ve dayanaksız olduklarını, maddi tazminatın da hatalı olarak belirlendiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu davacı fotoğraflarının eser vasfında olmadığını, esasen davacının da bu yönde bir iddiasının bulunmadığı, dolayısıyla somut olayda 5846 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi koşullarının aranmayacağı, her ne kadar davacı tarafça, fotoğraflarının davalı tarafça izinsiz kullanıldığı ileri sürülmüş ise de dosyada mevcut tanık beyanları ile tüm dosya kapsamından söz konusu fotoğrafların davacının izni ile kullanıldığı sonucuna varıldığı, zira söz konusu fotoğrafların profesyonel olarak çekilen fotoğraflar oldukları ve taraflar arasında bir anlaşma ve izin olmadan bu fotoğrafların çekilmesinin hayatın olağan akışı ile bağdaşmadığı, dolayısıyla davacının izni ve bilgisi dahilinde söz konusu fotoğrafların çekildiği ve kullanıldığı kanaatinin doğduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkiline ait fotoğrafların davalı firma tarafından, izinsiz olarak, davalı tarafından yapılan konut projesinde kullanıldığını , bu kullanımı herhangi bir sözleşmeye bağlı olmadığı gibi, davalı firma tarafından müvekkile herhangi bir ödemede de bulunulmadığını, davalı firmanın haksız fiilinin 5846 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesine, 6098 sayılı Kanun'un 49 uncu maddesine ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 25 inci maddesine aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, istinaf mahkemesince somut olayda 5846 sayılı Kanun'un 52 nci maddesinin koşullarının aranamayacağını ifade ettiğini, dilekçelerinde ve beyanlarında 5846 sayılı Kanun'un 52 nci maddeye dayanan bir açıklamalarının olmadığını, uyuşmazlığa uygulanacak kanuni düzenlemelerden birisi olan 5846 sayılı Kanun'a göre bu kanun kapsamındaki sözleşmelerin yazılı yapılması zorunlu olduğunu, bilâ bedel bir kullanım olduğuna ve bunun davacının rızası ile olduğuna dair bir kabul olsa dahi davalı tarafın bunu da yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin oyunculuk ile geçimini sağlayan, şöhreti bulunan profesyonel alanda çalışan birisi olduğunu, dolayısı ile tanıtımda kullanılacak herhangi bir fotoğraf çekimi için “benim de reklamım” olur diyerek fotoğraflarının ücretsiz kullanımını kabul edecek sıradan birisi olmadığını, davalı tarafın bu iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu dolayısı ile bu aykırı iddiasını ispat etmesi gerektiğini, davalının, müvekkiline ait fotoğrafları rızasına aykırı bir şekilde kullandığını, bu kullanımının haksız fiil teşkil ettiğini, bilirkişi heyetinin gerek teşekkülüne gerekse de raporun içeriğine dair somut ve gerekçeli itirazlarının her iki mahkemece de dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.